فشار آمریکا به ونزوئلا در سایه تهدیدات نظامی

ایالات متحده در حال حاضر به نقطه‌ای رسیده که تهدید به درگیری نظامی با ونزوئلا جدی‌تر از همیشه به نظر می‌رسد. در ماه‌های اخیر، ترامپ دستور داده است که ناوگان جنگی ایالات متحده شامل هفت کشتی جنگی و ۴۵۰۰ نفر نیروی نظامی، از جمله سه ناوشکن مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده و حداقل یک زیردریایی تهاجمی، به نزدیکی سواحل ونزوئلا اعزام شوند. این ناوگان با هدف رسمی مبارزه با قاچاق مواد مخدر وارد منطقه شده، اما مقامات ایالات متحده از جمله سخنگوی کاخ سفید، این ماموریت را پیچیده‌تر از آنچه که به نظر می‌رسد معرفی کرده‌اند. آن‌ها به‌صراحت اعلام کرده‌اند که مادورو به‌عنوان «رهبر یک کارتل مواد مخدر» شناخته می‌شود و نه رئیس‌جمهور قانونی ونزوئلا.

در حالی که هدف اولیه این عملیات، مقابله با قاچاق مواد مخدر در ونزوئلا و دیگر کشورهاست، برخی مقامات دولت ترامپ اعتقاد دارند که این اقدام ممکن است تنها یک پوشش برای تغییر حکومت در کاراکاس باشد. به گفته یکی از مقامات، هدف نهایی این است که حکومت مادورو از قدرت کنار گذاشته شود. او اشاره کرده که اگر مادورو دیگر در قدرت نباشد، بسیاری در ایالات متحده به این امر اعتراض نخواهند کرد. برخی دیگر از مقامات نیز نسبت به شباهت این وضعیت با عملیات‌های قبلی ایالات متحده در دیگر کشورها، مانند عملیات نظامی در پاناما برای سرنگونی مانوئل نوریگا، رئیس‌جمهور پاناما، ابراز نگرانی کرده‌اند.

مقامات کاخ سفید همچنین اشاره کرده‌اند که در صورت تحقق تغییر حکومت، ایالات متحده قصد دارد یک حکومت جدید را به جای مادورو در ونزوئلا مستقر کند، اما نگرانی‌هایی در خصوص عواقب این تغییرات در سطح داخلی و بین‌المللی وجود دارد. از جمله این نگرانی‌ها، این است که در صورت به وقوع پیوستن یک تغییر حکومت، چالش‌های سیاسی و اجتماعی جدیدی در ونزوئلا شکل خواهد گرفت. برخی مقامات دولت ترامپ، به‌رغم برآوردهای مختلف، همچنان نسبت به اقدام نظامی گسترده علیه ونزوئلا با تردید روبه‌رو هستند و معتقدند که باید از استفاده بیش از حد از نیروی نظامی اجتناب شود.

یکی از ویژگی‌های برجسته این عملیات، به کارگیری ۲۲۰۰ تفنگدار دریایی ایالات متحده است. این اقدام، به‌ویژه در زمینه مبارزه با مواد مخدر، بسیار غیرمعمول به نظر می‌رسد و برخی کارشناسان آن را نشانه‌ای از برنامه‌ای بزرگ‌تر برای تغییر حکومت می‌دانند. علاوه بر این، در اوایل ماه آگوست ۲۰۲۰، ایالات متحده جایزه پنجاه میلیون دلاری برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری یا اطلاعات بیشتر درباره نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، شود، اعلام کرد. این اقدام درست یک روز قبل از دستور ترامپ به اعزام ناوگان جنگی به منطقه صورت گرفت.

مادورو در واکنش به این تهدیدات، اقدامات ایالات متحده را «تروریسم دولتی» و «حملات نظامی غیرقانونی» خوانده و از مردم ونزوئلا خواسته است تا در مقابله با حملات احتمالی آماده شوند. در این بین، رئیس‌جمهور کلمبیا، گوستاوو پترو نیز اظهارات مشابهی داشت و گفت که «کارتل‌ها» چیزی جز بهانه‌ای برای تلاش ایالات متحده جهت تغییر حکومت‌ها در آمریکای لاتین نیست. وی همچنین تأکید کرد که این اتهامات، جزئی از یک سناریوی ساختگی است که با هدف تضعیف کشورهای مستقل در منطقه طراحی شده است.

نفت یکی دیگر از عوامل کلیدی در روابط ایالات متحده با ونزوئلا به‌شمار می‌آید. در حالی که ایالات متحده مادورو را به‌عنوان یک «تروریست» می‌شناسد، در عین حال اجازه داده است که برخی توافقات نفتی با ونزوئلا ادامه یابد. در ماه‌های گذشته، ترامپ برخی فشارها را کاهش داده و اجازه داده است که شرکت نفتی آمریکایی «چورون» فعالیت‌های نفتی خود را در ونزوئلا از سر بگیرد. این تصمیم به‌ویژه در زمینه تأمین منابع انرژی و نیاز ایالات متحده به نفت، یک تحرک راهبردی به‌شمار می‌رود.

برخی مقامات در دولت ترامپ معتقدند که مادورو از حمایت کوبا بهره‌مند است و این کشور، علاوه بر حمایت از مادورو، به ونزوئلا در زمینه‌های مختلف کمک می‌کند. یکی از این مقامات، مارکو روبیو، که خود از چهره‌های مطرح ضد مادورو در دولت ترامپ است، بر این باور است که مادورو تنها به‌دلیل حمایت‌های کوبا همچنان قدرت خود را حفظ کرده است. روبیو و دیگر هم‌پیمانانش در تلاشند تا سیاست‌های آمریکای لاتین را در راستای مبارزه با سوسیالیسم در منطقه و گسترش نفوذ ایالات متحده تنظیم کنند.

در نهایت، مقامات دولتی ایالات متحده امید دارند که مادورو از قدرت کناره‌گیری کند یا به‌طور غیرمستقیم از سوی ارتش ونزوئلا از بین برود. برخی دیگر نیز معتقدند که احتمالاً مادورو در نهایت به‌دلیل فشارهای داخلی یا بین‌المللی از قدرت کنار خواهد رفت. از طرف دیگر، با توجه به اینکه بسیاری از مقامات دولت ترامپ به‌شدت ضد مادورو هستند، احتمال دارد که در صورت عدم تغییرات در رهبری ونزوئلا، ایالات متحده به اقدامات قوی‌تری دست بزند. برخی از مقامات به‌طور خاص به اقدامات نظامی از جمله حملات هوایی یا حملات با پهپاد به مناطق حساس اشاره کرده‌اند.

تمامی این تحولات و تصمیمات سیاستی، در حالی که نشان‌دهنده عزم ایالات متحده برای مقابله با حکومت مادورو است، اما همچنان چالش‌های بسیاری را پیش‌روی دولت ترامپ قرار داده و آینده روابط ایالات متحده با ونزوئلا و منطقه آمریکای لاتین را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد./ منبع