دو مسیر دیپلماتیک به سوی تهران برای مهار جنگ دوباره آمریکا و ایران

قدرت‌های اروپایی و منطقه‌ای از بیم شعله‌ورشدن دوباره جنگ، در حال طراحی چارچوبی دیپلماتیک برای ثبات منطقه‌ای بدون رهبری آمریکا هستند.

به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای تحلیلی با عنوان «دو مسیر دیپلماتیک به سوی تهران برای مهار جنگ دوباره آمریکا و ایران» به قلم الی گرانمایه (Ellie Geranmayeh) در شورای روابط خارجی اروپا (European Council on Foreign Relations) منتشر شده است. این تحلیل استدلال می‌کند که نگرانی از ازسرگیری درگیری نظامی میان واشنگتن و تهران، قدرت‌های میانی در اروپا و غرب آسیا را به سمت ایجاد ابتکارهای مستقل دیپلماتیک سوق داده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.

نگرانی فزاینده از آغاز دور جدیدی از جنگ ویرانگر میان ایالات متحده و ایران، قدرت‌های اروپایی و بازیگران کلیدی منطقه را بر آن داشته است تا برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها وارد عمل شوند. این تلاش‌ها نشان‌دهنده شکل‌گیری تمایل تازه‌ای در میان قدرت‌های میانی برای ایجاد مسیرهای ثبات‌بخش در غرب آسیا بدون اتکا به رهبری سنتی واشنگتن است.

در این چارچوب، دو مسیر دیپلماتیک برجسته به‌عنوان آخرین تلاش‌ها برای جلوگیری یا دست‌کم محدودکردن ابعاد ویرانی یک درگیری مجدد شکل گرفته است. مسیر نخست، چهار کشور اروپایی شامل بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایتالیا (E4) را در کنار چهار قدرت منطقه‌ای یعنی مصر، پاکستان، ترکیه و عربستان (R4) قرار می‌دهد. در صورت موفقیت، این هم‌گرایی می‌تواند به ستون اصلی یک «ائتلاف داوطلبان» جدید برای تثبیت امنیت غرب آسیا بدون محوریت آمریکا تبدیل شود.

نشست اخیر تهران نشان داد که ساختار حاکمیتی جمهوری اسلامی در آینده قابل پیش‌بینی پابرجا خواهد ماند و جناح‌های نظامی که در جریان جنگ به محور اصلی قدرت تبدیل شده‌اند، هم‌اکنون تصمیم‌گیری‌های راهبردی را هدایت می‌کنند. در جریان این رایزنی‌ها، کشورهایی مانند پاکستان، ترکیه و عربستان احتمالاً به تهران هشدار داده‌اند که حملات بیشتر به زیرساخت‌های حیاتی و اهداف غیرنظامی همسایگان، هرگونه چشم‌انداز ادغام و همکاری منطقه‌ای را از بین خواهد برد.

در کنار رایزنی‌های سیاسی، کشورهای حاضر در دو گروه E4 و R4 می‌کوشند با اختلال در زنجیره تأمین از مبدا چین و روسیه و رهگیری محموله‌های ارسالی برای گروه‌هایی نظیر حزب‌الله و انصارالله، سرعت پیشروی‌های نظامی را مهار کنند. همچنین اعمال فشار بر پکن برای توقف انتقال فناوری به بازیگران غیردولتی مسلح، یکی دیگر از ابزارهای مدنظر این ائتلاف برای کنترل تنش‌هاست.

برای کشورهای اروپایی، این روند فرصتی کم‌نظیر است تا پس از یک دوره طولانی حاشیه‌نشینی در تحولات خاورمیانه، وزن دیپلماتیک خود را دوباره احیا کنند. تهدیدهای دونالد ترامپ مبنی بر بمباران زیرساخت‌های انرژی ایران می‌تواند به بسته‌شدن کامل تنگه هرمز و تعمیق بحران فاجعه‌بار انرژی منجر شود؛ ازاین‌رو تعهد به تنش‌زدایی و رویکرد دیپلماتیک فراگیر، دقیقاً همان نیازی است که منطقه در مقطع کنونی برای فرار از یک جنگ فرسایشی و بی‌پایان به آن احتیاج دارد./ منبع