آیا اردوغان وزنهسنگین جدید ناتو است؟
رئیسجمهور ترکیه با بهرهبرداری از بحرانهای بینالمللی جایگاه کشورش را در ناتو ارتقا میدهد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آیا اردوغان وزنهسنگین جدید ناتو است؟» نوشته هانا لوسیندا اسمیت (Hannah Lucinda Smith) در دیسپچ (Dispatch) منتشر شده است. این یادداشت با لحنی رسمی و بیطرف، سیاست خارجی عملگرایانه و مانورهای راهبردی رئیسجمهور ترکیه در قبال پیمان ناتو و بحرانهای جهانی را به عنوان ابزاری برای افزایش اعتبار بینالمللی و تحکیم موقعیت منطقهای آنکارا بررسی میکند. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
سیاست خارجی ترکیه تحت رهبری رجب طیب اردوغان، نمایشی هوشمندانه از موازنه قوا و بهرهبرداری حداکثری از بحرانهای ژئوپلیتیک برای ارتقای پرستیژ بینالمللی این کشور است. میزبانی اخیر آنکارا از نشست سران ناتو، فرصتی نمادین و راهبردی را در اختیار دولت ترکیه قرار داد تا خود را به عنوان یکی از وزنههای اصلی و تصمیمگیر این ائتلاف نظامی معرفی کند. اقدامات پیشزمینه این نشست، مانند صدور دستورالعملهای سختگیرانه به رسانههای داخلی برای ممنوعیت هرگونه انتقاد از ناتو و همراستایی اجباری گزارشها با «چشمانداز امنیت ملی»، نشاندهنده تلاش جدی حکومت برای ارائه تصویری باثبات، متعهد و قدرتمند از ترکیه در ساختار دفاعی غرب است.
با این حال، نقشآفرینی ترکیه در ناتو همواره با پیچیدگیها و تناقضهای رفتاری همراه بوده که موجب بدبینی برخی متحدان غربی شده است. اردوغان با اتخاذ رویکردی چندجانبه، در عین پایبندی به تعهدات ساختاری ائتلاف، روابط نزدیکی با مسکو حفظ کرده و از این کارت بازی برای چانهزنی با واشنگتن و بروکسل استفاده میکند. در سالهای اخیر، مسدودکردن یا به تعویق انداختن موقت روند الحاق اعضای جدید مانند سوئد و فنلاند به ناتو، نمونهای بارز از سیاست امتیازگیری آنکارا بود؛ رویکردی که تفاوت آشکاری با رفتارهای تقابلیتر کشورهایی چون مجارستان داشت و در نهایت به تثبیت موقعیت ترکیه به عنوان یک میانجی غیرقابلحذف منجر شد.
از دیدگاه تحلیلی، موفقیت اردوغان در تبدیلشدن به یک بازیگر سنگینوزن در ناتو، بیش از آنکه ناشی از پایبندی به ارزشهای لیبرالدموکراسی یا اصول سنتی ائتلاف باشد، محصول خلاءهای امنیتی جهان و نیاز ناتو به موقعیت ژئواستراتژیک منحصربهفرد ترکیه است. در جبهه داخلی، این پرستیژ بینالمللی ابزاری کارآمد برای انحراف افکار عمومی از چالشهای اقتصادی و انتقادات مربوط به آزادیهای مدنی فراهم میآورد. در نهایت، تداوم این جایگاه به توانایی آنکارا در مدیریت همزمان روابط با غرب و روسیه در میانه بحرانهای فزاینده بینالمللی بستگی خواهد داشت؛ امری که ترکیه را در تعریفی میان یک «متحد دشوار» و یک «شریک حیاتی» معلق نگه میدارد./منبع
