دستورکار گروه ۲۰ از تمرکز بر «جنوب جهانی» به «اول آمریکا» تغییر میکند
به مدت چهار سال، اقتصادهای نوظهور گروه ۲۰ از ریاست دورهای برای تنظیم دستورکار بیسابقهای استفاده کردند. با رسیدن نوبه به ریاست ایالات متحده، این وضعیت بهطور چشمگیری تغییر خواهد کرد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «دستورکار گروه ۲۰ از تمرکز بر «جنوب جهانی» به «اول آمریکا» تغییر میکند» به قلم گوستاوو رومرو (Gustavo Romero) و استوارت پاتریک (Stewart Patrick) در اندیشکده بنیاد کارنگی (Carnegie Endowment) منتشر شده است. این مقاله به بررسی انتقال ریاست دورهای گروه ۲۰ از آفریقای جنوبی به ایالات متحده در دسامبر ۲۰۲۵ میپردازد. نویسندگان معتقدند این انتقال صرفاً یک رویه اداری نیست، بلکه نشاندهنده یک گسست هنجاری عمیق از رویکرد توسعهمحور چهار رئیس قبلی (اندونزی، هند، برزیل و آفریقای جنوبی) بهسمت نگاه ملیگرایانه و محدود دولت ترامپ است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
دوره چهارساله رهبری کشورهای «جنوب جهانی» در گروه ۲۰، شاهد تمرکز بیسابقهای بر مسائلی نظیر اصلاح ساختار مالی بینالمللی، کاهش بدهیهای کشورهای کمدرآمد و عدالت اقلیمی بود. آفریقای جنوبی در آخرین حلقه از این زنجیره، در نوامبر ۲۰۲۵ میزبان اجلاسی تاریخی در ژوهانسبورگ بود که با غیبت کامل هیئت آمریکایی همراه شد. دونالد ترامپ با متهمکردن دولت سیریل رامافوسا به «نسلکشی سفیدپوستان آفریکانر» و «بیکفایتی»، نهتنها از حضور در نشست خودداری کرد، بلکه تلاش نمود مانع از صدور بیانیه پایانی شود. با این حال، رامافوسا در دهنکجی آشکار به واشنگتن، موفق شد بیانیهای ۱۲۲ بندی را با اجماع تمامی اعضا (بهجز آمریکا و آرژانتین) در همان روز نخست به تصویب برساند. این بیانیه که بر «همبستگی، برابری و پایداری» تأکید داشت، پیامی روشن مخابره کرد: «جهان میتواند بدون ایالات متحده به مسیر خود ادامه دهد».
با آغاز ریاست آمریکا در اول دسامبر ۲۰۲۵، ترامپ بلافاصله وبسایت رسمی گروه ۲۰ را از تمام اسناد دورههای قبل پاکسازی و آن را با شعار «بهترینها در راه است» و تصویری از خود با کلاه لبهدار جایگزین کرد. دستور کار «اول آمریکا» برای سال ۲۰۲۶، بسیاری از کارگروههای مرتبط با تغییرات اقلیمی و نابرابری اقتصادی را حذف کرده و بر چهار محور «مقرراتزدایی، امنیت انرژی، زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی و نوآوریهای فناورانه» متمرکز شده است. جنجالیترین بخش این برنامه، اعلام محرومیت آفریقای جنوبی از حضور در اجلاس میامی و دعوت از لهستان بهعنوان عضو جدید (یا جایگزین) است. ترامپ معتقد است لهستان «نمونه موفق تمرکز بر آینده بهجای شکایت از گذشته» است، در حالی که آفریقای جنوبی را بهدلیل مواضعش در قبال اسرائیل در دیوان بینالمللی دادگستری و نزدیکی به ایران، شایسته حضور در محافل جهانی نمیداند.
این ملیگرایی افراطی در مدیریت یک مجمع چندجانبه، اعتبار و مشروعیت گروه ۲۰ را با چالشی موجودیتی مواجه کرده است. اگرچه در حوزههایی مانند «تجدید ساختار بدهیهای حاکمیتی» و «امنیت زنجیره تأمین مواد معدنی» (برای مقابله با سلطه چین) اشتراک منافع تاکتیکی میان واشنگتن و کشورهای جنوب جهانی وجود دارد، اما رویکرد حذفی ترامپ میتواند به انتقامجوییهای متقابل در دورههای آینده منجر شود. در حال حاضر، بسیاری از ابتکارات توسعهای از گروه ۲۰ بهسمت ائتلافهای کوچکتر مانند IBSA (هند، برزیل، آفریقای جنوبی) یا نهادهای موازی در حال کوچ هستند. سال ۲۰۲۶ آزمونی برای این فرضیه خواهد بود که آیا گروه ۲۰ میتواند تحت فشار «معاملات دوجانبه» و «دیپلماسی تراکنشی» ترامپ، همچنان بهعنوان کمیته هدایت اقتصاد جهانی باقی بماند یا به مجمعی تشریفاتی و چندپاره تبدیل خواهد شد./ منبع
