پایانِ توهم پیشرفت؛ لیبرالیسم غربی در چنگال بحرانهای انباشته
زلزله سیاسی و اجتماعی؛ وقتی شهروندان دیگر به آینده خوشبین نیستند و سیستم از برآورده کردن وعدههایش بازمیماند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشت پیش رو با عنوان پایانِ توهم پیشرفت؛ لیبرالیسم غربی در چنگال بحرانهای انباشته (That sound you hear is not the world ending – it’s liberalism being monstered)، به قلم ولید علی (Waleed Aly) در نشریه «گاردین» (The Guardian) منتشر شده است. این مطلب با رویکردی عمیقاً تحلیلگرایانه به بررسی احساس فراگیر سرخوردگی و زوال باور به «پیشرفت» در جوامع غربی میپردازد و استدلال میکند که موج مداوم بحرانهای دو دهه اخیر—از تروریسم و بحرانهای مالی گرفته تا همهگیری کرونا و فشارهای تورمی—نظم مستقر و پایههای فلسفی لیبرالیسم را به چالش کشیده است؛ وضعیتی که به جای اصلاحپذیری، میل به تخریب سیستم را در میان رأیدهندگان تقویت کرده است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
جهان غرب در وضعیت انباشتی از شوکهای اقتصادی، سیاسی، امنیتی و فرهنگی گرفتار شده که پیوستگی و تداوم آنها حس بحران دائمی را در میان شهروندان نهادینه کرده است. از فجایعی چون یازده سپتامبر، جنگهای فرساینده عراق و افغانستان و بحران مالی ۲۰۰۸ گرفته تا پاندمی کرونا، تنشهای مرگبار خاورمیانه و تاختوتاز فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی، همگی ساختار سنتی جوامع را لرزاندهاند. این فشارها موجب شده است تا اکثریت شهروندان دیگر به روایت سنتی «پیشرفت مداوم و زندگی بهتر برای نسلهای آینده» باور نداشته باشند و نهادهای سنتی و احزاب حاکم را در برآوردن خواستههای خود ناتوان ببینند. این خشم فروخفته، دیگر صرفاً بازتاب اعتراض به سیاستهای خاص نیست، بلکه نشانگر فرسایش و طرد ساختاری فلسفه بنیادینی است که نظم سیاسی و اجتماعی غرب یعنی «لیبرالیسم» را شکل داده است.
در چنین فضایی، جنبشهای سیاسی رادیکال و پوپولیستی چه از طیف راست و چه چپ، به ابزاری برای ابراز خشم عمومی تبدیل شدهاند؛ جریانی که هدف آن نه بهبود تدریجی امور، بلکه در هم شکستن نظام موجود است. لیبرالیسم که وعده آزادی فردی، تنوع و رفاه بدون رنج و فداکاری را میداد، اکنون از سوی جریانهای موسوم به «پسا-لیبرال» از چپ و راست زیر هجومی بیسابقه قرار گرفته است. نویسنده تأکید میکند که اگرچه مرگ قطعی لیبرالیسم هنوز اثبات نشده، اما بحران کنونی زنگ خطری جدی برای ساختارهایی است که مدتهاست از درک ریشههای واقعی نارضایتی عمومی عاجز ماندهاند./ منبع
