هزینه عدم‌ پیش‌بینی‌پذیری

در طول چند دهه، سیاست خارجی ایالات متحده بر اصول اعتبار و قابلیت اعتماد بنا شده بود: باور بر این که واشنگتن به تعهدات خود وفادار می‌ماند و رفتار گذشته‌اش نشانگر رویکرد آینده‌اش است. این اعتماد، از جمله، موجب تشکیل شبکه‌ای عظیم از متحدان شد که معتقد بودند در صورت حمله، آمریکا از آن‌ها حمایت خواهد کرد. اما دوره‌ای که ترامپ در رأس قدرت است، نشان می‌دهد که این اصل بنیادی به‌شدت زیر سوال رفته است. ترامپ، برخلاف تمام روسای‌جمهور پیشین، رویکردی بی‌ثبات و پر از تغییرات تکراری و بی‌برنامه دارد که نوعی راهبرد عمدی در پی دارد. او قبل از عقب‌نشینی، وعده پیروزی‌های سریع می‌دهد، جنگ‌ها را قبل از گسترش، پایان می‌دهد، و در عین حال مخالفان را سرکوب و دوستان را رها می‌کند. راهبرد او بر پایه ایجاد ابهام و برهم زدن تعادل است؛ نظریه‌ای که «مدیریت بی‌ثباتی» نام دارد.

هدف این سیاست، بر اساس تحلیل‌ها، بهره‌برداری از ترس و تردید در دشمنان و متحدان است تا مزایای کوتاه‌مدت در حوزه‌های اقتصادی و سیاست‌های منطقه‌ای کسب شود، و در عین حال، فشار روانی و ترساندن دشمنان، به‌ویژه در زمینه حمایت از چندجانبه‌گرایی و اتحادهای بین‌المللی است. نمونه‌اش، تهدیدات و حملات بی‌ثبات‌کننده به ایران، روسیه، سوریه و منطقه است، که اغلب این اقدامات، نتایج کوتاه‌مدت و سطحی داشته‌اند و اعتبار آمریکا را در ابعاد جهانی کاهش داده‌اند.

تعریف چنین سیاست‌هایی با برچسب‌زنی «عامل آشوب»، به‌زعم کارشناس، منجر به تضعیف مکانیسم‌های اعتماد در روابط بین‌الملل و کاهش جذابیت دیپلماسی بر پایه وعده و تعهد می‌شود. در نتیجه، کشورها و ائتلاف‌ها کم‌کم از آمریکا دور می‌شوند، و جایگزین‌هایی مانند چین و روسیه، به‌خصوص در حوزه‌های اقتصادی و قدرت‌های چندقطبی، جای واشنگتن را می‌گیرند. در حقیقت، بی‌ثباتی و تقابل‌های شخصی و سیاست‌های بدون راهبرد، به‌جای تقویت روابط بین‌المللی، آن‌ها را تخریب می‌کند.

در نتیجه، این سیاست‌های بی‌ثبات، هزینه‌های بلندمدتی برای اعتبار و نفوذ جهانی آمریکا دارد؛ به‌طوری‌که کشورهایی نظیر کشورهای اروپایی اکنون در نگاه به واشنگتن، نگرانی‌هایی درباره اعتمادپذیری دارند. در نهایت، بی‌ثباتی در سیاست خارجی آمریکا، نه‌تنها منجر به نابودی اعتبار آمریکا می‌شود، بلکه در بلندمدت، ریسک تنش‌های امنیتی، چندجانبه‌گرایی ضعیف و کاهش نفوذ جهانی را به‌دنبال دارد و این روند، آینده‌ای بی‌ثبات‌تر برای آمریکا رقم خواهد زد./ منبع