سیاست آلمان در قبال ترامپ: راهبرد میانه فردریش مرتس

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اندکی پس از پیروزی در انتخابات، عملاً پایان دوران «پاکس آمریکانا» را اعلام کرد و رویکردی میانه را در قبال دونالد ترامپ در پیش گرفت؛ نه به اندازه مارک روته، رئیس ناتو، متملق و نه مانند امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، مبارزه‌جو. راهبرد مرتس بر دو پایه استوار است: دلجویی از ترامپ با معاملات تجاری و همزمان، بازسازی نیروهای دفاعی آلمان و تقویت همکاری اروپایی. او تلاش می‌کند آلمان را به‌عنوان رهبر اروپای جدیدی معرفی کند که قادر به دفاع از خود است، اما برای رسیدن به این هدف نیاز به خرید زمان دارد.

مرتس با احتیاط عمل کرده و مخالفت‌های خود با ترامپ را به ندرت و با لحنی ملایم ابراز داشته است. برای مثال، در واکنش به رفتار ترامپ با کشورهای اروپایی، به پارلمان آلمان گفت: «ما به‌عنوان دموکراسی‌ها، شریک و متحد هستیم، نه زیردست»، اما رویکرد او در قبال برخی اقدامات تهاجمی آمریکا، مانند مداخله در ونزوئلا، نشان از یک «ناهماهنگی شناختی» دارد؛ او از یک‌سو به دنبال تعامل و تحسین ترامپ برای حفظ روابط است و از سوی دیگر، به دنبال ایجاد ائتلاف‌هایی در اروپا برای افزایش استقلال از آمریکاست.

صدراعظم آلمان بلافاصله پس از به قدرت رسیدن، با سفر به فرانسه و بریتانیا، به دنبال کسب تضمین‌های بیشتر برای اتکای آلمان به توان هسته‌ای این دو کشور بود. او تابوی بحث درباره بازدارندگی هسته‌ای را شکست و اعتراف کرد که رهبران اروپایی در حال گفتگو درباره یک سپر هسته‌ای اروپایی هستند. مرتس بودجه دفاعی را به ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش داد و بودجه‌ای ۷۷۱ میلیارد دلاری را طی پنج سال به صنعت دفاعی آلمان اختصاص داد.

این یک «نقطه عطف تاریخی» یا «تسایتن‌ونده» دوم در سیاست دفاعی آلمان است که این بار نه در پاسخ به پوتین، بلکه در واکنش به ترامپ و سیاست عقب‌نشینی آمریکا شکل گرفته است. اعتماد آلمانی‌ها به تضمین‌های امنیتی آمریکا از بین رفته است. با این حال، مرتس به دنبال قطع روابط دفاعی یا تجاری با آمریکا نیست، بلکه از معاملات تجاری به‌عنوان اهرمی برای راضی نگه داشتن ترامپ استفاده می‌کند. واردات انرژی از آمریکا در سال گذشته افزایش چشمگیری یافت و این کشور جایگزین روسیه به‌عنوان بزرگترین صادرکننده گاز طبیعی مایع به آلمان شد، اما همزمان، مرتس برای کاهش وابستگی‌ها به دنبال جایگزین‌هایی در حوزه انرژی و دفاع است.

آلمان سرمایه‌گذاری هنگفتی برای توسعه سیستم‌های نظارت فضایی اعلام کرده تا وابستگی به ماهواره‌های آمریکایی را کاهش دهد و در حوزه اقتصادی، اتحادیه اروپا را به سمت تنوع‌بخشی تجاری و یافتن بازارهای جدید مانند مرکوسور و هند سوق می‌دهد. با این حال، طرح مرتس با چالش‌های بزرگی روبروست. فشار اقتصادی در داخل و کاهش محبوبیت، موانع جدی هستند. علاوه بر این، در میان متحدان اروپایی نیز اختلافات عمیقی وجود دارد. برای مثال، بلژیک با طرح مصادره دارایی‌های مسدودشده روسیه مخالفت کرد و فرانسه نیز در مورد قرارداد مرکوسور و سیاست‌های تدارکات عمومی با آلمان اختلاف‌نظر دارد. تا زمانی که آلمان و اروپا بتوانند امنیت خود را تأمین کنند که ممکن است یک دهه یا بیشتر طول بکشد، مرتس چاره‌ای جز مدیریت تنش با ترامپ ندارد./ منبع