نوسازی هوانوردی مافوق صوت کلید رهبری هوافضای ایالات متحده است

بیش از نیم قرن است که سرعت پروازهای غیرنظامی به دلیل محدودیت‌های قانونی، محدود مانده و اکنون زمان آن فرارسیده که این وضعیت تغییر کند. شرکت آمریکایی Boom Supersonic موفق به توسعه هواپیمای نسل جدیدی شده که قادر است با سرعتی بیش از سرعت صوت پرواز کند، بدون آنکه صدای انفجار صوتی آن در سطح زمین شنیده شود. این پیشرفت چشمگیر در فناوری هوافضا، امکان سفرهای سریع را پس از کناره‌گیری کنکورد، برای نخستین بار مجدداً فراهم کرده است. اکنون دیگر پرسش این نیست که آیا پروازهای مافوق صوت به خطوط هوایی بازخواهند گشت، بلکه زمان بازگشت آن‌ها مطرح است.

نخستین پرواز مسافربری مافوق صوت در ۲۱ ژانویه ۱۹۷۶ با پرواز کنکورد آغاز شد و آغازی بر عصری نو در صنعت هوانوردی تجاری بود. این هواپیما توانست استانداردهای جدیدی از نظر سرعت و نوآوری تعریف کند و در ارتفاعاتی بین ۵۰ تا ۶۰ هزار پا پرواز کند که تقریباً دو برابر ارتفاع پرواز هواپیماهای تجاری رایج است. با این حال، در سال ۲۰۰۳ کنکورد به دلیل هزینه‌های بالای عملیاتی، مصرف زیاد سوخت، نگرانی‌های ایمنی و محدودیت‌های قانونی که پرواز آن را فقط به مسیرهای فراآتلانتیکی محدود می‌کردند، بازنشسته شد.

در دو دهه‌ی گذشته، پروازهای مافوق صوت غیرنظامی همچنان تحت تأثیر همان محدودیت‌های قانونی متوقف مانده‌اند. با این حال، فناوری جدید شرکت Boom نشان داده که نسل نوینی از جت‌های مافوق صوت آماده‌ی پرواز است. این هواپیماهای پیشرفته به لطف نوآوری‌های آمریکایی، مجهز به موتورهایی بسیار بی‌صداتر و طراحی آیرودینامیکی پیشرفته‌تری هستند که به آن‌ها اجازه می‌دهد بدون ایجاد صدای مزاحم در سطح زمین، دیوار صوتی را بشکنند. این دستاورد با تکیه بر پدیده‌ای علمی به نام «برش ماخ» حاصل شده که باعث شکست موج صوتی در جو می‌شود و مانع از رسیدن صدای انفجار به سطح زمین خواهد شد. نتیجه، هواپیمایی است سریع‌تر، کارآمدتر و ایمن‌تر برای سفرهای مسافربری.

در حال حاضر، روزانه ۲.۹ میلیون مسافر از فرودگاه‌های ایالات متحده عبور می‌کنند و بیش از ۶۰۰ مسیر جهانی وجود دارد که حتی بدون عبور از فراز خشکی، از نظر اقتصادی برای پروازهای مافوق صوت به‌صرفه هستند. از این رو، اکنون زمان آن فرا رسیده که ممنوعیت منسوخ‌شده‌ی اداره هوانوردی فدرال (FAA) بر پروازهای مافوق صوت غیرنظامی لغو شود.

در همین حال، چین نیز به‌شدت در حال تلاش برای کسب جایگاه رهبری در صنعت هوافضا است. این کشور سرمایه‌گذاری سنگینی در توسعه فناوری‌های مافوق صوت و تعیین استانداردهای بین‌المللی انجام داده و موفق به ساخت مدل‌های مشابه هواپیماهای غربی و همچنین اعلام برنامه‌ی ساخت هواپیمای مسافربری مافوق صوت خود شده است. اگر ایالات متحده قصد دارد همچنان پیشگام در نوآوری‌های هوافضا باقی بماند، اکنون بهترین زمان برای اقدام و مدرن‌سازی این حوزه است.

در پاسخ به این نیاز فوری، لایحه‌ای دوحزبی تحت عنوان «قانون نوسازی پرواز مافوق صوت» به کنگره ارائه شده است که اداره هوانوردی فدرال را ملزم می‌کند مقررات لازم برای قانونی‌سازی پروازهای مافوق صوت بر فراز خشکی را تدوین و صادر کند. اجرای این قانون می‌تواند زمان سفرهای هوایی در مسیرهایی نظیر سواحل شرقی تا غربی آمریکا را تا ۹۰ دقیقه کاهش دهد. در این میان، ایمنی همچنان اولویت اصلی به‌شمار می‌آید.

ایالات متحده دارای ایمن‌ترین فضای هوایی در جهان است، اما چالش‌های اخیر اداره هوانوردی فدرال، از جمله برخی رویدادهای تأسف‌بار، نشان‌دهنده‌ی ضرورت فوری اصلاحات، پاسخگویی بیشتر و سرمایه‌گذاری در نظام ایمنی نوین هوانوردی است. این رویدادها به‌ویژه برای قربانیان آن‌ها، یادآور عمق خطرات موجود و مسئولیت‌های پیش‌رو هستند. از این رو، بازنگری در ساختارهای قدیمی و اطمینان از تأمین نیروی انسانی کافی و تجهیزات مناسب برای مدیریت ایمن فضای پرترافیک هوایی، به امری ضروری تبدیل شده است.

در حالی که فرآیند نوسازی فناوری‌های کنترل ترافیک هوایی در جریان است، اکنون بهترین فرصت برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های پرواز مافوق صوت فراهم آمده تا این سیستم‌ها نیز با نیازهای آینده هماهنگ شوند. این امکان فراهم است که عصری طلایی برای هوانوردی آمریکایی رقم زده شود؛ عصری که با حذف موانع قانونی غیرضروری و بهره‌گیری کامل از توان بالقوه فناوری مافوق صوت همراه باشد./منبع