فعالیتهای فرهنگی اسرائیل در روسیه؛ سازمان ناتیو
فعالیتهای فرهنگی اسرائیل در روسیه بستر نفوذ هویتی را گسترش میدهد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «فعالیتهای فرهنگی اسرائیل در روسیه؛ سازمان ناتیو» به قلم علی اخوان و منتشر شده در مؤسسه مطالعات ایران و اوراسیا، به بررسی شکلگیری، اهداف و کارکردهای سازمان صهیونیستی ناتیو میپردازد و نشان میدهد این نهاد چگونه با تمرکز بر فعالیتهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی در روسیه و کشورهای پساشوروی، پیوند میان یهودیان دیاسپورا و فلسطین اشغالی را تقویت کرده و مهاجرت و همسویی هویتی را دنبال میکند. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
سازمان صهیونیستی ناتیو در سال ۱۹۵۲ به ابتکار دیوید بنگوریون، نخستوزیر وقت اسرائیل تأسیس شد. هدف اولیه این سازمان از آغاز، تقویت ارتباط اسرائیل با یهودیان دیاسپورا و حفظ و گسترش هویت یهودی در خارج از فلسطین اشغالی بود. ناتیو از همان سالهای ابتدایی، ارتباط مستمر و سازمانیافتهای با جوامع یهودی ساکن اتحاد جماهیر شوروی و سپس کشورهای مستقل مشترکالمنافع برقرار کرد و بهعنوان نهادی زیرمجموعه دفتر نخستوزیر اسرائیل فعالیت خود را ادامه داد.
تصمیم به ایجاد ناتیو در ژوئن ۱۹۵۱ اتخاذ شد، زمانی که فعالیتهای موساد لعالیا بت در زمینه مهاجرت یهودیان از شوروی و بلوک شرق ناکافی ارزیابی گردید. در پی این تصمیم، شائول آویگور بهعنوان نخستین رئیس ناتیو منصوب شد و این سازمان از سال ۱۹۵۲ فعالیت رسمی خود را آغاز کرد. مأموریت اصلی ناتیو در دهههای نخست، جمعآوری اطلاعات، تبلیغات و سازماندهی مهاجرت یهودیان از کشورهای سوسیالیستی به فلسطین اشغالی بود.
در اواخر دهه ۱۹۸۰ و همزمان با تحولات داخلی شوروی، ناتیو نقش مهمی در تسهیل موج گسترده مهاجرت یهودیان ایفا کرد. در این دوره بیش از یک میلیون یهودی به فلسطین اشغالی مهاجرت کردند که این امر بهطور قابلتوجهی توان جمعیتی، اقتصادی و دفاعی اسرائیل را افزایش داد. فعالیتهای ناتیو در این مقطع شامل برقراری ارتباط مستقیم با یهودیان شوروی، تشکیل گروههای مطالعاتی فرهنگی و زبانی، توزیع مخفیانه ابزارهای تبلیغاتی و ترغیب مهاجرت بود. همزمان، این سازمان با برگزاری تجمعات اعتراضی در اروپا و آمریکا، دولتهای غربی را برای اعمال فشار بر مقامات شوروی بهمنظور صدور مجوز مهاجرت بسیج میکرد.
در دهه ۱۹۹۰، تمرکز ناتیو بهطور ویژه بر مهاجرت یهودیان از مناطق ناآرام و درگیر جنگ در جمهوریهای تازهاستقلالیافته مشترکالمنافع معطوف شد. این سازمان که ماهیت یک سرویس مخفی نیز داشت، اختیاراتی مانند سانسور رسانهای و رهگیری ارتباطات را در اختیار داشت. از سال ۲۰۰۰ به بعد، با قانونیشدن مهاجرت و کاهش شمار مهاجران، اهمیت و بودجه ناتیو کاهش یافت و این سازمان با انتقاد نهادهایی مانند آژانس یهود، موساد و وزارت امور خارجه اسرائیل مواجه شد، هرچند فعالیتهای فرهنگی آن تداوم یافت. ناتیو امروزه فعالیتهای خود را عمدتاً از طریق مراکز فرهنگی اسرائیل در کشورهای روسیزبان انجام میدهد. این مراکز در شهرهایی مانند مسکو، سنپترزبورگ، نووسیبیرسک، کییف، خارکف، مینسک و کیشیناو مستقر هستند و برنامههایی نظیر آموزش زبان عبری، برگزاری اعیاد و مناسبتهای یهودی، سمینارهای فرهنگی و ارائه اطلاعات درباره زندگی در فلسطین اشغالی را اجرا میکنند. برنامههایی چون «حق تولد»، «ماسا»، «روشنفکران آینده» و «توسعه رهبران» با هدف آشنایی نسل جوان یهودی دیاسپورا با تاریخ، فرهنگ و ساختارهای اجتماعی فلسطین اشغالی طراحی شدهاند و نقش محوری در پیوند هویتی و اجتماعی مخاطبان با این رژیم ایفا میکنند./ منبع
