آثار ویرانگر حملات فسفر سفید اسرائیل بر محیط زیست و حیات جنوب لبنان

استفاده گسترده و غیرقانونی از بمب‌های فسفر سفید نه تنها سلامت غیرنظامیان را نابود کرده، بلکه با تخریب هزاران هکتار اراضی کشاورزی، آینده حیات در جنوب لبنان را با بحرانی عمیق روبه‌رو ساخته است.

به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آثار ویرانگر حملات فسفر سفید اسرائیل بر محیط زیست و حیات جنوب لبنان» به قلم هانا دیویس (Hanna Davis) در نیو عرب (The New Arab) منتشر شده است. این گزارش روایتی مستند از ابعاد فاجعه‌بار استفاده غیرقانونی از تسلیحات شیمیایی علیه غیرنظامیان و تأثیر مخرب آن بر اکوسیستم کشاورزی و سلامت ساکنان مناطق مرزی ارائه می‌دهد. در ادامه، خلاصه این یادداشت را می‌خوانید.

یوسف عطوی کشاورز هفتاد و سه ساله لبنانی تابستان سال دوهزار و بیست و چهار میلادی را هرگز فراموش نمی‌کند. او در حال برداشت هندوانه از زمین‌های خانوادگی‌اش در روستای مرزی خیام بود که ناگهان یک جنگنده بدون هیچ هشداری مواد شیمیایی سفیدی را روی مزارع فروریخت. تماس این مواد با اکسیژن هوا باعث اشتعال فوری آن‌ها شد و پوست پای چپ او را تا رسیدن به استخوان سوزاند. امروز جای زخمی بزرگ روی پای او باقی مانده و بینایی چشم چپش نیز به‌دلیل تشکیل یک لایه کدر برای همیشه آسیب دیده است. همسر او بوی تند گوگرد و دود سفید غلیظی را به یاد می‌آورد که به‌سرعت به‌سمت روستا حرکت می‌کرد. پزشکان بیمارستان صیدا تأیید کردند که این جراحات هولناک ناشی از تماس مستقیم با فسفر سفید بوده است.

تحقیقات مستقل نشان می‌دهد که بین اکتبر دوهزار و بیست و سه تا نوامبر دوهزار و بیست و چهار نزدیک به دویست و پنجاه حمله با فسفر سفید در مساحتی معادل سیصد و هفتاد و دو هکتار ثبت شده است. کارشناسان حقوق بشر تأکید دارند که اگرچه استفاده از این ماده برای ایجاد پرده دود در میدان نبرد کاربرد دارد اما پرتاب آن بر فراز مناطق مسکونی کاملاً غیرقانونی است. شعاع تخریب این مواد می‌تواند تا دویست و پنجاه متر گسترش یابد که تمایز میان اهداف نظامی و غیرنظامی را عملاً غیرممکن می‌سازد. بررسی‌ها تأیید می‌کنند که حداقل چهل درصد از این حملات مستقیماً مناطق مسکونی را هدف قرار داده‌اند و موارد متعددی از استفاده غیرقانونی در شهرهایی مانند نبطیه و صور نیز مستند شده است.

آمارها از مصدومیت حداقل صد و هفتاد و سه نفر خبر می‌دهند که بیشتر آن‌ها دچار خفگی شده‌اند. این ماده سمی دو نوع سوختگی حرارتی و شیمیایی ایجاد می‌کند. ترکیب فسفر سفید با رطوبت غشاهای مخاطی بینی و ریه اسید فسفریک تولید می‌کند که بافت‌ها را از درون می‌سوزاند. استنشاق دود ناشی از این انفجارها می‌تواند به التهاب ریوی شدید و نیاز به بستری طولانی‌مدت منجر شود. درمان این مجروحان فرآیندی بسیار پیچیده است زیرا ذرات باقی‌مانده در بدن می‌توانند وارد جریان خون شده و باعث از کار افتادن اندام‌های حیاتی شوند. حتی برداشتن پانسمان و تماس مجدد زخم با اکسیژن خطر شعله‌ور شدن دوباره این ذرات را به‌همراه دارد.

بحران تنها محدود به تلفات انسانی نیست و خاک منطقه نیز با آلودگی عمیق زیست‌محیطی مواجه است. تبدیل فسفر سفید به اسید فسفریک باعث اسیدی شدن خاک و از بین رفتن مواد معدنی آن می‌شود. تاکنون بیش از دو هزار هکتار از اراضی کشاورزی جنوب تحت تأثیر این مواد سمی قرار گرفته‌اند. نفوذ این ترکیبات به سفره‌های آب زیرزمینی تهدیدی جدی برای منابع آب شرب و سیستم‌های آبیاری به‌شمار می‌رود. انباشت طولانی‌مدت این سموم می‌تواند حاصلخیزی خاک را برای دهه‌ها از بین ببرد و معیشت نسل‌های آینده را نابود کند. خانواده‌هایی که نسل‌اندرنسل روی این زمین‌ها کار کرده‌اند اکنون با باغات سوخته و خانه‌های ویران روبه‌رو هستند. آن‌ها با وجود از دست دادن تمام دارایی خود همچنان کلید خانه‌های تخریب‌شده را در دست دارند و با امید بازسازی سرزمینشان در انتظار پایان نشسته‌اند./منبع