بودجه ۱.۵ تریلیون دلاری پنتاگون آمریکا را امن‌تر نخواهد کرد

دولت دونالد ترامپ در تازه‌ترین درخواست بودجه خود از کنگره خواسته است حدود ۱.۴۵ تریلیون دلار برای پنتاگون، به‌علاوه نزدیک به ۵۰ میلیارد دلار برای دیگر فعالیت‌های دفاعی اختصاص دهد؛ رقمی که از نظر تعدیل‌شده با تورم، بزرگ‌ترین بودجه نظامی تاریخ آمریکا و بزرگ‌ترین افزایش سالانه از زمان جنگ کره محسوب می‌شود. ترامپ این بودجه را برای ساخت «ارتش رؤیایی» و حفظ امنیت آمریکا ضروری دانسته، اما این درخواست هزینه‌ای سنگین بر دوش مالیات‌دهندگان آمریکایی می‌گذارد و فاقد ارتباط با یک راهبرد دفاعی منسجم، ارزیابی واقع‌بینانه از تهدیدها و تحلیل هزینه‌فایده است. تأمین امنیت ملی نیازمند راهبردی روشن و تخصیص منظم و پاسخ‌گو به منابع است، نه صرفاً افزایش عظیم هزینه‌ها.

بودجه دفاعی مؤثر باید با واقعیت‌های جدید جنگ و رقابت ژئو‌اقتصادی سازگار باشد. تحولات فناورانه به‌سرعت ماهیت جنگ را تغییر داده و بسیاری از سامانه‌ها و پلتفرم‌های سنتی را منسوخ کرده است. از این منظر، راهبرد دفاعی آمریکا باید بر بازدارندگی، تاب‌آوری و توانمندی‌های متناسب با جنگ قرن بیست‌ویکم متمرکز شود. جنگ اوکراین و درگیری‌های اخیر با ایران توضیح می‌دهند که سامانه‌های ارزان و قابل‌مصرف، هزینه‌های سنگینی بر تجهیزات پیشرفته تحمیل کرده‌اند. آمریکا با وجود استفاده از پیشرفته‌ترین جنگنده‌ها و مهمات هدایت‌شونده، در برابر پهپادهای کم‌هزینه ایرانی متحمل خسارت شد و این مسئله نشان داد که تجهیزات گران‌قیمت لزوماً به پیروزی راهبردی منجر نمی‌شوند.

ضرورت سرمایه‌گذاری در آمادگی نیروهای مسلح، بهبود وضعیت معیشتی نظامیان، تقویت صنایع دفاعی پویا و تقسیم بار امنیتی با متحدان ضروری است، اما بودجه پیشنهادی دولت در تحقق این اهداف ناکام است. به‌رغم تأکید دولت ترامپ بر تهدید چین و لزوم همکاری بیشتر متحدان، سیاست‌های واشنگتن باعث فشار بر روابط با ناتو، ژاپن، کره جنوبی و استرالیا شده و در عمل هزینه‌های دفاعی بیشتری را به آمریکا تحمیل کرده است. اگرچه بودجه شامل افزایش قابل‌توجه هزینه‌ها برای پهپادها، رهگیرها و ذخایر مهمات است، اما هم‌زمان میلیاردها دلار نیز به پروژه‌های قدیمی و پرهزینه اختصاص یافته که با نیازهای واقعی جنگ مدرن همخوانی ندارند.

از جمله این پروژه‌ها، اختصاص ۱۷.۵ میلیارد دلار برای سامانه پدافند موشکی «گلدن دوم» است که به‌الگوبرداری از «گنبد آهنین» اسرائیل طراحی شده، اما از نظر فنی، مالی و عملیاتی با چالش‌های جدی مواجه است. همچنین ۱.۸ میلیارد دلار برای طراحی ناو جنگی «ترامپ کلاس» و ۹ میلیارد دلار برای جنگنده نسل ششم اف-۴۷ در نظر گرفته شده است. این پروژه‌ها هزینه‌های سنگینی ایجاد می‌کنند، ظرفیت صنعتی را از نیازهای واقعی دور می‌سازند و احتمال اتلاف میلیاردها دلار منابع عمومی را افزایش می‌دهند.

بودجه پیشنهادی از منظر مالی غیرمسئولانه توصیف می‌شود. دفتر بودجه کنگره اعلام کرده اجرای این بودجه، کسری بودجه آمریکا را به حدود ۲.۵ تریلیون دلار خواهد رساند؛ آن هم در شرایطی که بدهی ملی آمریکا از تولید ناخالص داخلی فراتر رفته و هزینه خدمات بدهی از بودجه دفاعی پیشی گرفته است. افزایش هزینه‌های نظامی هم‌زمان با کاهش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، آموزش، پژوهش و نوآوری فناوری، به تضعیف منابع اصلی قدرت آمریکا منجر می‌شود.

آمریکا خواستار رویکردی منضبط‌تر در هزینه‌های دفاعی است؛ رویکردی که به‌جای پروژه‌های نمایشی و پرهزینه، بر فناوری‌های کم‌هزینه و کارآمد مانند پهپادهای انبوه، سامانه‌های بدون سرنشین، تقویت صنایع زیردریایی، سامانه‌های فرماندهی مقاوم، توان فضایی و نوسازی بازدارندگی هسته‌ای متمرکز باشد. کنگره نباید با بودجه پیشنهادی ترامپ موافقت کند و باید منابع را به برنامه‌هایی اختصاص دهد که با نیازهای واقعی دفاعی و رفاه نیروهای نظامی آمریکا سازگار باشد./ منبع