توافقی برای اوکراین همچنان ممکن است؛ اکنون نوبت کی‌یف است که واقعیت را بپذیرد

پس از سه ساعت گفت‌وگو در آلاسکا، مذاکرات میان ایالات متحده و روسیه گامی مهم در جهت پایان‌دادن به بحران اوکراین محسوب می‌شود. گفت‌وگوها با برنامه‌ریزی تماس‌های بعدی با رهبران ناتو و رئیس‌جمهور اوکراین ادامه خواهد یافت و هرچند توافق صلح نهایی حاصل نشده است، اما آمادگی مسکو برای بررسی یک راه‌حل جامع فشار جدیدی بر کی‌یف وارد می‌کند تا موضع خود را بازبینی کند.

در روزهای اخیر، پیشروی نیروهای روسیه در نزدیکی پوکرووسک، دفع مدافعان اوکراینی از چند موقعیت مستحکم و تهدید مراکز صنعتی و لجستیکی کلیدی، نشان داده است که زمان فعلاً به نفع کرملین است. این وضعیت اهمیت هرگونه تمایل به مذاکره و لزوم هماهنگی میان مسکو و کی‌یف برای تضمین پایداری آتش‌بس را برجسته می‌کند.

ترامپ با نقش‌آفرینی مستقیم در روند صلح، توانایی ایالات متحده در کاهش یا قطع کمک‌ها به اوکراین را به‌عنوان ابزار اصلی خود در اختیار دارد. هرچند اروپا به خرید تسلیحات ساخت آمریکا ترغیب شده است، واقعیت این است که واشنگتن تأمین‌کننده اصلی تجهیزات پیشرفته، اطلاعات و پشتیبانی لجستیکی است و توقف کامل کمک‌ها فشار عظیمی بر توان نظامی اوکراین وارد خواهد کرد.

در مقابل، برای روسیه، امکان کاهش یا لغو تحریم‌های آمریکا در ازای گام‌های مشخص برای دستیابی به توافق، نقطه کلیدی مذاکرات است. این رویکرد انعطاف‌پذیری در مذاکره ایجاد می‌کند که می‌تواند با تقویت یا محدودکردن حمایت غربی از اوکراین، رفتار طرفین را شکل دهد.

موضوعات مورد مذاکره شامل تضمین عدم عضویت اوکراین در ناتو و مسیر پیوستن به اتحادیه اروپا است. از نگاه مسکو، عضویت اوکراین در ناتو تهدیدی مستقیم برای امنیت روسیه است و در مقابل، نزدیک‌ترشدن اوکراین به اروپا یکی از اهداف اصلی سیاست خارجی این کشور به‌شمار می‌رود. دستیابی به عضویت در اتحادیه اروپا فرصتی برای کی‌یف فراهم می‌کند تا اصلاحات داخلی و مبارزه با فساد را به‌طور کامل اجرا کند.

تضمین امنیت اوکراین نیز یکی از محورهای مذاکرات است. هرچند دستاوردهای گذشته مانند یادداشت بوداپست سال ۱۹۹۴ ضمانت کافی ایجاد نکرده‌اند، تأمین امنیت از طریق تضمین‌های محدود اروپایی یا آمریکایی می‌تواند رضایت کی‌یف را جلب کند. همچنین، بحث تغییرات مرزی و انتقال کنترل مناطقی مانند دونتسک، لوهانسک، خرسون و زاپوریژیا به روسیه در مقابل عقب‌نشینی نیروهای مسکو از مناطق مرکزی و شمالی، راهکاری برای کاهش تلفات انسانی ارائه می‌دهد.

گام اول برای دستیابی به توافق، برقراری آتش‌بس است. این اقدام امکان توقف کشتار گسترده و تمرکز بر روند مذاکره را فراهم می‌کند و می‌تواند پایه‌ای برای مذاکرات گسترده‌تر باشد. موفقیت هر توافق نهایی به اراده همه طرف‌ها برای تبدیل آغاز محتاطانه آلاسکا به یک راه‌حل پایدار بستگی دارد./ منبع