«مذاکرات» تلهاند؛ روسیه چگونه با دستکاری زبان، غرب را فریب میدهد
روسیه با دستکاری زبان، حمایت غرب از اوکراین را تضعیف میکند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «مذاکرات» تلهاند؛ روسیه چگونه با دستکاری زبان، غرب را فریب میدهد» نوشته ایلونا سولوهوب (Ilona Sologoub) در کییف پست (Kyiv Post)، به بررسی نقش زبان و روایتسازی در راهبرد روسیه برای مشروعیتبخشی به جنگ، کاهش فشار بینالمللی و تضعیف انسجام غرب میپردازد و استدلال میکند که واژگان به ابزاری راهبردی در جنگ اطلاعاتی مسکو تبدیل شدهاند. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
روسیه در کنار عملیات نظامی، از زبان به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای جنگ شناختی و سیاسی استفاده میکند. تغییر واژگان و جایگزینی اصطلاحات، امکان پنهان کردن ماهیت واقعی اقدامات نظامی، انتقال مسئولیت و کاهش حساسیت افکار عمومی و دولتهای غربی را فراهم میسازد. به همین دلیل، واژههایی مانند «عملیات ویژه نظامی»، «درگیری»، «جداییطلبان» و «مذاکرات» صرفاً اصطلاحات توصیفی نیستند، بلکه بخشی از راهبردی هستند که هدف آن تغییر برداشت مخاطبان از واقعیت جنگ است.
کاربرد عنوان «عملیات ویژه نظامی» به جای جنگ و معرفی اشغال کریمه و شرق اوکراین به عنوان «درگیری جداییطلبان» تلاش میکند تجاوز نظامی روسیه را به بحرانی داخلی یا محدود تقلیل دهد. این روایت موجب شده بخش قابل توجهی از افکار عمومی غرب آغاز جنگ را به سال ۲۰۲۲ نسبت دهند، در حالی که عملیات نظامی روسیه از سال ۲۰۱۴ آغاز شده بود. چنین برداشتهایی زمینه را برای ادامه روابط اقتصادی و سیاسی با مسکو و پیشبرد پروژههایی مانند نورد استریم ۲ فراهم کرد.
در این چارچوب، مفهوم «جداییطلبان» نیز بخشی از یک الگوی تکرارشونده در سیاست خارجی روسیه معرفی میشود. نیروهایی که در شرق اوکراین فعالیت داشتند، نه جنبشهای مستقل محلی، بلکه گروههایی بودند که با حمایت مستقیم نیروهای ویژه و ارتش روسیه شکل گرفتند و حکومتهای وابسته ایجاد کردند. این الگو پیشتر نیز در منازعات مختلف از جمله فنلاند، مولداوی و گرجستان برای توجیه مداخله نظامی به کار گرفته شده بود.
از سوی دیگر، محدود کردن جنگ به عنوان «جنگ پوتین» نیز تصویری ناقص از واقعیت ارائه میدهد. استمرار حمایت بخش قابل توجهی از جامعه روسیه از جنگ، حضور گسترده داوطلبان در ارتش و مشارکت وسیع صنایع نظامی نشان میدهد که تداوم جنگ تنها به تصمیم یک فرد وابسته نیست، بلکه ریشههایی عمیقتر در نگرشهای ملیگرایانه و امپراتوریخواهانه دارد. بر همین اساس، حتی تغییر رهبری سیاسی بدون تغییر این نگرشها نیز تضمینی برای پایان پایدار جنگ نخواهد بود و صرفاً میتواند به یک آتشبس موقت منجر شود.
اصطلاح «مذاکرات» نیز در این چارچوب ابزاری برای کاهش فشار بینالمللی علیه روسیه ارزیابی میشود. تا زمانی که تصور وجود یک روند صلح شکل بگیرد، بخشی از کشورهای غربی انگیزه کمتری برای ادامه کمکهای نظامی و مالی به اوکراین خواهند داشت. در نتیجه، مذاکرات میتواند بدون دستیابی به توافق واقعی سالها ادامه یابد، در حالی که روسیه از پایان نسبی انزوای دیپلماتیک خود بهرهمند شده و همزمان حضور فرهنگی، ورزشی و سیاسی خود را در عرصه بینالمللی احیا کند.
در مجموع، جنگ اوکراین تنها در میدان نبرد جریان ندارد، بلکه رقابتی بر سر معنا و روایت نیز محسوب میشود. تکرار واژگان و چارچوبهای مفهومی مورد استفاده روسیه، به عادیسازی تجاوز، کاهش حساسیت افکار عمومی و تضعیف اراده سیاسی غرب برای حمایت از اوکراین منجر میشود. از این منظر، مقابله با جنگ اطلاعاتی و پرهیز از پذیرش روایتهای زبانی مسکو، بخشی از الزامات حفظ فشار بینالمللی و جلوگیری از تثبیت دستاوردهای نظامی روسیه به شمار میرود./منبع
