چرا جهان همچنان از آمریکا سواری رایگان می‌گیرد؟

از زمان رونق اقتصادی ریگان در دهه ۱۹۸۰، برخی نخبگان غیرآمریکایی مدعی‌اند کاهش مالیات و مقررات در آمریکا، رویکردی غیرضروری برای رشد است، زیرا کشورهایی با یارانه‌های سخاوتمندانه و بروکراسی سنگین، درآمدهای مشابهی دارند. اما دو دلیل این مدل «کابوی» را توجیه می‌کند. نخست، در ۱۰ سال گذشته، رشد درآمد آمریکا کشورهای کانادا و آلمان را با فاصله حدود بیست درصد پشت سر گذاشته و شاخص اس‌اند‌پی۵۰۰ (S&P 500) دو برابر دیگر بازارهای گروه هفت رشد کرده است. دوم، اروپا و بخش بزرگی از جهان از اقتصاد آمریکا سواری رایگان می‌گیرند.

دولت ترامپ بر دفاع تمرکز دارد و از عدم مشارکت کافی اروپا و کره جنوبی در هزینه‌های نظامی انتقاد می‌کند. آمریکا ۳.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف امور نظامی می‌کند؛ در حالی که اتریش ۰.۸ درصد و نروژ ۱.۶ درصد هزینه می‌کنند. این حمایت نظامی، امنیت نروژ و اتریش را تضمین کرده و بودجه آن‌ها را برای آموزش و بهداشت آزاد می‌کند. علاوه بر این، آمریکا با ۵ درصد جمعیت جهان، نیمی از هزینه‌های تحقیق و توسعه دارویی را تأمین می‌کند؛ در حالی که انگلیس تنها ۰.۲۸ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف داروهای جدید می‌کند. مقررات آسان‌گیرانه قیمت‌گذاری در آمریکا به شرکت‌ها امکان بازیافت هزینه‌های تحقیقاتی از خانواده‌های آمریکایی را می‌دهد، اما سوئدی‌ها و بلژیکی‌ها داروهای نوآورانه را با هزینه‌ای دو و نیم برابر کمتر دریافت می‌کنند.

انقلاب شیل آمریکا نه‌تنها انرژی آمریکای شمالی را دگرگون کرد، بلکه قیمت‌های جهانی نفت را تثبیت نمود. در سال ۱۹۸۰، ریگان راه‌حل شیل را پیشنهاد کرد، اما جیمی کارتر، رئیس‌جمهور وقت، آن را مسخره دانست. امروز، با وجود جنگ روسیه و اوکراین و موشک‌های حوثی در دریای سرخ، قیمت نفت باثبات است. وقتی روسیه گاز اروپا را قطع کرد، گاز طبیعی مایع از تگزاس و لوئیزیانا به کمک آمد. فرانسه و آلمان ذخایر شیل دارند، اما مقررات سختگیرانه مانع بهره‌برداری آن‌هاست.

در عرصه فناوری، سیلیکون‌ولی و سرمایه‌گذاری خطرپذیر آمریکا، جهان را بهره‌مند می‌کند. آمریکا میزبان استارت‌آپ‌های تک‌شاخ (با ارزش یک میلیارد دلار یا بیشتر) مانند انویدیا و گوگل است، اما ۷۰ درصد استارت‌آپ‌های فناوری در پنج سال شکست می‌خورند، که این چرخه نوآوری را تقویت می‌کند. در سئول، سخنرانان کره‌ای به سرمایه‌گذاران توصیه کردند برای فناوری و هوش مصنوعی در آمریکا سرمایه‌گذاری کنند، زیرا سامسونگ و ال‌جی از اوراکل و پالانتیر عقب مانده‌اند. ۷۰ درصد شرکت‌های اروپایی از خدمات ابری آمریکایی استفاده می‌کنند و اسپیس‌ایکس ماهواره‌های اروپایی را به فضا پرتاب می‌کند.

با این حال، سیاست‌های دولت ترامپ، مانند خرید سهام شرکت‌هایی چون اینتل (۱۰ درصد)، پالانتیر و بوئینگ، ممکن است این مدل بازارمحور را تضعیف کند. این مداخله دولتی، که توسط هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی، پیش می‌رود، می‌تواند سابقه‌ای خطرناک برای جانشینان او ایجاد کند. اقتصاد کابوی آمریکا، با وجود هزینه‌های سنگین نظامی و تحقیقاتی، امنیت، دارو و فناوری جهان را تأمین می‌کند. اگر مقررات این مدل را محدود کنند، سواری رایگان جهان کندتر و دشوارتر خواهد شد./ منبع