چگونه چین مدارس انگلیس را می‌خرد

در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاران وابسته به حزب کمونیست چین و نهادهای دولتی این کشور ده‌ها مدرسه مستقل در انگلیس را خریداری کرده و در خاک چین شعبه‌هایی برای آن‌ها ایجاد کرده‌اند. نمونه شاخص این روند مدرسه تاریخی تِتفورد گرامر است که در سال ۲۰۱۷ به مالکیت یک شرکت ثبت‌شده در هنگ‌کنگ رسید. مدیران این شرکت پیشینه‌ای طولانی در بانک‌ها و سازمان‌های دولتی چین دارند و با نهادهایی مانند «جبهه متحد» که بازوی نفوذ برون‌مرزی پکن محسوب می‌شود همکاری کرده‌اند. اسناد نشان می‌دهد اعضای هیئت امنای مدرسه نیز در سفرهایی به شهرهای چین با مقام‌های حزبی برای تأسیس مهدکودک و دبستان مذاکره کرده‌اند و اکنون این مدرسه دو شعبه وابسته در چین دارد. مدیر مدرسه می‌گوید مالکان جدید هیچ دخالتی در محتوا و روش تدریس ندارند و تغییرها در حد افزودن درس زبان چینی یا برگزاری جشن سال نو بوده است، اما برخی مسئولان دولتی در لندن این روند را بخشی از راهبرد حساب‌شده حزب کمونیست برای نفوذ در نظام آموزشی غرب می‌دانند.

دو سند رسمی دولت چین، یکی با عنوان «مدرن‌سازی آموزش تا سال ۲۰۳۵» و دیگری طرح «آموزش برای فهم بین‌المللی»، نشان می‌دهد که پکن آموزش را ابزاری برای ترویج «سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی» و پشتیبانی از طرح‌های کلانی مانند کمربند و جاده می‌بیند. این اسناد توصیه می‌کنند مدارس خارجی با مدارس چین مشارکت داشته باشند و همچنین مدارس بین‌المللی با «ویژگی‌های چینی» در خارج تأسیس شود. گزارش دوم بر استفاده از سرمایه خصوصی برای خرید مدارس در اروپا، آسیا و آمریکا تأکید دارد و خرید مدرسه تِتفورد را نمونه می‌داند.

براساس آمار یک مؤسسه مشاوره آموزشی، اکنون حدود ۷۳ مدرسه در چین با ۳۰ مدرسه مستقل انگلیسی پیوند دارند که برخی از مشهورترین مدارس کشور مانند هارو و فِتس را دربر می‌گیرد. بیش از ۲۴ مدرسه در خود انگلیس نیز به مالکیت شرکت‌های چینی درآمده‌اند. در ایالات متحده نیز پکن از ده‌ها مدرسه دولتی حمایت مالی کرده و نمونه‌هایی چون آکادمی نظامی نیویورک را در بخش خصوصی خریده است. این خریدها با حضور پررنگ مالکان در نشست‌های جبهه متحد و نزدیکی به مقام‌های حزب کمونیست همراه بوده است.

در انگلیس گزارشی در وزارت خارجه با عنوان «بررسی چین» هشدار داده که این کشور به‌طور سازمان‌یافته به‌دنبال نفوذ در آموزش خصوصی است. راهبرد امنیت ملی تازه دولت نیز بر ضرورت تقویت تاب‌آوری و ارائه راهنمایی به مدیران مدارس در این زمینه تأکید می‌کند. هرچند بودجه سرویس‌های اطلاعاتی افزایش یافته، مقام‌های دولتی می‌گویند منابع موجود برای مقابله با این روند کافی نیست. در عین حال فشارهای مالی، از جمله مالیات بر ارزش افزوده و تعطیلی ده‌ها مدرسه، زمینه را برای ورود بیشتر سرمایه‌گذاران چینی فراهم کرده و پیامدهای بلندمدت این روند برای استقلال آموزشی انگلیس هنوز روشن نیست./ منبع