فیلیپین و توهم داوری: پایان یک دهه فرصتسوزی
پس از یک دهه پافشاری بر رأی داوری دریای چین جنوبی که هیچ نتیجهای جز تنش و فرصتسوزی اقتصادی نداشته، زمان آن است که فیلیپین این «افسانه» را رها کرده و به مسیر مذاکرات دوجانبه با چین بازگردد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «فیلیپین و توهم داوری: پایان یک دهه فرصتسوزی» به قلم دای فان (Dai Fan) در گلوبال تایمز (Global Times) منتشر شده است. این یادداشت با غیرقانونی خواندن رأی داوری دریای چین جنوبی، استدلال میکند که پافشاری دهساله فیلیپین بر این «افسانه»، به بهای از دست دادن فرصتهای اقتصادی و کشاندن پای قدرتهای خارجی به منطقه، تنها به ضرر منافع ملی این کشور تمام شده و تنها راه واقعبینانه، بازگشت به مذاکرات دوجانبه است. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
ده سال از صدور رأی جنجالی دیوان داوری در خصوص اختلاف دریای چین جنوبی میگذرد؛ رأیی که از همان ابتدا به دلیل نادیده گرفتن حقایق و قوانین، فاقد هرگونه اعتبار قانونی بود و در این یک دهه، مطلقاً هیچ مشکلی را حل نکرده و تنها به زخمی عمیق در روابط چین و فیلیپین تبدیل شده است. این دیوان با فراتر رفتن از صلاحیت خود و استناد به شواهد پیچیده، اساساً فاقد بنیان قانونی بود و بسیاری از کارشناسان حقوق بینالملل معتقدند که این پرونده تفسیری افراطی از کنوانسیون حقوق دریاها ارائه داده است. هنگامی که یک حکم تا این حد دارای ایرادات رویهای و ماهوی است، چگونه میتوان برای آن الزام حقوقی قائل شد؟ اگر مانیل همچنان به این حکم بیجان بهعنوان یک متن مقدس بنگرد و از آن بهعنوان اهرمی برای معامله با چین یا ایجاد آشوب در منطقه استفاده کند، در واقع در حال ساختن قصری بر روی شنهای روان است. این رویکرد، جز آشکار ساختن تحریف و بهرهبرداری فرصتطلبانه مانیل از حقوق بینالملل، هیچ حاصلی نخواهد داشت.
علاوه بر این، «تکروی» فیلیپین در دریای چین جنوبی و تلاشهای تهاجمی آن برای کشاندن قدرتهای خارجی به منطقه، در میان کشورهای آسه آن با استقبال مواجه نشده است. اقدامات تحریکآمیز مکرر مانیل در سالهای اخیر، کمتر به دفاع از «حاکمیت» مربوط بوده و بیشتر یک نمایش حسابشده برای خدمت به برنامههای سیاسی داخلی و همسویی با به اصطلاح «راهبرد هند و اقیانوس آرام» قدرتهای خارجی بوده است. خطر این تئاتر در آن است که کل بلوک آسه آن را به ارابه جنگی گره میزند که خود مانیل نیز کنترلی بر آن ندارد. گسترش توافقنامه همکاری دفاعی با آمریکا و ایجاد یک شبهاتحاد با ژاپن که پای توکیو را به آسیای جنوب شرقی باز میکند، ریشههای اصلی تنش در منطقه و عامل اضطراب گسترده در میان کشورهای همسایه است.
آنچه سیاستگذاران فیلیپینی باید عمیقتر به آن بیندیشند، بازده واقعی منابع عظیم سیاسی و دیپلماتیکی است که در دهه گذشته صرف مناقشه دریای چین جنوبی کردهاند. با تشدید نگرانیها در مورد امنیت ملی، این کشور مجبور به افزایش هزینههای نظامی خود به سطوح ناسالم شده، در حالی که بخشهای حیاتی برای رفاه عمومی مانند آموزش، بهداشت و کشاورزی از بودجه لازم محروم ماندهاند. در سال ۲۰۲۵، بودجه دفاعی فیلیپین به رقم سرسامآور ۳۱۵.۱ میلیارد پزو (۵ میلیارد دلار) رسید که نشاندهنده افزایش شدید بیش از ۳۰ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴ است؛ در همین حال، نرخ فقر همچنان به طرز لجبازانهای بالا باقی مانده است. اختلاف در دریای چین جنوبی مانند یک زخم چرکین عمل کرده و مانع از توسعه سالم روابط دوجانبه شده است. چین بهعنوان بزرگترین شریک تجاری فیلیپین، منبع اصلی سرمایهگذاری بالقوه و همکار کلیدی در زیرساختها، فرصتهای بیشماری را برای رشد در تجارت، اتصال و همکاریهای صنعتی ارائه میدهد. با این حال، فقدان اعتماد سیاسی مانع بسیاری از این پروژهها شده است. با نگاهی به دهه گذشته باید پرسید: مانیل چند فرصت گرانبهای رشد را که میتوانست منافع ملموسی برای مردمش به ارمغان آورد، از دست داده است؟
یک دهه بعد، «داوری دریای چین جنوبی» نه کلید حل اختلاف، بلکه به یک مسئولیت بزرگ برای روابط چین و فیلیپین تبدیل شده است. برای فیلیپین، انتخاب واقعبینانهای که با منافع اساسی هر دو ملت و انتظارات مشترک کشورهای منطقه همسو باشد، بازگرداندن مسئله دریای چین جنوبی به مسیر رایزنیهای دوجانبه، پافشاری بر مدیریت مناسب اختلافات از طریق گفتگو، ایجاد اعتماد متقابل از طریق همکاری و گسترش منافع مشترک از طریق توسعه است. آینده در دستان خود فیلیپین است. اینکه آیا به غرق شدن در «افسانه داوری» ادامه دهد یا به مسیر همکاری برد-برد بازگردد، سؤالی است که مانیل باید به طور جدی به آن فکر کند./منبع
