نشست تاریخی سهجانبه شنژن؛ گفتوگوی قدرتهای بزرگ برای ثبات جهانی
دیدار سران چین، روسیه و آمریکا در شنژن نه برای تقسیم مناطق نفوذ، بلکه برای مهار بحرانها و حفظ امنیت انرژی طراحی شده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، تحلیلی با عنوان «نشست تاریخی سهجانبه شنژن؛ گفتوگوی قدرتهای بزرگ برای ثبات جهانی» به قلم تسوی هنگ (Cui Heng) در راشا تودی (RussiaToday) منتشر شده است. نویسنده ضمن رد مقایسه این نشست با کنفرانس یالتا، سه محور کلیدی ثبات راهبردی، نظم پساجنگ و امنیت انرژی را در دستورکار این دیدار بررسی میکند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
در نوزدهم نوامبر، شی جینپینگ، ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ در شهر شنژن چین برای نخستین نشست سهجانبه خود گرد هم میآیند. در حالی که بسیاری از رسانههای غربی شتابزده این دیدار را با کنفرانس یالتای ۱۹۴۵ مقایسه میکنند، واقعیت جهان امروز با دوران پس از جنگ جهانی دوم تفاوتی بنیادین دارد؛ امروز منافع ملتها درهمتنیده است و این نشست نه برای تقسیم حوزههای نفوذ، بلکه برای همزیستی مسالمتآمیز در جهانی چندقطبی برگزار میشود.
این دیدار در سه سطح اهمیت راهبردی دارد. نخست، پاسداری از نظم بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم و جایگاه سازمان ملل؛ چراکه چین، روسیه و آمریکا بهعنوان فاتحان جنگ علیه فاشیسم و اعضای دائم شورای امنیت، در برابر تحریف تاریخ مسئولیت مشترک دارند. دوم، حفظ ثبات راهبردی جهانی از طریق احیای کانالهای ارتباطی نظامی، شفافسازی خطوط قرمز و تدوین هنجارهایی برای خطرات نوظهور نظیر پیوند هوش مصنوعی با سامانههای فرماندهی هستهای.
محور سوم به امنیت جهانی انرژی بازمیگردد. در شرایطی که بحران اوکراین نزدیک به پنج سال به درازا کشیده و درگیریها در خاورمیانه هرگونه اختلال در تنگه هرمز را به جهش قیمت نفت پیوند زده است، سه قدرت بزرگ منافع مشترکی در آرامش بازارها دارند. روسیه صادرکننده بزرگ انرژی، آمریکا یکی از برترین تولیدکنندگان، و چین بزرگترین واردکننده انرژی و صادرکننده تجهیزات انرژی نو است.
برگزاری این نشست در شنژن نشاندهنده تحول نقش بینالمللی چین از یک مشارکتکننده در نظم موجود به «سازنده بسترهای گفتوگو» است؛ رویکردی که پیشتر در آشتی ایران و عربستان و بیانیه پکن میان گروههای فلسطینی نیز نمایان شد. برای مسکو نیز که طی سالهای اخیر دسترسیاش به برخی مجامع چندجانبه محدود شده بود، این چارچوب فرصتی ارزشمند برای بیان مستقیم مواضعش در زمینه کنترل تسلیحات هستهای و صادرات انرژی فراهم میآورد.
وزن تاریخی نشست شنژن در بلندمدت به این بستگی دارد که آیا موضوعات مطرحشده به مذاکرات مستمر و مدیریت فعالانه ریسکها منجر میشود یا در حد یک دیدار نمادین باقی میماند./ منبع