استفاده روسیه از جنگ شناختی برای تضعیف اراده غرب

روسیه از جنگ شناختی به‌عنوان یک راهبرد موثر برای دستیابی به اهداف راهبردی خود استفاده می‌کند، رویکردی که تمرکز آن بر تاثیرگذاری بر اراده، تصمیمات و اقدامات دشمن است. هدف اصلی این نوع جنگ، متقاعدکردن دشمن به کاهش اقداماتی است که به زیان روسیه است. روسیه تلاش دارد تا جهان را به این نتیجه برساند که پیروزی آن در اوکراین اجتناب‌ناپذیر است و ادامه حمایت غرب از اوکراین بی‌فایده است. این راهبرد شامل استفاده از رسانه‌ها، دیپلماسی و سایر ابزارهای اطلاعاتی برای ساخت واقعیت‌های خاص و متقاعدکردن دیگر کشورها برای پذیرش آن‌هاست.

کرملین برای پیاده‌سازی جنگ شناختی خود، به‌ویژه از رسانه‌های تحت کنترل مانند راشا تودی و تاس بهره می‌برد و در تلاش است تا تصورات جهانی را تحت تاثیر قرار دهد. علاوه بر این، روسیه از فعالیت‌های فیزیکی نظیر عملیات نظامی، حملات سایبری و خرابکاری به‌عنوان مکملی برای تقویت تاثیر روایت‌های خود استفاده می‌کند. یکی از اهداف اصلی روسیه در این جنگ، تغییر اراده دشمن و کاهش حمایت‌های غربی‌ها از اوکراین است.

پوتین در تلاش است تا با استفاده از این شیوه، ضعف‌های روسیه را پنهان کند و قدرت خود را مشروع نشان دهد. او به‌ویژه در پی آن است که روسیه را به‌عنوان یک قدرت حق‌دار و مشروع در عرصه جهانی معرفی کند تا نفوذ خود را در کشورهای همسایه، به‌ویژه در میان کشورهای شوروی سابق، گسترش دهد. این راهبرد شامل ترویج روایت‌هایی است که در آن‌ها پیروزی روسیه در جنگ‌ها اجتناب‌ناپذیر و نیاز به تسلیم کشورهای همسایه بر اساس یک منطق و حق طبیعی معرفی می‌شود.

جنگ شناختی روسیه ریشه در مفاهیم شوروی از «کنترل بازتابی» دارد که هدف آن تغییر فرآیندهای تصمیم‌گیری دشمن است. این شیوه به‌ویژه از زمان شروع بحران اوکراین در سال ۲۰۱۴ و تلاش روسیه برای تاثیرگذاری بر کشورهای سابق شوروی شدت یافته است. در این راستا، رسانه‌های روسی تلاش می‌کنند تا تصاویر خاصی از واقعیت را در دنیا ایجاد کنند و حتی سیاست‌های داخلی کشورهای دیگر را تحت تاثیر قرار دهند.

روسیه در این مسیر از ساختارهای قدرت رسانه‌ای و اطلاعاتی خود استفاده کرده و به‌طور خاص، توجه زیادی به گسترش شبکه‌های رسانه‌ای خود در خارج از کشور دارد. این فعالیت‌ها شامل تشکیل شراکت‌های رسانه‌ای با کشورهای خارجی و تلاش برای ایجاد خبرنگاران هم‌سو با منافع روسیه است. علاوه بر این، کرملین به‌طور مستمر در تلاش است تا از هرگونه فعالیت اطلاعاتی مخالف جلوگیری کند و در داخل کشور نظارت و سانسور شدیدتری اعمال کند.

در نهایت، جنگ شناختی روسیه در تلاش است تا از طریق ساخت واقعیت‌های مطلوب، اراده و تصمیمات کشورهای مخالف را تحت تاثیر قرار دهد. این راهبرد به کرملین این امکان را می‌دهد که بدون نیاز به استفاده از نیروی نظامی بیشتر، اهداف خود را در سطح جهانی پیش ببرد و دشمنان خود را به شک و تردید در تصمیماتشان دچار کند. در عین حال، این وابستگی بیش از حد به جنگ شناختی می‌تواند به نقاط ضعف داخلی روسیه دامن بزند و تصویر نادرستی از توانمندی‌های آن ارائه دهد./ منبع