ترامپ و خطر تخریب روابط ۲۵ساله آمریکا و هند

پس از بیش از دو دهه تلاش دوحزبی برای تقویت روابط میان دهلی‌نو و واشنگتن، اقدامات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این رابطه را به خطر انداخته است. دولت ترامپ مذاکرات تجاری با هند را متوقف کرده و تعرفه‌ای ۲۵درصدی بر کالاهای هندی اعمال کرده، درحالی‌که به چین مهلت بیشتری داده است. این تفاوت در رفتار با یک «دوست» نسبت به یک «رقیب»، در دهلی‌نو بی‌توجه نمانده است. در ۴ آگوست ۲۰۲۵، دولت اعلام کرد که تعرفه‌ها را افزایش داده و تحریم‌های ثانویه‌ای بر خرید نفت هند از روسیه اعمال خواهد کرد. این اقدام در هند به‌عنوان مداخله آشکار در سیاست خارجی، امری غیرعملی با توجه به نیازهای نفتی هند، و تلاشی برای سرزنش هند به‌خاطر ناکامی غرب در توقف جنگ اوکراین تلقی می‌شود. تهدید به اعمال تعرفه‌های بیشتر به‌دلیل مشارکت هند در گروه بریکس نیز به‌عنوان مداخله‌ای دیگر دیده شده است. همچنین، انتقاد از شرکت‌های آمریکایی که در هند تولید می‌کنند و تشویق آن‌ها به سرمایه‌گذاری در آمریکا، تناقض میان دیدگاه «اول آمریکا»ی ترامپ و «ساخت هند» نارندرا مودی را برجسته کرده است. دیدار با رئیس ارتش پاکستان در کاخ سفید، تنها چند هفته پس از حمله تروریستی ۲۲ آوریل که ۲۶ غیرنظامی هندی را در پهلگام کشت، و اعطای تعرفه نوزده‌درصدی به پاکستان، نگرانی‌هایی در دهلی‌نو ایجاد کرده است. همچنین، رویکرد تکنوملی‌گرایانه جدید آمریکا، که اشتراک فناوری با شرکای خارجی را محدود می‌کند، همکاری‌های فناوری با هند را تهدید می‌کند.

برخی کارشناسان، تهدیدات ترامپ را کم‌اهمیت می‌دانند. ری ویکری معتقد است که ترامپ پیش از توافق، تهدید می‌کند و ممکن است تعرفه‌ها کاهش یابد. رودرا چودری بر عمق روابط تجاری، فناوری و اجتماعی میان دو کشور تأکید دارد. سی. راجا موهان می‌گوید فشارهای ترامپ ممکن است هند را به اصلاحات ساختاری ترغیب کند. والتر راسل مید به وجود موانع دائمی در روابط اشاره می‌کند و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، معتقد است نگرانی‌های مشترک درباره قدرت چین، همگرایی راهبردی ایجاد خواهد کرد. با این‌ حال، سیاست داخلی معمولاً بر سیاست خارجی غالب است و روابط خارجی بدون پشتوانه سیاسی داخلی پایدار نمی‌ماند. روابط عمیق آمریکا و چین به‌دلیل تغییرات سیاسی به‌سرعت فروپاشید و اکنون، برای اولین‌بار در دو دهه، اقدامات و لحن تهدیدآمیز ترامپ روابط با آمریکا را به موضوعی حساس در سیاست داخلی هند تبدیل کرده است. رسانه‌ها، مخالفان و افکار عمومی هند به دولت هشدار داده‌اند که در برابر تهدیدات ترامپ ضعف نشان ندهد. در آمریکا نیز، مسائلی مانند مهاجرت، ویزای اچ‌وان‌بی (H1B)، برون‌سپاری و اشتراک فناوری، که مستقیماً به هند مربوط می‌شوند، از موضوعات جنجالی و حزبی‌اند.

تلاش‌های بسیار برای غلبه بر موانع سیاسی، مورد نیاز است. در جولای ۲۰۰۸، توافق هسته‌ای سال ۲۰۰۵ با آمریکا به‌دلیل مخالفت‌های سیاسی داخلی هند، به‌ویژه از سوی جبهه چپ، تا آستانه شکست پیش رفت، اما با حمایت احزاب خارج از ائتلاف، مانند حزب ساماجوادی، نهایی شد. این تجربه نشان داد که سیاست داخلی می‌تواند ایده‌های خوب را ناکام بگذارد و اعتماد، که ساخت آن دشوار و حفظ آن دشوارتر است، در صورت سیاسی‌شدن روابط به‌سختی بازسازی می‌شود. اکنون، روابط آمریکا و هند در معرض سیاسی‌شدن در دهلی‌نو قرار دارد. پیش‌فرض‌هایی که روابط را تقویت کرده بودند، از جمله ریسک‌پذیری سیاسی واشنگتن، حساسیت به نگرانی‌های هند درباره پاکستان، مدیریت روابط با طرف‌های سوم، تعدیل لحن و حفظ حمایت دوحزبی، در حال فروپاشی‌اند. لحن تند ترامپ و اقداماتش، مانند اتصاف لقب «اقتصاد مرده» به هند، این پیش‌فرض‌ها را تضعیف کرده و روابط دوجانبه را به یک فاجعه تدریجی تبدیل کرده است./ منبع