حرکت ضد اسلامی علیاف
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «حرکت ضد اسلامی علیاف» به قلم علیاکبر ولایتی در فرهیختگان منتشر شده است. این یادداشت با مرور پیشینه مذهبی، فرهنگی و مقاومت مردم آذربایجان و قفقاز، بر تضاد برگزاری اجلاس خاخامهای صهیونیست با هویت شیعی و اسلامی منطقه تأکید دارد و آن را در چارچوب تغییرات ژئوپلیتیک حساس بررسی میکند. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
خبر برگزاری اجلاس خاخامهای صهیونیست در جمهوری آذربایجان بهعنوان کشوری با اکثریت مسلمان شیعه، واکنشهای فراوانی را برانگیخته است. این رخداد نخستینبار است که توسط دولت آذربایجان انجام میشود و از نگاه عمومی اقدامی ضد اسلامی و مغایر با اعتبار شیعی بهشمار میرود. مردم آذربایجان بیش از ۱۲۰۰ سال پیش، اسلام را پذیرفتهاند و در این مدت ایثار و مقاومت فراوانی برای حفظ دین خود داشتهاند. گمان میرود هدف از این اجلاس، ترویج توافق ابراهیم و پیوستن آذربایجان و دیگر کشورهای مسلمان آسیای مرکزی به آن باشد.
پیشینه مردم منطقه آکنده از ارادت به اهلبیت (ع) است. نمونه آن اشعار نظامی گنجوی شاعر قرن ششم هجری است که مقام معظم پیامبر(ص) و امام علی(ع) را ستوده است. این مناطق در طول تاریخ بارها از اسلام در برابر بیگانه دفاع کردهاند؛ از جنگ ملازگرد در زمان آلب ارسلان سلجوقی که پیروزی بر بیزانس و گسترش اسلام در آسیای صغیر را رقم زد، تا مقاومت در برابر تهاجم عثمانی در عهد صفویه.
در دوران قاجار، حملات تزار روس از سال ۱۸۰۴ تا ۱۸۱۳ به مقاومت مردم منجر شد، اما نتیجه نبرد شکست و انعقاد قرارداد گلستان بود. در فاصله سالهای ۱۸۱۳ تا ۱۸۲۶ مردم از علمای ایران و نجف برای رهایی از سلطه روسها یاری خواستند. این تلاشها با صدور رساله جهادیه از سوی ۱۴۳ تن از علما همراه شد تا مردم را به جهاد علیه روسها ترغیب کنند. در جنگ بعدی، علما و مجتهدانی چون سیدمحمد طباطبایی اصفهانی و ملااحمد نراقی شخصاً در میدان جنگ حضور یافتند و با کمک نیروهای عباسمیرزا تا تفلیس پیشروی کردند.
با این حال، شکست دوباره در سال ۱۸۲۸ و انعقاد قرارداد ترکمنچای، مانع تلاش مردم نشد. شخصیتهایی همچون شیخ شامل نقشبندی داغستانی با رویکرد جنگ چریکی، دههها در برابر روسها مقاومت کردند. این مردم پس از جدایی از ایران همچنان به اسلام وفادار ماندند و علاقه به پیوند مجدد با ایران را نشان دادند.
چهرههایی چون آیتالله سیدحسین بادکوبهای که شاگردانی برجسته همچون علامه طباطبایی و آیتالله بهجت داشت و خیرانی چون حاجمحمد نخجوانی و حاجحسین ملک با وقف کتابخانهها و آثار ارزشمند برای ایران و آستان قدس رضوی، نمونههایی از اتصال فرهنگی و مذهبی آذربایجان به ایران هستند.
این سابقه تاریخی نشان میدهد که مردم قفقاز و آران ریشههای عمیق مذهبی دارند و همواره در برابر سلطه بیگانه ایستادهاند. پرسش اصلی این است که چرا دولت آذربایجان در شرایطی که اسرائیل مرتکب جنایات بیسابقه در غزه و سایر مناطق شده و با نقض آشکار اصول انسانی و اسلامی همراه است، اقدام به تقویت روابط با این رژیم میکند؛ حتی تا جایی که به پشتیبانی لجستیکی و سوخترسانی برای عملیات نظامی این رژیم علیه کشورهای دیگر میپردازد.
مردم آذربایجان، آران و قفقاز با انتقاد از این حرکت آن را مغایر با اصول اسلامی، اعتقادات شیعی و هویت تاریخی خود میدانند و آن را اقدامی زیانبار برای آینده آذربایجان ارزیابی میکنند. تاریخ منطقه نشان داده است که چنین اقداماتی مغایر با بُعد اسلامی و مردمی، سرانجامی مثبت نخواهد داشت./ منبع
