آیا ترامپ، عامل مخفی بریکس است؟

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با وجود سخنان تندش، با چین و روسیه با ملایمت برخورد می‌کند، اما برزیل، هند، آفریقای جنوبی و حتی متحدان گروه ۷ را از خود دور می‌سازد. این رویکرد می‌تواند انگیزه‌ای قوی‌تر به گروه بریکس پلاس (برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی و پنج عضو جدید) به‌منظور ایجاد جایگزین‌هایی برای نظم جهانی تحت سلطه غرب بدهد. رفتارهای ترامپ در دور دوم ریاست‌جمهوری‌اش به‌ویژه در نحوه برخورد با بریکس پلاس و تهدیدهایی که این گروه برای قدرت و نفوذ آمریکا ایجاد می‌کند، عجیب و گیج‌کننده است. او در کلام، مانع از چالش‌زایی این گروه علیه نظام جهانی تحت رهبری آمریکا می‌شود، اما اقداماتش گویی به تحقق جاه‌طلبی‌های جهانی بریکس پلاس کمک می‌کند.

ترامپ در روابط دوجانبه با کشورهای بریکس، با چین و روسیه، دو نظام غیردموکراتیک که رهبران اقتدارگرایشان را تحسین می‌کند، نسبتاً نرم‌خوست. این ملایمت شاید از ترس واکنش‌های مخرب اقتصادی بازارها یا دولت‌ها باشد. پس از تعرفه‌های «روز آزادی»، چین با تعرفه‌های متقابل و توقف صادرات مواد معدنی کمیاب پاسخ داد که باعث افت بازارهای آمریکا، کاهش ارزش دلار و افزایش سود اوراق قرضه دولتی شد. اما ترامپ در قبال دیگر کشورها سخت‌گیرتر است. او به کشورهایی مانند سوئیس، که تأثیر کمی بر تراز تجاری آمریکا دارند، فشار می‌آورد. این رفتار می‌تواند کشورها را به کاهش وابستگی به بازار آمریکا در بلندمدت ترغیب کند.

در مورد روسیه، ترامپ گاه‌به‌گاه ولادیمیر پوتین را تهدید می‌کند، اما بیشتر مشتاق کاهش تحریم‌های غرب، عادی‌سازی روابط و انجام معاملات تجاری با کرملین است. در مقابل، او به برزیل به‌دلیل محاکمه ژائیر بولسونارو حمله کرده و تعرفه پنجاه‌درصدی بر صادرات این کشور به آمریکا وضع نموده است. برزیل، که کمتر به تجارت وابسته است، بیشتر با چین، همکار بریکس خود، تجارت می‌کند. هند نیز با تعرفه پنجاه‌درصدی مواجه شده است. بسیاری انتظار داشتند هند به‌دلیل دوستی نارندرا مودی با ترامپ، در اولویت توافق تجاری باشد، اما استقلال دیپلماتیک هند و خرید نفت خام روسیه، که با تلاش‌های ترامپ برای پایان سریع جنگ اوکراین در تضاد است، او را خشمگین کرده است.

دورکردن هند، پرجمعیت‌ترین کشور جهان، خطرناک است. اگر آمریکا بخواهد چین را مهار کند، نیاز به شراکت نزدیک با هند دارد. پس از دیدار دوستانه ترامپ با یک مقام نظامی ارشد پاکستانی، هند ممکن است به پیشنهادهای چین پاسخ مثبت دهد. مودی این ماه برای اولین بار در هفت سال گذشته به چین سفر می‌کند. اگر چین و هند اختلافاتشان را کنار بگذارند، این می‌تواند برای بریکس پلاس، تجارت آسیایی و حتی جهانی تحول‌آفرین باشد و نفوذ آمریکا را کاهش دهد.

ترامپ در اجلاس اخیر گروه ۷ در کانادا، حذف روسیه از این گروه پس از حمله سال ۲۰۱۴ به اوکراین را اشتباه خواند و پیشنهاد داد چین نیز به آن اضافه شود. او پیشتر پیشنهاد داده بود گروه ۸ شامل چین، برزیل و هند شود و اروپا به‌جای عضویت جداگانه فرانسه، آلمان و ایتالیا، با اتحادیه اروپا نمایندگی شود. این تغییرات همچنان مطلوب هستند، اما ترامپ با ملایمت با چین و روسیه و دوری از برزیل، هند، آفریقای جنوبی و اعضای گروه ۷، انگیزه بیشتری به بریکس پلاس به‌منظور ایجاد جایگزین‌هایی برای نظم غربی می‌دهد. جهان امروز به گروه ۲۰ ارتقایافته با حضور اقتصادهای مهم و قدرت‌های نوظهور نیاز دارد./ منبع