بنبست هژمونی فناورانه آمریکا: چرا واشنگتن از رهبری چین در هوش مصنوعی میترسد؟
اظهارات مقامات آمریکایی درباره پیشرفتهای هوش مصنوعی چین، نشاندهنده بنبست راهبردی واشنگتن در حفظ هژمونی فناورانه خود و ناتوانی الگوی حاکمیتی آن در برابر رویکرد فراگیر و برد-برد پکن است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «بنبست هژمونی فناورانه آمریکا: چرا واشنگتن از رهبری چین در هوش مصنوعی میترسد؟» به قلم ژانگ آئو (Zhang Ao) در گلوبال تایمز (Global Times) منتشر شده است. این یادداشت به تحلیل اظهارات اخیر مقامات سابق آمریکا مانند آنتونی بلینکن میپردازد و استدلال میکند که نگرانی فزاینده واشنگتن از نقشآفرینی چین در تدوین قوانین جهانی هوش مصنوعی، نشانه ناکارآمدی مدل هژمونیطلبانه و مبتنی بر بازی حاصل-جمع صفر آمریکاست. در مقابل، این تحلیل رویکرد چین را به عنوان یک الگوی باز، فراگیر و مبتنی بر همکاری برد-برد معرفی میکند. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
اظهارات اخیر آنتونی بلینکن، وزیر خارجه سابق آمریکا، درباره کنفرانس جهانی هوش مصنوعی (WAIC) در شانگهای، نگرانی عمیق واشنگتن از قدرت روزافزون چین در شکلدهی به آینده فناوری را آشکار ساخت. بلینکن در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، این کنفرانس را تلاشی از سوی چین برای گسترش نفوذ و به دست گرفتن رهبری در تدوین قوانین جهانی هوش مصنوعی توصیف کرد و نوشت: «اگر رویکرد آمریکا در حاکمیت هوش مصنوعی همچنان متزلزل باقی بماند، ما اجازه خواهیم داد چین قوانین، استانداردها و هنجارهایی را شکل دهد که فناوری تعیینکننده این قرن را کنترل خواهد کرد. مسئله این نیست که آیا این قوانین نوشته خواهند شد، بلکه این است که چه کسی آنها را مینویسد. من ترجیح میدهم آن شخص آمریکا باشد.» این دیدگاه که بر منطق «بازی حاصل-جمع صفر» استوار است، به گفته تحلیلگران چینی، نشاندهنده بنبست راهبردی است که آمریکا در رقابت جهانی هوش مصنوعی با آن روبرو شده است.
این نگرانی تنها به بلینکن محدود نمیشود. دیوید ساکس، مشاور سابق کاخ سفید در امور هوش مصنوعی، نیز با اشاره به عرضه مدل قدرتمند Kimi K3 توسط چین، این روند را «نگرانکننده» خواند و گفت: «آمریکا در حال گره زدن دست و پای خود است. اگر ما خود را به دردسر بیندازیم، بقیه جهان طبق قوانین ما بازی نخواهند کرد.» این اظهارات نشان میدهد که مدل حکمرانی مبتنی بر هژمونی فناورانه آمریکا به طور فزایندهای ناکارآمد شده است. به گفته شن یی، کارشناس حاکمیت سایبری، مدل آمریکایی تنها در خدمت منافع خصوصی گروههایی معدود است و نمیتواند به آرمانهای جهانی برای توسعه فناوری و بهبود معیشت مردم پاسخ دهد. به همین دلیل است که این مدل هرگز نتوانسته به رسمیت شناسی گستردهای در جامعه بینالمللی دست یابد و در مقابل، رویکرد چین جذابیت بیشتری پیدا کرده است.
در دیدگاه چین، جوهر رهبری در حکمرانی جهانی نه سلطه قدرتهای بزرگ، بلکه انصاف و فراگیر بودن نظم و قوانینی است که ترویج میشود؛ یعنی توانایی ایجاد توازن در منافع توسعهای اکثریت کشورها و دستیابی به یک نتیجه برد-برد برای همه. در حالی که نظم بینالمللی کنونی با چالشهای جدی روبروست، حوزههای نوظهوری مانند هوش مصنوعی بیش از هر زمان دیگری به قوانین حاکمیتی مبتنی بر «ساخت مشترک و اشتراکگذاری» نیاز دارند. چین همواره همگام با این روند حرکت کرده و با ارائه طرحها و ابتکارات متعدد، برگزاری نشستهای بینالمللی مانند WAIC و ایجاد پلتفرمهای همکاری چندجانبه، راهحلهای چینی را برای بهبود یک نظام حاکمیتی منصفانه و منطقی در هوش مصنوعی ارائه کرده است.
چین همواره هوش مصنوعی را یک «کالای عمومی برای منفعت تمام بشریت» در نظر گرفته است. این کشور از به اشتراکگذاری جهانی منافع حاصل از توسعه فناوری حمایت میکند و با استفاده از هوش مصنوعی به عنوان ابزاری برای بازیهای ژئوپلیتیکی یا گسترش هژمونی مخالف است؛ موضعی که فراتر از «رقابت برای رهبری» است که برخی سیاستمداران آمریکایی بر آن تأکید دارند. از این رو، از آمریکا خواسته میشود که بازیهای حاصل-جمع صفر و تفکر هژمونیک را کنار بگذارد و روند غالب زمانه را بپذیرد. چین همواره از اصول گشایش و همکاری برد-برد حمایت کرده و از رقابت سالم و همکاری عملگرایانه بین دو کشور استقبال میکند تا پیشرفتهای فناوری به نفع مردم هر دو کشور و سراسر جهان باشد./منبع
