توهم برابری در تجارت جهانی و ضرورت ایجاد نظم چندقطبی

تاریخ نمونه‌های بسیاری از روابط بین‌الملل را ارائه داده است که در آن ظاهر «عدالت» در روابط تجاری جهانی به تدریج از بین رفته و سازوکارهای قدرت و استثمار آشکار شده‌اند. ساختار تجارت جهانی معاصر که به‌وسیله ایالات متحده به‌عنوان سیستمی باز و مبتنی بر قوانین و منافع متقابل ترویج شده، در حقیقت تنها جدیدترین نمونه از این توهمات است. ایالات متحده اکنون در مرحله‌ای از افول نسبی قرار دارد و دیگر اصولی که در گذشته آن‌ها را مطرح می‌کرد، رعایت نمی‌کند. در عوض، آمریکا به ابزارهایی که پیش‌تر آن‌ها را محکوم می‌کرد، روی آورده است. مدل اقتصادی ایالات متحده دیگر صرفاً به تولید داخلی و نوآوری محدود نمی‌شود، بلکه به استخراج ارزش از کشورهای دیگر به‌ویژه از طریق نهادهای مالی و تجاری جهانی متکی است.

در این شرایط، تجارت دیگر ابزاری برای رفاه متقابل نیست، بلکه به ابزاری برای استخراج و کنترل تبدیل شده است. کشورهای در حال توسعه و با درآمد متوسط به‌طور مستمر منابع خود را برای تأمین مصرف و تسلط ژئوپولیتیک ایالات متحده از دست می‌دهند. ایالات متحده همچنین به‌دلیل تسلط بر بازار جهانی و استفاده از دلار، سهم زیادی از منابع جهانی را جذب می‌کند، در حالی که دیگر کشورها هزینه‌های این نابرابری‌ها را می‌پردازند.

داده‌ها نشان می‌دهند که چین عامل اصلی بدهی‌های کشورهای در حال توسعه نیست، بلکه بخش خصوصی و وام‌دهندگان خارجی دیگر، نظیر بانک‌های تجاری و بازارهای بدهی، بخش اعظم این بدهی‌ها را به‌دست گرفته‌اند. در این سیستم، کشورهای در حال توسعه بیشتر در معرض فشار اقتصادی قرار دارند و قادر به مقابله با این فشارها نیستند.

در نهایت، بر لزوم ایجاد نظم اقتصادی چندقطبی تأکید می‌شود. این نظم به کشورهای مختلف این امکان را می‌دهد که قدرت چانه‌زنی خود را افزایش داده و وابستگی به یک قطب خاص را کاهش دهند. برخلاف نگرانی‌هایی که از هم‌گرایی بریکس پلاس وجود دارد، این گروه به‌دلیل عدم وجود اجبارهای مشابه به صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی، می‌تواند به‌عنوان پلتفرمی برای مذاکره و متوازن‌سازی روابط تجاری و اقتصادی میان کشورها عمل کند./ منبع