تحرک دیپلماتیک تازه و نقش عمان در میانجیگری تهران و واشنگتن
دیپلماسی ایران میان تمایل محتاطانه به گفتوگو و مقاومت در برابر فشارها در نوسان است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «تحرک دیپلماتیک تازه و نقش عمان در میانجیگری تهران و واشنگتن» در دیپلماسی ایرانی منتشر شده است. این یادداشت با بررسی تحرکات اخیر دیپلماسی ایران، به نقش فعال عمان در ایجاد زمینه برای گفتوگوهای غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن و همزمانی آن با تشدید فشارهای سیاسی و اقتصادی آمریکا میپردازد. نویسنده با رویکردی تحلیلی، وضعیت فعلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی را در نقطهای ایستا و واکنشی توصیف کرده و تأکید دارد که دیپلماسی ایران میان تمایل محتاطانه به گفتوگو و مقاومت در برابر فشارها در نوسان است. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
در فضای کمتحرک سیاست خارجی ایران، گزارشهایی متناقض درباره احتمال ازسرگیری گفتوگوهای ایران و آمریکا منتشر شده است. این اخبار در پی سفر بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان به تهران و دیدار او با مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران شکل گرفت. دو طرف در یازدهمین دور رایزنیهای سیاسی ایران و عمان، بر ضرورت تداوم هماهنگیها، گسترش همکاریهای دوجانبه و حمایت از ابتکارهای صلحجویانه برای حل اختلافات منطقهای تأکید کردند.
منابع عمانی بر نقش مسقط در تحکیم ثبات منطقهای و میانجیگری میان تهران و واشنگتن تأکید دارند. همزمان، پایگاه عراقی «بغداد الیوم» مدعی شد واشنگتن از طریق عمان پیامی رسمی برای ازسرگیری مذاکرات متوقفشده ارسال کرده و این اقدام با سفر تختروانچی به مسقط ارتباط دارد. با این حال، خبرگزاری تسنیم و برخی مقامات از جمله اسماعیل کوثری این ادعا را عملیات روانی دانسته و هرگونه تبادل پیام میان دو کشور را تکذیب کردند. در مقابل، تختروانچی پس از بازگشت از عمان، سفر خود را کوتاه اما موفقیتآمیز خواند و تأکید کرد روابط تهران و مسقط مبتنی بر اعتماد متقابل است و گفتوگو درباره مسائل منطقهای و پرونده هستهای در فضایی صریح و شفاف انجام شده است. وزیر خارجه عمان نیز دیدار را در راستای تلاش برای حل مسالمتآمیز اختلافات دانست و بر نقش کشور خود در تثبیت صلح و امنیت منطقه تأکید کرد.
در این میان، تحلیلگران تحرکات اخیر مسقط را نشانهای از تلاش برای احیای نقش سنتی عمان بهعنوان واسطه ارتباط تهران و واشنگتن ارزیابی کردند. همزمان تماسهای دیپلماتیک تهران و قاهره نیز افزایش یافته و وزارت خارجه مصر از گفتوگوهای تلفنی بین بدر عبدالعاطی، عباس عراقچی و رافائل گروسی با هدف تقویت همکاری میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر داده است. این تماسها با دستور رئیسجمهور مصر برای کاهش تنش و حفظ ثبات منطقه انجام شد. در سوی دیگر، آمریکا فشارهای اقتصادی خود را تشدید کرده و جان هرلی، معاون وزیر خزانهداری در امور تروریسم و اطلاعات مالی را برای هماهنگی تحریمها علیه ایران به غرب آسیا اعزام کرده است. او قرار است در امارات، ترکیه، لبنان و اسرائیل با مقامات بلندپایه دیدار کرده و درباره جلوگیری از دور زدن تحریمها و مقابله با تأمین مالی گروههای همپیمان ایران گفتوگو کند.
دولت ترامپ با احیای سیاست فشار حداکثری در تلاش است صادرات نفت ایران را به صفر برساند. در همین حال، مارک ساویا، نماینده آمریکا در عراق، بر ضرورت مهار گروههای مسلح خارج از کنترل دولت بغداد تأکید کرد تا ثبات منطقهای حفظ شود. در ادامه، عباس عراقچی در گفتوگو با الجزیره ضمن هشدار نسبت به تهدید اسرائیل و تأکید بر آمادگی کامل ایران، اعلام کرد که ایران آماده مذاکره برای رفع نگرانیها درباره برنامه هستهای است، اما شروط واشنگتن را غیرقابلقبول دانست. او هرگونه مذاکره درباره توان موشکی و توقف غنیسازی را رد کرد و فعالیتهای هستهای را صلحآمیز خواند. عراقچی همچنین اعلام کرد که ایران تمایلی به گفتوگوی مستقیم با آمریکا ندارد، اما در صورت شرایط متوازن مذاکره غیرمستقیم ممکن است. او تأکید کرد که برنامه خارجی کشور بر تقویت روابط با همسایگان استوار است و تعامل با غرب باید بدون فشار و تحمیل انجام گیرد. در این شرایط، دیپلماسی ایران در میان دو رویکرد متفاوت -تلاش برای گفتوگو و مقاومت در برابر فشار- دچار رکود شده و در انتظار تصمیمی تعیینکننده برای بازتعریف جایگاه خود در عرصه منطقهای و جهانی است./ منبع
