عملیات «نیزه جنوبی» و جبهه پنهان آمریکا در اکوادور

شواهد تازه درباره حمله به قایق‌های اکوادوری، ابعاد پنهان عملیات ضد مواد مخدر آمریکا و دشواری نظارت بر آن را برجسته کرده است.

به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «عملیات نیزه جنوبی و جبهه پنهان آمریکا در اکوادور» به قلم ویل فریمن (Will Freeman) در شورای روابط خارجی (Council on Foreign Relations) منتشر شده است. این یادداشت با بررسی ناپدیدشدن یک قایق ماهیگیری و حمله به دو شناور دیگر، احتمال گسترش عملیات محرمانه آمریکا علیه قاچاق مواد مخدر در سواحل اکوادور را مطرح می‌کند. نبود شواهد علنی درباره ارتباط خدمه این قایق‌ها با قاچاق، نقش احتمالی نهادهای اطلاعاتی و محدودیت نظارت کنگره، پرسش‌های جدی درباره ابعاد و مبنای حقوقی این عملیات ایجاد کرده است.

عملیات «نیزه جنوبی» از سپتامبر ۲۰۲۵ با هدف حمله به شناورهای مظنون به قاچاق مواد مخدر آغاز شد، اما پرونده سه قایق اکوادوری نشان می‌دهد دامنه آن ممکن است گسترده‌تر و محرمانه‌تر از تصور اولیه باشد. قایق ماهیگیری «فیورلا» با ۱۰ خدمه برای سفری معمولی راهی دریا شد و پس از مشاهده هواپیما و پهپادهایی در اطراف خود ناپدید شد. دو نفر از خدمه زنده بازگشتند، اما هشت نفر دیگر هرگز پیدا نشدند. بررسی سوابق و مسیرهای دریایی نیز تاکنون ارتباط مشخصی میان خدمه و قاچاق مواد مخدر نشان نداده است.

رفتار دولت اکوادور نیز بر ابهامات افزوده است. نیروی دریایی با وجود دریافت مختصات آخرین محل قایق، با تأخیر عملیات جست‌وجو را آغاز کرد. دو قایق دیگر نیز در ماه مارس هدف حمله قرار گرفتند؛ یکی از آن‌ها تنها چند ساعت پس از بازرسی گارد ساحلی اکوادور و تأیید نبود فعالیت غیرقانونی مورد اصابت قرار گرفت. بازماندگان گفته‌اند افرادی انگلیسی‌زبان و یونیفورم‌پوش آن‌ها را از آب بیرون کشیده، چشم‌بند زده و سپس تحویل نیروی دریایی السالوادور داده‌اند.

تحقیقات بعدی شواهد تازه‌ای ارائه کرد. داده‌های پروازی و تصاویر ماهواره‌ای حضور یک هواپیمای گشت دریایی سفیدرنگ را در مسیر هر سه قایق نشان داد. این هواپیما پیش از حملات چند بار به سمت اهداف تغییر مسیر داده و سپس فرستنده شناسایی خود را خاموش کرده بود. گزارش‌های بعدی، با استناد به یک منبع ناشناس در دولت آمریکا، این حملات را بخشی از یک «عملیات مخفی» مرتبط با سیا توصیف کردند، هرچند هنوز مشخص نیست عامل مستقیم حملات سیا، یک پیمانکار نظامی خصوصی یا نهاد دیگری بوده است.

ابهام اصلی اکنون به نحوه انتخاب اهداف و میزان واقعی حملات مربوط می‌شود. از سپتامبر ۲۰۲۵ دست‌کم ۶۶ حمله تأیید شده، اما مشخص نیست چند مورد دیگر در قالب عملیات محرمانه انجام شده است. همین مسئله نظارت کنگره را دشوارتر می‌کند و ضرورت پاسخ‌گویی درباره عاملان حملات، مبنای حقوقی، معیارهای هدف‌گیری و توافق‌های احتمالی با دولت‌های منطقه را افزایش می‌دهد. هم‌زمان، دولت‌های آمریکای لاتین ممکن است در مقابل همکاری امنیتی با واشنگتن، از حمایت سیاسی یا سکوت آمریکا درباره مسائل داخلی بهره‌مند شوند.

با وجود تشدید عملیات، شواهد روشنی از کاهش عرضه کوکائین مشاهده نمی‌شود و میزان کشفیات آمریکا نیز کاهش محسوسی نداشته است. در مقابل، هزینه‌های حقوقی، اخلاقی و انسانی رو به افزایش است. پرونده «فیورلا» نشان می‌دهد مبارزه نظامی با قاچاق، بدون شفافیت درباره اهداف و مسئولیت عملیات، می‌تواند مرز میان اجرای قانون و استفاده پنهانی از نیروی مرگبار را مبهم کند./منبع