آیا روسیه توان رویارویی مستقیم با ناتو را دارد؟
توان نظامی، محدودیت‌های اقتصادی و وابستگی‌های راهبردی، گزینه جنگ مستقیم روسیه با ناتو را دشوارتر کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آیا روسیه توان رویارویی مستقیم با ناتو را دارد؟» نوشته شان کراوچر (Shane Croucher) در نیوزویک (Newsweek) منتشر شده است. این یادداشت، به بررسی موانع راهبردی، نظامی و اقتصادی پیش روی کرملین می‌پردازد که مانع از ورود مسکو به یک جنگ گسترده با ائتلاف غربی می‌شود. در ادامه، چکیده این یادداشت را می‌خوانید.
در ماه‌های اخیر، نگرانی‌ها درباره احتمال تشدید تنش میان روسیه و ناتو افزایش یافته است. برخی کشورهای اروپایی هشدار داده‌اند که مسکو ممکن است در آینده تلاش کند میزان تعهد اعضای ناتو به دفاع جمعی را آزمایش کند. با این حال، ارزیابی توانایی روسیه برای ورود به یک جنگ گسترده با ائتلاف ناتو نشان می‌دهد که این کشور با محدودیت‌های جدی نظامی، اقتصادی و فناورانه روبه‌رو است.
یکی از مهم‌ترین عوامل، هزینه‌های جنگ اوکراین برای ارتش روسیه است. چند سال درگیری شدید باعث کاهش قابل توجه نیروهای نظامی، تجهیزات و ظرفیت عملیاتی مسکو شده است. اگرچه روسیه همچنان توانایی انجام عملیات نظامی و استفاده از ابزارهای ترکیبی مانند حملات سایبری، عملیات اطلاعاتی و فشارهای غیرمستقیم را دارد، اما یک جنگ مستقیم با ائتلافی به رهبری آمریکا نیازمند منابع بسیار گسترده‌تری خواهد بود.
جنگ اوکراین بخش بزرگی از ظرفیت‌هایی را مصرف کرده که روسیه برای یک رویارویی بزرگ‌تر به آن‌ها نیاز دارد. پیشروی‌های محدود در برابر خطوط دفاعی اوکراین نشان داده است که شکستن یک نیروی مجهز و سازمان‌یافته دشوار است؛ چه رسد به مواجهه با مجموعه‌ای از ارتش‌های عضو ناتو که از نظر فناوری، اطلاعات نظامی و توان لجستیکی در سطح بالاتری قرار دارند.
عامل مهم دیگر، وابستگی فزاینده روسیه به چین است. پس از تحریم‌های غرب، بخش مهمی از فناوری‌ها و کالاهای مورد نیاز اقتصاد و صنایع دفاعی روسیه از مسیر چین تأمین شده است. با این حال، روابط مسکو و پکن کاملاً متوازن نیست و چین از موقعیتی برخوردار است که می‌تواند در بسیاری از حوزه‌ها بر روسیه فشار وارد کند. پکن همچنین علاقه‌ای به درگیری گسترده میان روسیه و ناتو ندارد؛ زیرا چنین بحرانی می‌تواند تجارت جهانی و منافع اقتصادی چین را تحت تأثیر قرار دهد.
اقتصاد روسیه نیز تحت فشار هزینه‌های جنگ قرار گرفته است. کاهش رشد اقتصادی، تورم، فشار بر درآمدهای انرژی و کاهش ذخایر مالی، توانایی مسکو برای تأمین یک جنگ طولانی‌مدت را محدود می‌کند. در مقابل، مجموع هزینه‌های دفاعی کشورهای عضو ناتو چندین برابر هزینه‌های نظامی روسیه است؛ هرچند نحوه استفاده از این منابع نیز اهمیت زیادی دارد.
بازدارندگی هسته‌ای یکی دیگر از عوامل تعیین‌کننده است. روسیه همچنان یکی از بزرگ‌ترین زرادخانه‌های هسته‌ای جهان را در اختیار دارد و از تهدید هسته‌ای به‌عنوان بخشی از ابزار فشار سیاسی استفاده کرده است. با این حال، بازدارندگی هسته‌ای یک عامل دوطرفه است و ناتو نیز دارای کشورهای هسته‌ای و ظرفیت‌های بازدارنده گسترده است. استفاده از این گزینه می‌تواند پیامدهای بسیار گسترده‌ای برای همه طرف‌ها داشته باشد.
در حوزه فناوری نیز شکاف مهمی وجود دارد. جنگ‌های آینده بیش از گذشته به تراشه‌ها، هوش مصنوعی، سامانه‌های خودکار، پهپادها و توان پردازشی وابسته خواهند بود. روسیه در توسعه برخی فناوری‌های نظامی پیشرفت‌هایی داشته، اما محدودیت در دسترسی به قطعات پیشرفته و فناوری‌های غربی، مانعی جدی برای رقابت بلندمدت محسوب می‌شود. در نهایت، احتمال اقدامات محدود، آزمایشی یا فشارهای ترکیبی از سوی روسیه همچنان موضوع نگرانی کشورهای غربی است. با این حال، ورود به یک جنگ تمام‌عیار با ناتو برای مسکو با هزینه‌ها و ریسک‌های بسیار بزرگی همراه خواهد بود. مجموعه عوامل نظامی، اقتصادی، فناورانه و راهبردی نشان می‌دهد که روسیه برای چنین رویارویی با چالش‌های جدی مواجه است./ منبع