چرا دولتهای غربی فلسطین را بهرسمیت میشناسند؟
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «چرا دولتهای غربی فلسطین را بهرسمیت میشناسند؟» به قلم علی مفتح و منتشرشده در دیپلماسی ایرانی، به بررسی انگیزههای راهبردی دولتهای غربی در حمایت از شناسایی کشور فلسطین میپردازد. نویسنده با کنارگذاشتن فرضیات صرفا بشردوستانه، این روند را مرتبط با احیای نمادین طرح دو دولتی، بهرهبرداری سیاسی از تضعیف مقاومت، مدیریت فشار افکار عمومی داخلی و حفظ نفوذ در معادله فلسطین-صهیونیسم میداند. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
بهرسمیتشناختن کشور فلسطین از سوی دولتهای غربی را نمیتوان صرفاً به ملاحظات بشردوستانه نسبت داد، زیرا این کشورها که خود در شکلگیری بحران نقش داشتهاند، نمیتوانند صادقانه در پی حل آن باشند. برای تحلیل دقیقتر باید منافع آنان را بررسی کرد. یکی از این انگیزهها احیای طرح دو دولتی است که برخی آن را در کما و برخی آن را کاملاً مرده میدانند. تاریخ و منطق نشان میدهد ماهیت صهیونیسم با هرگونه شراکت سرزمینی در تضاد است و اهداف آن از ابتدا استعماری بوده است؛ این امر در نوشتهها و سخنان رهبران و نظریهپردازان صهیونیسم مانند تئودور هرتسل، حاییم وایزمن و ولادیمیر جابوتینسکی تصریح شده است. توافق اسلو سال ۱۹۹۵ عملاً ۶۰ درصد کرانه باختری را به کنترل اسرائیل سپرد و ساختوسازها در این مناطق بدون واکنش جدی غرب ادامه یافت. طرح دو دولتی بهعنوان پوشش استعمار تدریجی عمل کرده و برای غرب کمهزینهتر از اقدامات خونین مستقیم است، زیرا ضمن حفظ ظاهر حقوق بینالملل، به آنان اجازه حفظ نفوذ در موضوع فلسطین را میدهد.
انگیزه دوم بهرهبرداری از تضعیف مقاومت و جایگزینی آن با تشکیلات خودگردان فلسطین است که پس از توافق اسلو موجودیت اسرائیل را پذیرفت و در عمل به بازوی آن در کرانه باختری بدل شد. بعد از روز هفتم ماه اکتبر، رژیم با توقف انتقال درآمدهای مالیاتی معادل ۶۰ تا ۷۰ درصد بودجه فلسطین، وابستگی تشکیلات به کمکهای خارجی را تشدید کرد. این امر حتی از نگاه برخی اندیشمندان صهیونیست همچون یوهانان تسورف، میتواند خطرناک باشد، زیرا سقوط تشکیلات موجب تقویت حماس و ایران و شعلهورشدن احساسات فلسطینیان میشود. انگیزه سوم کنترل فشار داخلی در کشورهای غربی است. افزایش خشونتها در غزه و کرانه باختری باعث مطالبه افکار عمومی برای اقدام علیه اسرائیل شده است، مشابه واکنشها در بحران اوکراین. دولتهای غربی تلاش میکنند این فشار را مهار کنند تا ضمن آرامکردن افکار عمومی، روابط راهبردی با رژیم آسیب نبیند. نظرسنجی مرکز پیو در ماه ژوئن سال ۲۰۲۵ در ۲۴ کشور نشان داد که در بیست کشور، حداقل نیمی از شهروندان دیدگاهی منفی نسبت به رژیم دارند؛ این رقم در کشورهایی چون استرالیا، یونان، اندونزی، ژاپن، هلند، اسپانیا، سوئد و ترکیه به سهچهارم یا بیشتر رسیده است. در انگلیس، نرخ دیدگاه منفی از ۴۴ درصد در سال ۲۰۱۳ به ۶۱ درصد رسیده است. حتی در خود اراضی اشغالی نیز ۵۸ درصد احساس میکنند رژیم از احترام جهانی برخوردار نیست. در آمریکا نیز نظرسنجی گالوپ در ماه جولای سال ۲۰۲۵ نشان داد تأیید حمله نظامی رژیم به غزه به ۳۲ درصد کاهش یافته و عدم تأیید به ۶۰ درصد رسیده است که کاهش چشمگیر میان دموکراتها و مستقلها و افت محبوبیت بنیامین نتانیاهو را نشان میدهد. محبوبیت او با ۲۹ درصد و نارضایتی با ۵۲ درصد، به پایینترین سطح از سال ۱۹۹۷ رسیده و این کاهش تقریباً دو برابر شده است، که بیانگر تضعیف جایگاه او حتی در آمریکا است./ منبع
