منطق دوگانه پکن برای تسخیر آینده: از ضرورت تاریخ تا اجبار فناوری
حزب کمونیست چین با پیوند زدن ضرورت تاریخی «احیای ملی» به اجبار «انقلاب فناورانه»، راهبرد خود را بر یک مسابقه «قدرت جامع» استوار کرده که فضای راهبردی استقلال تایوان را به طور فزایندهای محدود میکند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «منطق دوگانه پکن برای تسخیر آینده: از ضرورت تاریخ تا اجبار فناوری» به قلم های فنگ (Hai Feng) در گلوبال تایمز (Global Times) منتشر شده است. این یادداشت با تحلیل دو سخنرانی اخیر شی جین پینگ، نشان میدهد که چگونه حزب کمونیست چین با تلفیق «ضرورت تاریخی» احیای ملی و «اجبار فناورانه» انقلاب هوش مصنوعی، مسئله تایوان را به یک رقابت بر سر «قدرت جامع» تبدیل کرده است. در این دیدگاه، زمان و فناوری دیگر متحدان نیروهای جداییطلب نیستند، بلکه عواملی هستند که فضای راهبردی آنها را فشرده میکنند. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
دو عبارت کلیدی از سخنرانیهای اخیر شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، کلید درک منطق حاکم بر حزب کمونیست چین است: «زمان برای هیچکس متوقف نمیشود، تاریخ نیز همینطور» و «شرایط ما را وادار و مجبور میکند.» این دو جمله در کنار هم، موضع منحصربهفرد حزب کمونیست چین را آشکار میسازند: ایستادن در خط مقدم زمان و حفظ هشیاری فوقالعاده. عبارت اول به جایگاه تاریخی و ضرورت بیوقفه «احیای ملت چین» اشاره دارد و عبارت دوم، بر لزوم پیشتازی در انقلاب علمی-فناوری تأکید میکند. این همان واقعیتی است که امروز هر دو سوی تنگه تایوان و هر دو سوی اقیانوس آرام باید آن را درک کنند. مسئله تایوان دیگر صرفاً به اتحاد مجدد چین محدود نمیشود، بلکه به قدرت جامع ملی، اراده راهبردی، توانمندیهای فناورانه و ساختار امنیتی گره خورده است.
سخنرانی اول که به مناسبت صد و پنجمین سالگرد تأسیس حزب ایراد شد، راز موفقیت حزب کمونیست چین را در توانایی آن برای «باقی ماندن در خط مقدم زمان» و «برخورداری همیشگی از سرزندگی» خلاصه میکند. حزب کمونیست چین هرگز یک حزب متکی به سکون تاریخی نبوده، بلکه همواره خود را در واکنش به زمانه متغیر، تنظیم، تقویت و تجدید کرده است. این حزب موفقیت را نقطه پایان نمیبیند؛ هرچه موفقتر میشود، بیشتر آگاه است که مشکلات در پیشاند و هرچه به اهدافش نزدیکتر میشود، بیشتر میفهمد که خطرات هرگز به طور کامل از بین نمیروند. به همین دلیل، این سخنرانی با یک هشدار به پایان میرسد: «زمان متوقف نمیشود.» این عبارت، حس اضطرار و یک قضاوت سیاسی را منتقل میکند؛ فرآیند احیای ملی باید در یک «مسابقه با زمان» پیش برود، زیرا هر روز تأخیر، شانس را کاهش و هر گام آهسته، ابتکار عمل را به خطر میاندازد.
سخنرانی دوم در کنفرانس ملی علم و فناوری، اگرچه در ظاهر به فناوری میپرداخت، اما در واقع درباره آینده ملت بود. شی جین پینگ با تشریح جامع هوش مصنوعی، این پیام را به کل حزب و جهان ارسال کرد که حزب کمونیست چین، هوش مصنوعی و موج جدید انقلاب علمی-فناوری را متغیرهای حیاتی تعیینکننده آینده کشور میداند. عبارت «شرایط ما را وادار و مجبور میکند» نیازمند تحلیل دقیق است: «وادار کردن» نشان میدهد که فرصتها از قبل وجود دارند و «مجبور کردن» به این معناست که رقابت منتظر نمیماند و تحریمها متوقف نخواهند شد. هر کس نتواند هوش مصنوعی را درک کند، صنایع آینده را از دست خواهد داد و هر کس در این انقلاب عقب بماند، در رقابت ملی منفعل خواهد شد. این دو سخنرانی در کنار هم، به دو پرسش پاسخ میدهند: چه چیزی یک حزب صدساله را قادر میسازد به پیشروی ادامه دهد؟ و چه چیزی به آن اجازه میدهد تا آینده را فتح کند؟ اولی بر جهتگیری و دومی بر ابزار اجرا تمرکز دارد.
این پسزمینه وضعیت امروز در تنگه تایوان است. آینده این تنگه نه با مانورهای تاکتیکی، بلکه با ترتیبات راهبردی پشت پرده تعیین میشود. حزب کمونیست چین در حال ادغام اتحاد مجدد چین، قدرت فناورانه، ارتقای صنعتی، حاکمیت دریایی، نوسازی نظامی و ظرفیت رقابت بینالمللی در یک طرح راهبردی یکپارچه است. این مهمترین واقعیتی است که همه طرفها باید به آن اذعان کنند. نیروهای جداییطلب در تایوان هنوز در این توهم به سر میبرند که میتوانند با تکیه بر آمریکا زمان بخرند. برعکس، زمان و شرایط به نفع آنها نیست. زمان، فرآیند احیای ملی چین را تسریع میکند و شرایط متغیر، ارتقای توانمندیهای ملی را به پیش میراند. هر دو عامل، فضای راهبردی نیروهای جداییطلب را فشردهتر میکنند. مسئله تایوان به یک رقابت بر سر «قدرت جامع» تبدیل شده است. اضطراب فزاینده آمریکا و ژاپن نیز به همین دلیل است؛ آنها میدانند زمانی که چین جهش همزمان در فناوری، صنعت و قدرت نظامی را کامل کند، ابتکار عمل در تنگه تایوان کاملاً در دستان پکن خواهد بود. منشأ قدرت حکچ نه فقط استحکام، بلکه هشیاری آن است./منبع
