زلنسکی و چالش بازسازی اعتبار رهبری

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، که پیش‌تر به‌دلیل رهبری شجاعانه‌اش در برابر تهاجم روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به یک چهره جهانی تبدیل شده بود، به‌تازگی با چالش‌های جدی مواجه شده است. تصمیم او برای کنترل نهادهای مستقل ضد فساد، که پس از انقلاب میدان (۲۰۱۴) برای مبارزه با فساد در سطوح بالا ایجاد شده بودند، انتقادات گسترده‌ای را برانگیخت. این نهادها برای تحقق آرمان‌های دموکراتیک اوکراین و ایجاد یک اقتصاد بازار مبتنی بر حاکمیت قانون ضروری هستند. این اقدام زلنسکی، که به بهانه حذف نفوذ روسیه انجام شد، به‌عنوان تلاشی برای تضعیف استقلال این نهادها و حفاظت از نزدیکانش، از جمله اولکسی چرنیشوف و تیمور میندیچ، که متهم به فساد هستند، تفسیر شد. اعتراضات خیابانی در سراسر کشور نشان‌دهنده نارضایتی عمومی از این تصمیم بود. در نهایت، زلنسکی با عقب‌نشینی از این اقدام و پیشنهاد قانونی جدید برای بازگرداندن استقلال نهادها، از تشدید بحران جلوگیری کرد. این رویداد نشان داد که اوکراین، برخلاف روسیه، همچنان به ارزش‌های دموکراتیک پایبند است، اما اشتباه زلنسکی پرسش‌هایی درباره انگیزه‌های او ایجاد کرده است.

پیش از جنگ، محبوبیت زلنسکی به حدود ۲۵ درصد رسیده بود، اما واکنش او به تهاجم روسیه، از جمله پاسخ معروفش به پیشنهاد تخلیه از سوی آمریکا («من به مهمات نیاز دارم، نه سواری»), او را به یک قهرمان ملی و جهانی تبدیل کرد. با این حال، فساد در دوران قانون نظامی، به‌ویژه در صنعت دفاعی، اکنون آشکار شده و نمی‌توان آن را نادیده گرفت. هویت اوکراینی، که ریشه در مقاومت علیه فساد و اقتدارگرایی دارد، از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی با دو انقلاب مردمی (نارنجی در سال ۲۰۰۴ و میدان در سال ۲۰۱۴) تقویت شده است. این انقلاب‌ها در اعتراض به نخبگان فاسد و نفوذ مسکو شکل گرفتند. جنگ کنونی نیز ادامه این مبارزه برای دموکراسی و حاکمیت قانون است، نه صرفا دفاع از حاکمیت ملی.

برای حفظ روحیه سربازان و حمایت متحدان خارجی، که هزینه‌های تسلیحاتی و حقوق نظامیان اوکراینی را تامین می‌کنند، زلنسکی باید با فساد در سطوح بالا مقابله کند. این امر ممکن است به کنارگذاشتن دوستان نزدیک او منجر شود. همچنین، حلقه مشاوران نزدیک او، که عمدتا از شرکت قدیمی‌اش، کوارتال ۹۵، هستند و از آغاز جنگ کشور را اداره کرده‌اند، نیاز به بازنگری دارند. این گروه یا زلنسکی را به تصمیم‌گیری نادرست سوق داده‌اند یا نتوانسته‌اند او را از این اشتباه بازدارند. در شرایطی که حملات روسیه شدت گرفته، اوکراین برای حفظ وحدت ملی و جذب حمایت بین‌المللی به رهبری نیاز دارد که به آرمان‌های دموکراتیک مردم پایبند باشد. شجاعت و مهارت‌های زلنسکی در روایت‌سازی دیگر کافی نیست؛ او باید با اصلاحات قاطع، اعتماد عمومی و جهانی را بازسازی کند./ منبع