به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «اجلاس بوگوتا؛ آغاز انتفاضه حقوقی جنوب جهانی علیه مصونیت اسرائیل و آمریکا» نوشته خوزه نینو (José Niño)، در نشریه کریدل (Cradle) منتشر شده است. این یادداشت اجلاس اضطراری گروه لاهه در بوگوتا را بررسی میکند که با هدف مقابله با آنچه شرکتکنندگان، «نسلکشی» اسرائیل در غزه و مصونیت تحت حمایت آمریکا مینامند، برگزار شد. در ادامه، بهره سخن این یادداشت آمده است.
اجلاس اضطراری گروه لاهه، با حضور بیش از ۳۰ کشور از جنوب جهانی و برخی کشورهای اروپایی، در روزهای ۱۵ تا ۱۶ جولای در بوگوتا، پایتخت کلمبیا، برگزار شد. این اجلاس بهعنوان جسورانهترین ابتکار چندجانبه برای مقابله با آنچه شرکتکنندگان نسلکشی اسرائیل در غزه و مصونیت این رژیم از سال ۱۹۴۸ میدانند، توصیف شد. کلمبیا که زمانی متحد وفادار به ایالات متحده در منطقه بود، تحت رهبری گوستاوو پترو، رئیسجمهور این کشور، با قطع روابط دیپلماتیک با تلآویو در سال ۲۰۲۴، در تقابل با آمریکا قرار گرفته است. پترو با حمایت از فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل که به دلیل تلاش برای پیگرد مقامات اسرائیلی و آمریکایی در دیوان کیفری بینالمللی (ICC) تحریم شده بود، از نظام چندجانبه دفاع کرد. واشنگتن با هشدار علیه «سلاحسازی حقوق بینالملل» واکنش نشان داد.
گروه لاهه، که در ماه ژانویه سال ۲۰۲۵ با هشت عضو شامل بولیوی، کلمبیا، کوبا، هندوراس، مالزی، نامیبیا، سنگال و آفریقای جنوبی تأسیس شد، با حضور کشورهایی چون پرتغال و اسپانیا که روابط دیپلماتیک کاملی با اسرائیل تا اواخر قرن بیستم نداشتند، تقویت شد. اسپانیا اقداماتی مانند لغو قراردادهای تسلیحاتی به ارزش ۶.۶ و ۲۸۵ میلیون یورو با شرکتهای اسرائیلی، ممنوعیت ورود تسلیحات ساخت این رژیم به بنادر، بهرسمیتشناختن فلسطین و فشار برای تعلیق توافق اتحادیه اروپا-دولت یهود را انجام داد. اجلاس با محکومیت جنایات جنگی اسرائیل در غزه و کرانه باختری، از جمله کشتار بیش از ۵۷ هزار غیرنظامی، هدفگیری بیمارستانها و مدارس، استفاده از گرسنگی و محاصره و جابهجایی اجباری، همراه بود. گروه لاهه آپارتاید در کرانه باختری را نقض کنوانسیون چهارم ژنو و نظر مشورتی سال ۲۰۲۴ دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ) دانست که اشغال فلسطین را غیرقانونی اعلام کرده بود. فرانچسکا آلبانزه در سخنرانی خود گفت: «حقوق بینالملل برای مدت طولانی اختیاری تلقی و علیه ضعیفان اعمال گشته، اما از سوی قدرتمندان نادیده گرفته شده است؛ این دوران باید پایان یابد.»
دیوان کیفری بینالمللی برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر و یوآو گالانت، وزیر جنگ سابق اسرائیل، به دلیل اتهاماتی چون گرسنگی، هدفگیری غیرنظامیان و قتل، حکم بازداشت صادر کرد. دوازده کشور شامل بولیوی، کلمبیا، کوبا، اندونزی، عراق، لیبی، مالزی، نامیبیا، نیکاراگوئه، عمان، سنت وینسنت و گرنادینها و آفریقای جنوبی چند اقدام الزامآور را اعلام کردند: تحریم کامل تسلیحاتی دولت یهود، ممنوعیت پهلوگیری کشتیهای نظامی اسرائیلی، بازنگری قراردادها برای پایاندادن به همدستی تجاری همراه با اشغال و حمایت از پیگرد مقامات اسرائیلی. این اقدامات با نظر دیوان بینالمللی دادگستری و قطعنامه ماه سپتامبر سال ۲۰۲۴ مجمع عمومی سازمان ملل همخوانی دارد. با وجود این پیشرفت، تنها دوازده کشور این اقدامات را پذیرفتند و کشورهایی مانند چین به دلیل روابط اقتصادی با اسرائیل محتاط ماندند. رولاند لامولا، وزیر روابط بینالملل آفریقای جنوبی، تأکید کرد: «هیچ کشوری فراتر از قانون نیست و هیچ جرمی بیپاسخ نمیماند.» موریسیو جارامیو جاسیر، معاون وزیر خارجه کلمبیا، نسلکشی فلسطین را تهدیدی برای نظام بینالمللی خواند. اجلاس بوگوتا «نظم مبتنی بر قوانین» پس از سال ۱۹۴۵ را که بهنفع غرب عمل کرده، به چالش کشید. موفقیت این ابتکار به پیوستن قدرتهای بزرگتر و غلبه بر وتوی آمریکا در سازمان ملل بستگی دارد./ منبع
