توافق آمریکا و ایران، دونالد ترامپ را که زمانی «ناجی اسرائیل» تلقی میشد، در چشم متحدان راستگرای سابقش به یک «بازنده» تبدیل کرده و با ایجاد حس «خیانت» در افکار عمومی، روابط ویژه تلآویو و واشنگتن را در آستانه یک بحران بیسابقه قرار داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «از ناجی اسرائیل تا "بازنده": چرخش ترامپ و کابوس نتانیاهو» به قلم شوشانا سولومون و دینا کرافت (Shoshanna Solomon and Dina Kraft) در کریستین ساینس مانیتور (Christian Science Monitor) منتشر شده است. این یادداشت به بررسی چرخش ناگهانی در نگرش افکار عمومی اسرائیل، بهویژه در میان راستگرایان، نسبت به دونالد ترامپ پس از توافق آمریکا و ایران میپردازد و نشان میدهد چگونه این توافق، نه تنها جایگاه ترامپ را از "ناجی" به "بازنده" تنزل داده، بلکه نتانیاهو را نیز در سال انتخابات در یک بحران سیاسی عمیق قرار داده است. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
نوریل ظریف، صاحب یک کافه محبوب در اورشلیم، زمانی دونالد ترامپ را مدافع نهایی اسرائیل و حتی یک ناجی ملی میدانست؛ بهویژه زمانی که آمریکا و اسرائیل ظاهراً برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای وارد جنگ شدند، اما اکنون، او از توافق آمریکا و ایران که به اعتقاد او دست تهران را در منطقه باز میگذارد، عمیقاً نگران است و میگوید: «من و بسیاری از شهروندان اسرائیل، عمیقاً آزردهخاطریم. انگار ما را زیر اتوبوس انداختند.» این احساسات، بیانگر یک چرخش کامل در اسرائیل است؛ جایی که ترامپ آنقدر محبوب بود که بیلبوردهایی با تصویرش نصب شد، شهری به نام او نامگذاری شد و بنیامین نتانیاهو او را «بزرگترین دوستی که اسرائیل تا به حال در کاخ سفید داشته» نامید. اما اکنون، کلمه «رهاشدگی» بیش از هر زمان دیگری برای توصیف احساس اسرائیلیها نسبت به مهمترین متحدشان به کار میرود.
توافق اولیه آمریکا و ایران از همان ابتدا ضربهای به راهبرد و جایگاه اسرائیل تلقی میشود. اسرائیلیها نگرانند که این توافق، برنامه موشکهای بالستیک ایران و نیروهای وابسته آن، از جمله حزبالله در لبنان را دستنخورده باقی میگذارد و برنامه هستهای ایران را متوقف نخواهد کرد. واکنش تند حامیان راستگرای نتانیاهو که زمانی شیفته مواضع سخت ترامپ علیه ایران و فلسطینیان بودند، خیرهکننده است. اینون ماگال، چهره سرشناس کانال ۱۴ که به نتانیاهو نزدیک است، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ترامپ یک بازنده از آب درآمد.» نتانیاهو اکنون خود را میان حفظ رابطه با کاخ سفید و پاسخ به سرخوردگی فزاینده داخلی در یک سال انتخاباتی سرنوشتساز، گرفتار میبیند. نظرسنجیها این چرخش را تأیید میکنند؛ طبق نظرسنجی موسسه دموکراسی اسرائیل، تنها ۴۱ درصد از یهودیان اسرائیل معتقدند امنیت کشورشان برای ترامپ یک ملاحظه اصلی است. در نظرسنجی دیگری، ۷۱ درصد اعلام کردند که به رئیسجمهور آمریکا برای حفاظت از منافع اسرائیل در مذاکرات با ایران اعتماد ندارند.
این سرخوردگی، دوستی دیرینه دو کشور را در معرض آزمون قرار داده است. طبق گزارشها، ترامپ در یک مکالمه تلفنی تند، نتانیاهو را به دلیل به خطر انداختن توافق ایران با حملات مداوم در لبنان، «دیوانه» خوانده است. جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و معمار اصلی توافق موقت، نیز با لحنی فوقالعاده تند که اسرائیلیها را شوکه کرد، گفت: «هر کسی در اسرائیل که فکر میکند بزرگترین مشکلش رئیسجمهور آمریکاست، باید بیدار شود و واقعیت تلخ موقعیت کشورش را درک کند.» بن درور یمینی، ستوننویس روزنامه یدیعوت آحارونوت، با ابراز تأسف از این وضعیت مینویسد: «بهجای «آمریکا را دوباره بزرگ کن»، ما «ایران را بزرگ کن» را دریافت کردیم… آنچه اکنون اتفاق افتاده مانند یک خط قرمز، یک نقطه عطف است، زیرا به شکل یک خیانت ظاهر میشود.» تحلیلگران معتقدند ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، تمرکز خود را به مسائل داخلی و «جیب رأیدهندگان آمریکایی» معطوف کرده و اسرائیل بهای آن را میپردازد. در شهر شمالی متولا، پس از ماهها نبرد با حزبالله، آرامشی شکننده حاکم است. یکی از ساکنان میگوید: «اوضاع آرامتر است، اما ما نگرانتریم.» او این آتشبس را به یک بازی خطرناک تشبیه میکند که در آن، ترامپ دستور توقف داده و همه باید در جای خود بایستند، در حالی که هر لحظه ممکن است توپی به سمتشان پرتاب شود. با این حال، برخی دیگر مانند یک باغدار محلی معتقدند شاید ترامپ با وادار کردن دو طرف به توافق، در حال «نجات دادن ما از دست خودمان» است تا به چرخه بیپایان خشونت پایان دهد./منبع
