هیئت صلح ترامپ؛ اداره غزه و جهان به سبک یک رئیس مافیا

هیئت موسوم به «هیئت صلح» که توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ایجاد شده، مجموعه‌ای از افراد و دولت‌هایی را گرد هم آورده که بسیاری از آن‌ها نه شناختی از غرب آسیا دارند و نه سابقه‌ای که بتواند اعتماد عمومی را جلب کند. در حالی‌که کشورهایی مانند عربستان، ترکیه، مصر و مراکش به این طرح پیوسته‌اند، کشورهای غربی با تردید جدی به آن نگاه می‌کنند؛ تردیدی که ناشی از نگرانی درباره سیاست‌های ترامپ در قبال گرینلند و اوکراین و همچنین هزینه یک میلیارد دلاری عضویت و احتمال دورزدن سازمان ملل است. ترکیب هیئت اجرایی این طرح نیز نگرانی‌ها را تشدید کرده است، زیرا شامل مقام‌هایی است که وقوع نسل‌کشی در غزه را انکار کرده‌اند و در مواردی نقش مستقیم در سرکوب اعتراض‌ها یا حمایت از سیاست‌های اسرائیل داشته‌اند. تنها فردی که تجربه‌ای در منطقه دارد، تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا است، اما دولت بریتانیا به‌صراحت اعلام کرده که او نماینده رسمی این کشور نیست و فعالیت‌هایش صرفاً در چارچوب مؤسسه شخصی‌اش انجام می‌شود.

در داخل ساختار دولت بریتانیا نیز مخالفت‌هایی با حضور بلر وجود دارد. جاناتان پاول، مشاور امنیت ملی و رئیس دفتر سابق بلر، تلاش کرده مانع از نقش‌آفرینی او در این طرح شود و بسیاری از مقام‌های وزارت خارجه بریتانیا نیز تأکید کرده‌اند که بلر هیچ جایگاه رسمی در دولت ندارد. کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز با وجود تمجید از بلر، از تأیید رسمی او برای نمایندگی بریتانیا خودداری کرده است. در همین حال، کاخ سفید اعلام کرده که اعضای هیئت اجرایی هر یک مسئولیت‌هایی خواهند داشت که به آن‌ها قدرت واقعی در اداره غزه می‌دهد، در حالی‌که هیئت دیگری با عنوان «هیئت اجرایی غزه» که شامل مقام‌هایی از ترکیه، قطر و مصر است، نقش بسیار محدودتری دارد و بیشتر جنبه نمایشی دارد.

در این طرح، نقش اسرائیل و هم‌سویی برخی اعضای هیئت با سیاست‌های بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نگرانی‌های بیشتری ایجاد کرده است. در میان افراد منصوب‌شده، چهره‌هایی حضور دارند که سابقه حمایت از شهرک‌نشینان یا مشارکت در سازوکارهای کمک‌رسانی مورد حمایت اسرائیل را دارند؛ سازوکارهایی که در جریان آن‌ها هزاران فلسطینی کشته شده‌اند. در سطح پایین‌تر، دولت تکنوکراتی که قرار است غزه را اداره کند، تنها شامل دو فرد مورد تأیید گروه‌های فلسطینی است و حتی مسئول امنیتی آن، سامی نَصمان، افسر پیشین تشکیلات خودگردان فلسطین، در غزه به‌صورت غیابی به ۱۵ سال زندان محکوم شده و در تبعید به‌سر می‌برد.

در همین حال، اعلام مرحله دوم توافق آتش‌بس از سوی استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، بار دیگر تمام مسئولیت را بر دوش حماس گذاشته و هیچ اشاره‌ای به تعهدات اسرائیل، از جمله عقب‌نشینی از «خط زرد» یا رعایت آتش‌بس، نشده است. این در حالی است که اسرائیل اکنون بیش از ۶۰ درصد غزه را اشغال کرده و از زمان امضای آتش‌بس، صدها فلسطینی کشته شده‌اند. تونی بلر نیز در اظهارات خود، طرح ۲۰ ماده‌ای ترامپ را «دستاوردی خارق‌العاده» توصیف کرده و مدعی پایان جنگ شده، در حالی‌که غزه همچنان با حملات روزانه، سیل، سرمای شدید و کمبود شدید غذا و کمک‌های بازسازی مواجه است.

اسرائیل همچنان مانع ورود کمک‌ها و بازگشایی گذرگاه رفح است و حتی کمیته ملی اداره غزه مجبور است جلسات خود را در قاهره برگزار کند. در چنین شرایطی، انتظار خلع سلاح گروه‌های فلسطینی غیرواقع‌بینانه است و ادامه محاصره و اشغال، میلیون‌ها فلسطینی را در چادرها نگه خواهد داشت. دعوت از همان افرادی که زمینه‌ساز انفجار غزه بوده‌اند و انتظار پایان بحران از آن‌ها، اقدامی خطرناک و گمراه‌کننده توصیف شده است. در نهایت، ساختار و ترکیب هیئت صلح ترامپ نه‌تنها امیدی برای حل بحران ایجاد نمی‌کند، بلکه به‌نظر می‌رسد تلاشی برای تثبیت وضع موجود و تحمیل راه‌حل‌هایی است که با واقعیت‌های میدانی و نیازهای مردم فلسطین همخوانی ندارد./ منبع