باید فورا دستبهکار شد
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «باید فورا دستبهکار شد» به قلم کیکاوس پورایوبی در دیپلماسی ایرانی منتشر شده است. نویسنده با ارجاع به اظهارات اخیر رئیسجمهور ایران درباره مذاکره با غرب، بر لزوم بهرهگیری از دیپلماسی برای جلوگیری از جنگ و خنثیسازی تهدیدهایی همچون فعالسازی مکانیسم ماشه و فشارهای آمریکا و اسرائیل تأکید دارد. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
بهتازگی مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران سخنانی شفاف درباره ضرورت مذاکره و دیپلماسی با غرب بیان کرده و پرسیده است اگر مذاکره صورت نگیرد چه راهحلی باید جایگزین شود و آغاز دوباره غنیسازی اورانیوم چه پیامدی خواهد داشت. همچنین تأکید کرده است که بدون هماهنگی با رهبری هیچ تصمیمی در سیاست خارجی و امور کلان گرفته نمیشود. انتشار این اظهارات واکنشهای جناحی متعددی برانگیخته و برخی سخنان او را افشای اسرار کشور یا نشانه عدم کفایت دانستهاند. همزمان، ابهامهایی در جامعه درخصوص امکان یا عدم امکان مذاکره ایجاد شده است، در حالی که هر دو، مذاکره یا عدم مذاکره، ابزارهای دیپلماسی محسوب میشوند. تجربه جنگ دوازدهروزه که ایران را غافلگیر کرد، نمونهای از ضرورت آمادگی در برابر تهدیدات است و این پرسش را پیش میکشد که جلوگیری از جنگ مهمتر است یا پذیرش خطر آغاز دوباره آن.
رئیسجمهور ایران بهعنوان رئیس شورای امنیت ملی از وضعیت کشور آگاه است و این وضعیت باثبات توصیف نمیشود؛ امری که برای آمریکا و غرب نیز پوشیده نیست. حوادثی مانند مکانیابی و ترور فرماندهان و دانشمندان هستهای و حمله به مراکز حساس نظامی و لجستیکی کشور نشان میدهد که ضعفهای امنیتی و اطلاعاتی و همچنین مشکلات اقتصادی، ناترازی انرژی و فقر مردم از دید قدرتهای خارجی پنهان نمانده است. مراکز پژوهشی و راهبردی غرب بهطور مستمر شرایط ایران را رصد میکنند و ارزیابیهایی جامع ارائه میدهند. در چنین شرایطی طرح اتهام به رئیسجمهور بهدلیل بیان واقعیتها و متهمکردن او به کمک به دشمن، مانعی در برابر تحلیل درست وضعیت تلقی میشود.
در این میان، ایجاد رابطه با غرب و آمریکا بهعنوان راهحل فوری همه مشکلات کشور مطرح نیست، اما آغاز ستیز یا یک جنگ دیگر پیامدهای منفی جدی برای مردم، منافع ملی و کشور خواهد داشت. نخستین قربانی فعالشدن مکانیسم ماشه میتواند همان میزان اندک صادرات نفت به چین باشد که قطع آن مشکلات اقتصادی قابلتوجهی ایجاد خواهد کرد. از این رو، استفاده از دیپلماسی برای پیشگیری از فعالسازی این سازوکار، گزینهای واقعبینانهتر از مواجهه نظامی ارزیابی میشود.
همزمان، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اظهارات تهدیدآمیز علیه ایران دارد و تجربه گذشته نشان داده که اعتماد به دونالد ترامپ بیفایده است. مواجهه مستقیم با ترامپ در زمان محدود و امکان کسب امتیاز در برابر واگذاری امتیاز، در شرایط فعلی از آغاز جنگ با آمریکا بهتر دانسته میشود. اقدامات پیشین آمریکا، از تجهیز اسرائیل برای حمله به ایران گرفته تا ورود مستقیم به حریم کشور و انجام عملیات نظامی، شواهدی از جدیت این تهدید است. بنابراین، قبل از وقوع مجدد اقداماتی از این دست، ضرورت اقدام فوری وجود دارد تا با استفاده از ابزارهای دیپلماتیک، فرصتسوزی نشود و کشور از درگیری نظامی پرهیز کند.
این ضرورت بر پایه شناخت واقعیتهای میدانی، دسترسی دشمن به اطلاعات کلان کشور و اهمیت زمان برای مهار بحرانهای احتمالی استوار است. مدیریت این وضعیت بدون شتاب درگیرشدن در معادلات جنگی و با تمرکز بر جلوگیری از تشدید فشارها و تهدیدها، میتواند امکان عبور از شرایط کنونی را فراهم سازد./ منبع
