خروج اسرائیل از انزوا
اسرائیل برای پایان انزوا باید مسیر سیاست‌های خود در قبال فلسطین را تغییر دهد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان « خروج اسرائیل از انزوا» نوشته شیرا افرون (Shira Efron) از روزنامه نیویورک‌تایمز (The New York Times)، به بررسی تشدید فشارهای بین‌المللی علیه اسرائیل و ضرورت بازنگری در سیاست‌های داخلی و منطقه‌ای این کشور می‌پردازد. این مطلب نشان می‌دهد که تداوم شهرک‌سازی، بحران غزه و بن‌بست سیاسی فلسطین چگونه جایگاه جهانی اسرائیل را تضعیف کرده است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
انزوای بین‌المللی اسرائیل در ماه‌های اخیر افزایش یافته و نشانه‌های آن از سطح انتقادهای سیاسی فراتر رفته و به اقدامات عملی برخی دولت‌ها رسیده است. چند کشور اروپایی محدودیت‌هایی علیه تجارت مرتبط با شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری اعمال کرده‌اند و برای نخستین بار برخی کشورهای گروه هفت به سمت سیاست‌هایی حرکت کرده‌اند که می‌تواند زمینه تحریم افراد یا نهادهای اسرائیلی را فراهم کند. این روند نشان‌دهنده تغییر مهمی در رویکرد جهانی است؛ زیرا برای سال‌ها جامعه بین‌المللی میان انتقاد از شهرک‌سازی و حفظ روابط گسترده با اسرائیل تعادل برقرار می‌کرد.
انتظار بخشی از جامعه اسرائیل این است که انتخابات آینده و تشکیل دولتی جدید بتواند روند انزوا را کاهش دهد، اما تغییر واقعی به اقدامات دولت بعدی بستگی خواهد داشت. مسئله اصلی، نحوه برخورد با گسترش شهرک‌ها، افزایش خشونت شهرک‌نشینان در کرانه باختری، روند الحاق تدریجی این مناطق و بحران انسانی در غزه است. ادامه سیاست مدیریت وضع موجود ممکن است باعث شود فشارهای بین‌المللی دیگر تنها متوجه شهرک‌ها نباشد و کل اسرائیل را هدف قرار دهد.
در گذشته، اسرائیل و بسیاری از کشورهای غربی وضعیت اشغال سرزمین‌های فلسطینی را مسئله‌ای موقت می‌دانستند که قرار بود از طریق مذاکرات حل شود. مذاکراتی مانند اسلو، کمپ‌دیوید و آناپولیس شکست خوردند، اما جامعه جهانی همچنان بر این فرض عمل می‌کرد که امکان حل سیاسی در آینده وجود دارد. پس از جنگ غزه و تصمیم‌های جدید درباره کرانه باختری، این برداشت تغییر کرده است. اقدام دولت اسرائیل برای پیشبرد ساخت‌وساز در منطقه E1، که می‌تواند کرانه باختری را از نظر جغرافیایی تقسیم کند و امکان شکل‌گیری یک موجودیت فلسطینی پیوسته را دشوار سازد، به نقطه‌ای حساس در روابط اسرائیل با اروپا تبدیل شد.
افزایش ساخت شهرک‌ها و حملات خشونت‌آمیز برخی شهرک‌نشینان علیه فلسطینیان، همراه با اظهارات برخی مقام‌های اسرائیلی درباره تغییرات دائمی در وضعیت سرزمین‌های اشغالی، باعث شده بسیاری از دولت‌های غربی دیگر نتوانند مانند گذشته صرفاً به محکومیت‌های نمادین اکتفا کنند. هرچند برخی کشورها تأکید کرده‌اند که اقداماتشان علیه شهرک‌هاست نه علیه اسرائیل، اما در عمل مرز میان فعالیت‌های اقتصادی در داخل اسرائیل و مناطق اشغالی همیشه روشن نیست و خطر گسترش تحریم‌ها افزایش یافته است.
در ایالات متحده نیز حمایت سنتی و بدون قید و شرط از اسرائیل با چالش‌هایی روبه‌رو شده است. بخشی از دموکرات‌ها نسبت به ارسال تسلیحات بدون تضمین رعایت قوانین بین‌المللی تردید نشان داده‌اند و حتی در میان جمهوری‌خواهان نیز جریان‌هایی شکل گرفته‌اند که خواهان محدود کردن یا مشروط کردن کمک‌های آمریکا به اسرائیل هستند. این تحولات نشان می‌دهد که حمایت سیاسی از اسرائیل در آمریکا نیز مانند گذشته یکپارچه نیست.
در برابر این فشارها، برخی در اسرائیل بر افزایش استقلال اقتصادی، تقویت روابط دفاعی با آمریکا و ایجاد سازوکارهای مقابله با تحریم‌ها تأکید می‌کنند، اما این اقدامات به تنهایی کافی نیست. اسرائیل همچنان به حمایت‌های دیپلماتیک، همکاری‌های فناوری، روابط تجاری، کمک‌های امنیتی و مشارکت‌های علمی بین‌المللی وابسته است. در عین حال، این کشور برای شرکای خود نیز ارزش‌های راهبردی دارد؛ از همکاری اطلاعاتی در برابر تهدیدهای منطقه‌ای گرفته تا نقش آن در حوزه فناوری و امنیت.
راه کاهش انزوا، صرفاً تغییر لحن سیاسی نیست، بلکه نیازمند تغییر در سیاست‌های عملی است. دولت آینده اسرائیل باید اقداماتی مانند مهار خشونت شهرک‌نشینان، توقف روند الحاق کرانه باختری و ایجاد چشم‌اندازی واقعی برای حقوق سیاسی فلسطینیان را در دستور کار قرار دهد. تجربه تاریخی اسرائیل نشان می‌دهد که رهبران این کشور در مقاطعی توانسته‌اند برخلاف پایگاه سیاسی خود تصمیم‌های بزرگی اتخاذ کنند؛ مانند صلح با مصر یا خروج از غزه. اکنون نیز انتخاب اصلی میان ادامه مسیر تقابل و پذیرش هزینه‌های آن، یا تغییر رویکرد برای حفظ جایگاه جهانی اسرائیل است.
مسئله فلسطین با نادیده گرفتن یا حذف سیاسی از دستور کار از بین نرفته، بلکه به موضوعی جهانی‌تر تبدیل شده است. سیاست‌های سال‌های اخیر که هدفشان پایان دادن به این مسئله از طریق تثبیت وضعیت موجود بود، ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و دولت آینده را ناچار کند با واقعیتی روبه‌رو شود که مدت‌ها تلاش شده بود از آن اجتناب شود./ منبع