چگونه از جنگی فاجعه‌بار دیگر در کشورهای «میان دو اردوگاه» جلوگیری کنیم؟
آمریکا برای کاهش خطر درگیری تازه در اوراسیا باید تعهدات امنیتی خود را محدود و بر اتصال اقتصادی و تنش‌زدایی با روسیه تمرکز کند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «چگونه از جنگی فاجعه‌بار دیگر در کشورهای «میان دو اردوگاه» جلوگیری کنیم؟» نوشته آرتین درسیمونیان (Artin Dersimonian) و مارک اپیسکوپوس (Mark Episkopos) در ریسپانسیبل استیت‌کرفت (Responsible Statecraft) منتشر شده است. این یادداشت بررسی می‌کند که چگونه سیاست‌های نادرست دوگانه ایالات متحده پس از جنگ سرد در قبال کشورهای حدفاصل میان ناتو و روسیه (ارمنستان، آذربایجان، بلاروس، گرجستان و مولداوی) به بی‌ثباتی دامن زده و لزوم تغییر پارادایم واشینگتن را برای اجتناب از تکرار بحران‌های اوکراین ضروری می‌سازد. در ادامه، چکیده این یادداشت را می‌خوانید.
تحولات اخیر در مولداوی، ارمنستان و بلاروس بخشی از بحرانی گسترده‌تر در فضای پساشوروی است که جنگ اوکراین آن را تشدید کرده است. سیاست آمریکا پس از پایان جنگ سرد بر دو مسیر هم‌زمان استوار بود؛ تلاش برای ادغام روسیه در نظم لیبرال تحت رهبری آمریکا و گسترش تدریجی ناتو در اروپای مرکزی و شرقی برای مقابله با احتمال بازگشت سیاست‌های توسعه‌طلبانه مسکو. این رویکرد در نهایت نتوانست ثبات پایدار ایجاد کند و به افزایش بی‌اعتمادی میان روسیه و غرب انجامید. بر این اساس، واشنگتن اکنون به راهبردی تازه برای کشورهای واقع میان روسیه و ناتو نیاز دارد.
چهار اصل اصلی پیشنهادشده شامل خودداری از گسترش بیشتر ناتو و ارائه تضمین‌های نظامی جدید، حمایت از پروژه‌های اتصال اقتصادی، تشویق کشورهای منطقه به حفظ روابط متوازن با قدرت‌های غربی و غیربرخوردار از غرب و هم‌زمان اتخاذ اقدامات اعتمادساز با روسیه است. در این چارچوب، پایان مذاکره‌شده جنگ اوکراین اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا کاهش خطر رویارویی مستقیم روسیه و ناتو می‌تواند فضای بیشتری برای اجرای سیاست جدید آمریکا در اوراسیا ایجاد کند. همچنین، واشنگتن نباید کشورهای منطقه را صرفاً ابزاری برای مقابله با روسیه یا سایر رقبای خود ببیند، بلکه باید روابط دوجانبه و منافع اقتصادی و سیاسی آن‌ها را در مرکز سیاست‌گذاری قرار دهد.
در قفقاز جنوبی، مسیر «ترامپ برای صلح و رفاه بین‌المللی» یا TRIPP به‌عنوان نمونه‌ای از پیوند دادن مشوق‌های اقتصادی با روند صلح ارمنستان و آذربایجان مطرح شده است. این مسیر می‌تواند به کریدور میانی و دسترسی به منابع معدنی و انرژی منطقه متصل شود. درباره بلاروس نیز بر ادامه تعامل دیپلماتیک و اقتصادی و درباره گرجستان و مولداوی بر حل‌وفصل تدریجی مناقشات سرزمینی تأکید شده است. در نهایت، پیشنهاد اصلی این است که آمریکا بدون پذیرش تعهدات نظامی جدید، حضور اقتصادی و دیپلماتیک خود در اوراسیا را حفظ کند. چنین رویکردی از نگاه نویسندگان می‌تواند ضمن کاهش فشار بر منابع نظامی آمریکا، زمینه ثبات بیشتر در جناح شرقی ناتو و جلوگیری از تکرار سناریویی مشابه جنگ اوکراین را فراهم کند./ منبع