تهدیدهای فزاینده اسرائیل چگونه ترکیه و حزبالله را به یکدیگر نزدیک کرده است؟
آنکارا با هدف تثبیت نظم جدید در سوریه و مهار اقدامات تهاجمی اسرائیل، مجاری ارتباطی خود را با جنبش حزبالله گسترش داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای تحلیلی با عنوان «تهدیدهای فزاینده اسرائیل چگونه ترکیه و حزبالله را به یکدیگر نزدیک کرده است؟» به قلم لؤی فاعور (Louay Faour) در نیو عرب (The New Arab) منتشر شده است. این تحلیل به بررسی دلایل راهبردی آنکارا در حفظ و گسترش کانالهای دیپلماتیک با حزبالله، مهار تنشها در سوریه پس از سقوط اسد و تلاش برای خنثیسازی تهدیدهای فزاینده اسرائیل در منطقه میپردازد. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
تماسهای دیپلماتیک محرمانه میان ترکیه و حزبالله با هدف مدیریت بحران و جلوگیری از اقدامات بیثباتکننده در سوریه گسترش یافته است. این تحول همزمان با تشدید اختلافات عمیق میان آنکارا و تلآویو بر سر تضاد منافع در دمشق و تلاش رجب طیب اردوغان برای توسعه نفوذ منطقهای صورت میگیرد. با وجود سابقه تنشهای نظامی گذشته، از جمله درگیریهای عملیات «سپر بهار» در سال ۲۰۲۰ در استان ادلب، دگرگونی معادلات ژئوپلیتیک ناشی از تحولات اخیر، دو طرف را به تعامل ناگزیر کشانده است.
سقوط حکومت پیشین و روی کار آمدن دولت جدید به ریاست احمد الشرع در دمشق، اولویتهای فوری ترکیه را تغییر داده است. حزبالله خطوط پشتیبانی سنتی خود را از دست داده و توان رزمی آن پس از نبردهای اخیر کاهش یافته است. از این رو، هدف محوری آنکارا تضمین عدم ورود حزبالله به رویارویی علیه دولت نوپای دمشق است. در همین راستا، دیدارهای سفیر ترکیه در بیروت با مقامات این جنبش و استقبال نعیم قاسم از گفتگو با مقامات جدید سوریه، نشانهای از همگرایی برای جلوگیری از تنشهای جدید ارزیابی میشود.
محرک اصلی این نزدیکی، تشدید تهدیدهای اسرائیل و هشدارهای تلآویو مبنی بر جلوگیری از تثبیت جایگاه آنکارا در مرزهای خود است؛ تا جایی که مقامات اسرائیلی ترکیه را «ایران جدید» نامیدهاند. با وجود حملات هوایی اسرائیل به پایگاههای مرتبط با نیروهای ترک در شمال سوریه، سیاست آنکارا مبتنی بر تقویت گروههای مسلح نیست. ترکیه وجود بازیگران غیردولتی مسلح را زمینهساز توجیه حملات تهاجمی اسرائیل به کشورهای همسایه میداند و ترجیح میدهد از طریق توانمندسازی دولتهای مرکزی در بیروت و دمشق، شرایط خروج ارتش اسرائیل از جنوب لبنان و سوریه را تسهیل کند.
این دیدگاه باعث شده تا ترکیه ضمن ارتباط با حزبالله، در هماهنگی با واشنگتن، دمشق، ریاض و سایر شرکای منطقهای، طرحی را برای ساماندهی ترتیبات سیاسی جدید در لبنان دنبال کند. بر اساس این فرمول، خلع سلاح و قطع مسیرهای امدادی در ازای عقبنشینی اسرائیل از خاک لبنان مطرح شده است، هرچند تحقق آن در شرایط کنونی با ابهامات زیادی روبهروست. همزمان، اتهامات مربوط به انتقال تسلیحات و پول از طریق ترکیه به حزبالله از سوی آنکارا رد شده و دولت اقداماتی را برای مسدودسازی کانالهای مالی غیررسمی به کار گرفته است.
گشایش کانالهای ارتباطی آنکارا با حزبالله نمایانگر شکلگیری یک ائتلاف راهبردی نیست، بلکه تلاشی عملگرایانه برای مدیریت توازن پیچیده منطقهای به شمار میرود. ترکیه حزبالله را شریکی معتمد نمیداند، اما حفظ تماس با آن را برای ممانعت از اصطکاک با سوریه، پیشبرد خروج نیروهای اسرائیلی و پرهیز از درگیری مستقیم با تلآویو ضروری میبیند؛ رویکردی که هدف غایی آن کاهش آسیبپذیری مرزهای جنوبی و حفظ نظم جدید در شامات است./ منبع
