از پاریس تا برلین؛ چرا لحن اروپا در قبال اسرائیل تغییر کرده است؟
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «از پاریس تا برلین؛ چرا لحن اروپا در قبال اسرائیل تغییر کرده است؟» به قلم علی محبی و منتشرشده در اندیشکده تهران، به بررسی علل و پیامدهای تغییر مواضع فرانسه، انگلیس و آلمان نسبت به مسئله فلسطین پرداخته است. نویسنده این تغییر را بیشتر ناشی از فشارهای داخلی و ملاحظات اعتبار بینالمللی میداند تا تحول بنیادی در رویکرد سیاست خارجی اروپا. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
در ماههای اخیر، مواضع سه قدرت مهم اروپایی، فرانسه، انگلیس و آلمان، نسبت به مسئله فلسطین تغییراتی نشان داده است. فرانسه اعلام کرده که در ماه سپتامبر سال جاری دولت فلسطین را بهرسمیت خواهد شناخت، اقدامی که بازتاب گستردهای در سطح بینالملل داشته است. پس از آن، انگلیس نیز اعلام کرد که در صورت ادامه جنگ غزه، چنین تصمیمی را اتخاذ خواهد کرد. آلمان با وجود تأکید بر نداشتن برنامه فوری، از احتمال بررسی این موضوع سخن گفته است. این تحولات موجب شده است احتمال تغییر رویکرد این کشورها نسبت به منازعه اسرائیل و فلسطین مطرح شود. انگیزه مشترک در این مسیر، بیشتر ناشی از فشارهای داخلی و ملاحظات مربوط به اعتبار بینالمللی است تا تغییر بنیادین رویکرد سیاست خارجی و دفاع از قوانین بینالمللی.
فرانسه در یک سال اخیر بارها از سیاستهای دولت بنیامین نتانیاهو انتقاد کرده، هرچند در مواقعی مانند حمله اسرائیل به ایران همچنان بر «حق دفاع مشروع» تلآویو تأکید داشته است. با درنظرگرفتن ویرانی گسترده غزه و کاهش فضای حیاتی در کرانه باختری، روشن است که شناسایی فلسطین کمک عملی به تأسیس دولت فلسطینی نمیکند. این تصمیم بیشتر حرکتی نمادین و ابزاری برای فشار بر دولت اسرائیل محسوب میشود و هدف آن مهار تداوم جنگ و ترمیم چهره سیاست خارجی فرانسه در سطح داخلی و بینالمللی است.
در انگلیس، دولت حزبکارگر تحت رهبری کییر استارمر با فشار قابل توجه افکارعمومی، رسانهها، قانونگذاران و حتی بخشی از پایگاه حزبی خود در قبال موضوع فلسطین مواجه است. بهعنوان نمونه، ۲۲۱ نفر از مجموع ۶۵۰ نماینده مجلس عوام، در نامهای رسمی خواستار شناسایی فلسطین شدهاند. استارمر که در ماههای گذشته آشکار و پنهان از اسرائیل حمایت کرده بود، اکنون برای کاهش فشارهای سیاسی و اجتماعی اعلام کرده در صورت تداوم جنگ، کشورش در ماه سپتامبر این تصمیم را اجرا خواهد کرد.
آلمان نیز که از آغاز جنگ غزه یکی از مهمترین حامیان اسرائیل بوده، با وجود عدم تعهد زمانی، آمادگی برای بررسی شناسایی فلسطین را نشان داده است. فشار افکار عمومی در آلمان کمتر از فرانسه و انگلیس است، اما حمایت بیقید و شرط از اسرائیل به اعتبار بینالمللی این کشور لطمه زده است. به همین دلیل، کاهش تدریجی حمایتها بهعنوان ابزاری برای فشار بر دولت نتانیاهو و نیز کاهش فشارهای سیاسی از سوی دیگر کشورها مورد توجه برلین قرار گرفته است.
پیامد کوتاهمدت به رسمیت شناختن فلسطین از سوی این کشورها، کاهش فشارهای داخلی بر دولتها و افزایش فشار دیپلماتیک بر اسرائیل برای بازنگری در سیاستهای خود درباره جنگ غزه خواهد بود. این اقدام میتواند جایگاه دولت نتانیاهو را تضعیف و جریانهای مخالف در داخل اسرائیل را تقویت کند. در سطح بینالمللی، چنین حرکتی ممکن است باعث افزایش تنش در روابط اروپا و آمریکا شود. این موضوع بهویژه در صورتی اهمیت مییابد که دونالد ترامپ دوباره قدرت را در واشنگتن بهدست گیرد و از این تصمیم بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار سیاسی و اقتصادی بر اتحادیه اروپا استفاده کند.
در مجموع، بهرسمیتشناختن دولت فلسطین از سوی فرانسه و انگلیس و تغییر لحن آلمان ترکیبی از ملاحظات دیپلماتیک و مدیریت افکار عمومی است. این رویکرد هرچند میتواند فشار نمادینی بر دولت اسرائیل وارد کند و تصویری متوازنتر از سیاست خارجی این کشورها در کوتاهمدت ارائه دهد، اما نبود طرح عملی برای ایجاد حاکمیت واقعی فلسطین باعث میشود تأثیر عمیق و پایدار بر روند صلح نگذارد. همچنین، این اقدامات میتواند موجب بروز شکافهایی در روابط اتحادیه اروپا و آمریکا و تغییراتی در فضای سیاسی داخلی اسرائیل شود./ منبع
