عراق همچنان در بنبست سیاسی
بنبست قدرت در بغداد ادامه مییابد و بازیگران داخلی و خارجی معادله را پیچیدهتر میکنند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «عراق همچنان در بنبست سیاسی» به قلم علی موسویخلخالی و منتشرشده در دیپلماسی ایرانی، به بررسی وضعیت پس از انتخابات عراق میپردازد که در آن، بهرغم گذشت چند ماه، اختلافات میان جریانهای شیعی، کردها و مداخلات بیرونی مانع از انتخاب رئیسجمهور و نخستوزیر شده است. نویسنده با تمرکز بر کنارهگیری غیرمنتظره محمد شیاع السودانی، اصرار نوری المالکی بر نامزدی و نقشآفرینی آمریکا نشان میدهد چگونه تلاقی رقابتهای داخلی و فشارهای خارجی، چشمانداز ثبات سیاسی عراق را مبهم کرده است. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
حدود سه ماه از برگزاری انتخابات عراق گذشته و هنوز ائتلافهای پیروز نتوانستهاند رئیسجمهور و نخستوزیر را تعیین کنند. انتظار میرفت محمد شیاع السودانی، با توجه به کسب بیشترین کرسیهای مجلس در رأس دولت آینده قرار گیرد، اما او بهطور غیرمنتظرهای از نامزدی برای نخستوزیری کنارهگیری کرد و بهسود نوری المالکی کنار رفت. در نتیجه ائتلاف چارچوب هماهنگی شیعیان عراق نوری المالکی را بهعنوان نامزد نهایی معرفی کرد. در حالی که حزب الدعوه اسلامی و ائتلاف دولت قانون به رهبری المالکی این تصمیم را جشن گرفته بودند، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در شبکه اجتماعی خود علیه نامزدی المالکی موضع گرفت و هشدار داد در صورت انتخاب او، واشنگتن از همکاری با دولت عراق خودداری خواهد کرد و حتی ممکن است تحریمهایی علیه اقتصاد عراق اعمال کند. این تهدید فضای سیاسی عراق را دگرگون کرد و موقعیت المالکی را تضعیف نمود.
گفته میشود مخالفت ترامپ ناشی از رویکرد ضد ایرانی اوست، زیرا المالکی در دوران نخستوزیری خود روابط نزدیکی با تهران داشته است. با وجود تأکید چارچوب هماهنگی بر ادامه نامزدی المالکی و رد دخالت امریکا، تردیدهای جدی در باره امکان نخستوزیری او ایجاد شده و جلسات شبانه ائتلاف برای تصمیمگیری در این باره ادامه دارد. در کنار المالکی، محمد شیاع السودانی و حیدر العبادی نیز بهعنوان نامزدهای جایگزین مطرح شدهاند، اما المالکی همچنان بر حضور خود در رقابت پافشاری دارد و بیم آن دارد که در صورت انصراف، جایگاه سیاسی خود را از دست بدهد و از صحنه عراق حذف شود. او تلاش میکند با حفظ حضور فعال در جریان تحولات، نفوذ خود را تثبیت کند و اگر هم به مقام نخستوزیری برسد «فبهاالمراد»، در غیر این صورت با گرفتن امتیازی بزرگ کنار رود تا نقش آیندهاش تضمین شود. همزمان با این کشمکشها، برکناری مارک ساوایا، فرستاده پیشین رئیسجمهورآمریکا و انتصاب تام باراک به جای او احتمالا مرحله تازهای را در تحولات عراق رقم خواهد زد.
گفته میشود تام باراک، از نامزدی مصطفی الکاظمی برای نخستوزیری حمایت میکند و قصد دارد پس از ورود به بغداد، آرایش صحنه سیاسی عراق را تغییر دهد. الکاظمی در دوران نخستوزیری خود روابط نزدیکی با مقتدی صدر داشت و از حمایت او بهرهمند است، از این رو اگر دوباره وارد رقابت شود، احتمال دارد پشتیبانی صدر را نیز جلب کند. افزونبر بحران سیاسی، عراق با اعتصاب سراسری بازارها بهدلیل افزایش مالیات و حقوق گمرکی بر کالاهای وارداتی روبهرو شده است که میتواند بحران اقتصادی جدیدی را رقم بزند. در این شرایط، گروههای سیاسی میکوشند از این بحران به سود خود بهرهبرداری کنند. کردهای عراق نیز بر سر انتخاب رئیسجمهور اختلاف دارند و مسعود بارزانی که ابتدا از المالکی حمایت کرده بود، اکنون در حمایت خود تجدیدنظر کرده است. در مقابل، اهل تسنن پس از انتخاب رئیس مجلس، خود را خارج از نزاعهای شیعیان و کردها نگه داشته و صرفاً نظارهگر اوضاعاند. بدین ترتیب، با وجود انتظار برای تشکیل سریعتر دولت، عراق همچنان در بنبست سیاسی گرفتار است و چشمانداز روشنی برای پایان بحران دیده نمیشود./ منبع
