ترامپ، اروپا و اسرائیل را به پذیرش یک متحد در حال ظهور ناتو در خاورمیانه ترغیب میکند
رویکرد ترامپ در تقویت روابط با ترکیه، توازن قوا در خاورمیانه را دگرگون میکند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «ترامپ، اروپا و اسرائیل را به پذیرش یک متحد در حال ظهور ناتو در خاورمیانه ترغیب میکند» نوشته تام اوکانر (Tom O'Connor) در نیوزویک (Newsweek) منتشر شده است. این یادداشت، به بررسی ابعاد راهبردی نزدیکی واشنگتن و آنکارا در حاشیه نشست ناتو میپردازد. این متن با اتخاذ لحنی تحلیلی تبیین میکند که کاخ سفید با نادیده گرفتن اعتراضات اروپا و اسرائیل، به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی بیبدیل ترکیه در بحرانهای اوکراین و خاورمیانه، در حال بازتعریف نقش محور پیشین خود بر پایه واقعیتهای جدید نظام بینالملل است. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
تقویت همپیمانی راهبردی میان واشنگتن و آنکارا در جریان نشست اخیر سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در آنکارا، نمایانگر چرخش معنادار سیاست خارجی ایالات متحده به سمت بهرهبرداری از موقعیت ژئوپلیتیکی منحصربهفرد ترکیه در دو قاره آسیا و اروپا است. این کشور که به طور همزمان در مجاورت دو بحران بزرگ و فعال جهان، یعنی جنگ اوکراین و تحولات خاورمیانه قرار دارد، نقشی محوری در معادلات امنیتی ایفا میکند. اگرچه سیاستهای مستقل آنکارا با انتقاد شدید متحدان اروپایی به دلیل روندهای داخلی و همچنین مخالفتهای جدی اسرائیل مواجه شده، اما کاخ سفید با نادیده گرفتن این دغدغهها، بر اهمیت بنیادین این کشور در ساختار امنیتی جدید تاکید ورزیده است. تعاملات نزدیک روسای جمهور دو کشور فراتر از یک دیپلماسی شخصی، نشاندهنده درک جدید واشنگتن از این واقعیت است که بدون مشارکت فعال آنکارا، تدوین هرگونه راهبرد منطقهای منسجم و پایدار در حوزههای دریای سیاه، مدیترانه شرقی، قفقاز و خاورمیانه عملاً غیرممکن خواهد بود.
پیشینه تاریخی ترکیه در ناتو و در اختیار داشتن دومین ارتش بزرگ این ائتلاف، همواره وزنهای راهبردی بوده است، اما در سالهای اخیر، توسعه چشمگیر صنایع دفاعی بومی و قدرت پهپادی این کشور، توانایی مداخله مستقل و موثر آن را در مناقشات لیبی، سوریه و قفقاز بهشدت افزایش داده است. علاوه بر این، دیپلماسی منعطف آنکارا به عنوان میانجیگری کارآمد میان مسکو و کییف، کارایی ژئوپلیتیکی آن را به رخ کشیده است. در بستر تحولات جاری خاورمیانه و پیامدهای ناشی از تقابلهای نظامی اخیر با ایران که نظم امنیتی پیشین و شریانهای انرژی مانند تنگه هرمز را دگرگون کرده، ظرفیت ترکیه برای گفتوگو با تمامی بازیگران منطقهای، از جمله کشورهای حوزه خلیجفارس، آن را به بازیگری بیجایگزین در دوره گذار بدل ساخته است؛ مزیتی که کمتر کشوری در منطقه از آن برخوردار است.
این همگرایی فزاینده با وجود پارهای شکافها میان متحدان غربی شتاب گرفته است؛ در حالی که پارلمان اروپا به تندی از سیاستهای داخلی آنکارا انتقاد میکند، رهبران اتحادیه اروپا تحت تاثیر مواضع سرسختانه ایالات متحده سکوت پیشه کردهاند. کاخ سفید با ستایش از عدم مداخله ترکیه در جنگ اخیر با ایران، حتی از احتمال لغو تحریمهای تسلیحاتی مربوط به برنامه جنگندههای اف-۳۵ سخن گفته است؛ تصمیمی که با مخالفت شدید اسرائیل مواجه شده و تلآویو آن را تهدیدی برای برتری هوایی و توازن قوای خود در منطقه میداند. سقوط دولت پیشین سوریه و برآمدن ساختار جدید در دمشق با حمایت آنکارا، نمونه دیگری از همپوشانی منافع واشنگتن با ترکیه است که نشان میدهد ایالات متحده برای پیشبرد اهداف منطقهای و حتی مدیریت پنهان روابط با روسیه، کار با ترکیه را به رویکردهای یکجانبه اسرائیل ترجیح میدهد./منبع
