پشتپرده تغییرات مدیریتی در حزبالله چیست؟
حزبالله ساختار خود را بازآرایی میکند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «پشتپرده تغییرات مدیریتی در حزبالله چیست؟» به قلم محمدعلی حسننیا و منتشر شده در اندیشکده تهران به بررسی روند بازسازی ساختاری حزبالله لبنان میپردازد؛ تحولی که با هدف تفکیک نقشهای سیاسی و امنیتی، حرفهایسازی مدیریت داخلی و تقویت جایگاه سیاسی حزب در ساختار قدرت لبنان پس از جنگ اخیر با اسرائیل دنبال میشود و نشانهای از تلاش رهبری برای افزایش انسجام، کارآمدی و کنترل پیامها در سطوح سیاسی، رسانهای و امنیتی است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
حزبالله لبنان در ماههای اخیر وارد مرحلهای از بازنگری و بازسازی ساختاری شده است که هدف اصلی آن بازتعریف نقش حزب در لبنان پس از جنگ اخیر با اسرائیل است. این روند، پاسخی به تحولات میدانی، سیاسی و داخلی بوده و تلاش دارد جایگاه حزب را در ساختار قدرت لبنان با شرایط جدید تطبیق دهد. در همین چارچوب، تغییرات مدیریتی اخیر بهعنوان بخشی از یک برنامه از پیش طراحیشده و چندلایه مطرح شده که فراتر از جابهجاییهای فردی، به اصلاح شیوه اداره، توزیع مسئولیتها و بازآرایی نهادهای سیاسی، امنیتی و رسانهای حزب میپردازد.
استعفای وفیق صفا، رئیس واحد ارتباط و هماهنگی، یکی از مهمترین نشانههای این بازسازی است. این کنارهگیری صرفاً یک تغییر سازمانی ساده تلقی نمیشود، بلکه نماد تحولی عمیق در نحوه مدیریت و عملکرد حزب بهشمار میآید. صفا سالها مسئول پروندههای امنیتی، هماهنگی با نهادهای قضایی و مدیریت مسائل داخلی بود و نقش مهمی در تداخل میان حوزههای امنیتی و سیاسی حزب داشت. کاهش تدریجی اختیارات، محدودشدن حضور رسانهای و تمرکز بر وظایف فنی-امنیتی، بخشی از تصمیماتی بود که ماهها پیش آغاز شد و در نهایت به خروج او از عرصه تعاملات سیاسی و رسمی انجامید.
شهادت تعدادی از رهبران ردهبالا، خلأهای رهبری و مشکلات ساختاری در هماهنگی میان بخشهای مختلف حزب را آشکار کرد. این شرایط، رهبری حزب تحت هدایت شیخ نعیم قاسم را به آغاز یک بازسازی جامع و بازنگری در ساختار سازمانی سوق داد. این بازنگری تنها معطوف به پرکردن جای خالی افراد نبود، بلکه اصلاح سبک مدیریت، تفکیک وظایف و بازتوزیع مسئولیتها را دربر گرفت تا از تداخلهای امنیتی جلوگیری شود و نقش سیاسی حزب در لبنان تقویت گردد.
همزمان با کاهش نقشهای امنیتی آشکار، تلاش برای بازسازی و تقویت نقش سیاسی حزبالله در دستور کار قرار گرفت. انتشار بیانیهها و پیامها از طریق کانالهای کنترلشده، تمرکز مدیریت رسانهای در یک ساختار مرکزی و تنظیم چارچوبهای مشخص برای حضور رسانهای رهبران ارشد، به یکپارچگی پیامها و جلوگیری از پراکندگی و ابهام کمک کرده است. این اقدامات در راستای معرفی حزب بهعنوان یک بازیگر سیاسی فعال در لبنان، نه صرفاً یک نیروی نظامی یا امنیتی، انجام شده است.
در سطح رهبری، تغییرات ساختاری با تعیین مسئولیتهای مشخص برای چهرههای ارشد دنبال میشود. برنامه معرفی محمد رعد، رئیس فراکسیون «الوفاء للمقاومه»، بهعنوان نائب دبیرکل و کنارگذاشتن او از فعالیتهای انتخاباتی، با هدف تمرکز کامل بر نقش سیاسی-سازمانی مطرح است. محمد فنیش مسئول مدیریت ساختارهای سازمانی و هماهنگی انتخابات شده و محمود قماطی و احمد مهنا بهترتیب مسئول روابط با احزاب متحد و نهادهای دولتی لبنان تحت نظارت مستقیم رهبری سیاسی قرار گرفتهاند.
در حوزه امنیتی نیز بازسازی با تمرکز بیشتر تصمیمگیری و هماهنگی میان واحدهای حساس، از جمله امنیت داخلی، بخشهای نظامی و اطلاعاتی، پیگیری میشود. هدف از این تمرکز، کاهش پراکندگی مسئولیتها، افزایش سرعت و دقت تصمیمگیری و جلوگیری از تکرار اشتباهات گذشته است. در مجموع، بازسازی ساختار حزبالله لبنان بر چهار محور کاهش نقش امنیتی آشکار، مدیریت حرفهای رسانهای، اصلاح رهبری و تمرکز ساختار امنیتی استوار است و زمینهای برای انسجام داخلی، مدیریت کارآمدتر و تقویت نقش سیاسی حزب در لبنان فراهم میآورد./ منبع
