آزمون تنش بشردوستانه ترامپ در ونزوئلا

ونزوئلا که زمانی ثروتمندترین کشور آمریکای لاتین بود، بزرگ‌ترین بحران پناهندگان و مهاجران جهان را تجربه می‌کند. در دهه گذشته، حدود هشت میلیون نفر از بحران فزاینده گریخته‌اند؛ مشابه سوریه. باقی‌ماندگان با فروپاشی سیستم‌های بهداشتی، بحران اقتصادی و گرسنگی گسترده روبرو هستند؛ ۴۰ درصد جمعیت در ناامنی غذایی متوسط تا شدید به‌سر می‌برند. به‌تازگی، دونالد ترامپ از وضعیت موجود خسته شده، مذاکرات دیپلماتیک ریچارد گرنل درباره نفت و طلا را متوقف کرده، عملیات مخفی سازمان سیا را مجاز دانسته و هفتمین حمله مرگبار به قایق قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب را اجرا کرده است. هدف نهایی آمریکا نامشخص است، اما گزارش‌ها از طرح‌های نظامی برای برکناری نیکولاس مادورو خبر می‌دهند. ترامپ در روز ۱۵ اکتبر از احتمال حملات داخل ونزوئلا سخن گفت. مادورو در پاسخ، بسیج نیروها به سواحل کارائیب و آمادگی برای حالت اضطراری شامل فعال‌سازی شبه‌نظامیان محلی را اعلام کرد.

بهترین سناریو -یعنی انتقال سیاسی مسالمت‌آمیز که دسترسی بشردوستانه را باز کند و بازیابی اقتصادی را آغاز نماید- ممکن است. بازگشت یک میلیون پناهنده به سوریه پس از سقوط اسد، نشان‌دهنده بازگشت سریع تحت شرایط مناسب است. اما تجربه عراق و لیبی هشدار می‌دهد که تشدید تنش با یک کشور نفتی می‌تواند به هرج‌ومرج منجر شود. درگیری طولانی، ونزوئلا را به اضطراری پیچیده بدون خروج واضح می‌کشاند و موج جدیدی از مهاجرت را به‌سوی همسایگان خسته ایجاد می‌کند. سازمان‌های امدادی در محیطی خطرناک، با ترس از انتقام دولت و بازداشت خودسرانه، فعالیت می‌کنند. کاهش بودجه آمریکا از ۵/۹۴ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ به ۲/۲ میلیون در سال ۲۰۲۵، برنامه جهانی غذا را مجبور به ناتمام‌گذاشتن عملیات کرد و چندین سازمان مردم‌نهاد را به تعطیلی کشاند.

ونزوئلا از سال ۲۰۱۵ با فروپاشی اقتصادی بی‌سابقه، ناشی از سوءمدیریت، فساد و ابرتورم، بدترین بحران بشردوستانه را تجربه کرده است. کمبود غذا، برق و دارو، و انکار بحران توسط دولت، کمک‌ها را مسدود کرد. در سال ۲۰۱۸، یک کودک از شش کودک زیر پنج سال دچار سوءتغذیه حاد بود. سازمان ملل تا سال ۲۰۱۹، به‌دلیل امتناع مادورو از تأیید، نتوانست بحران را به‌رسمیت بشناسد. در سال ۲۰۲۱، برنامه جهانی غذا برای تغذیه یک میلیون و پانصد هزار دانش‌آموز وارد شد. در سال ۲۰۱۹، دولت اول ترامپ کمک‌ها را به کوکوتای کلمبیا ارسال کرد، اما مادورو آن را سلاحی‌سازی خواند و پل‌ها را بست. بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴، آمریکا سه میلیارد و پانصد میلیون دلار کمک ارائه داد، اما در سال ۲۰۲۵، بودجه طرح پاسخ منطقه‌ای پناهندگان (RMRP) از ۳۸۳ میلیون به ۴۴ میلیون دلار کاهش یافت و تنها ۸ درصد تأمین شد.

نقشه‌راه بشردوستانه ترامپ باید شامل موارد زیر باشد:

۱. پایان هدف‌گیری کارگران امدادی و تضمین دسترسی بشردوستانه با استفاده از حضور نظامی کارائیب برای آزادسازی کارگران بازداشت‌شده و کاهش موانع بوروکراتیک.

۲. رفع سوءتفاهم‌های تحریم‌ها توسط وزارت خزانه‌داری با توضیح سیاست به بانک‌ها برای آزادسازی وجوه سازمان‌های مردم‌نهاد.

۳. آماده‌سازی سه میلیارد و دویست میلیون دلار دارایی منجمد ونزوئلا برای صندوق بشردوستانه سازمان ملل با حفاظت از طلبکاران.

۴. پیش‌بینی نقش کلمبیا، با وجود روابط متشنج با یک کشور نفتی و کاهش کمک سازمان توسعه جهانی امریکا به ۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۵، به‌منظور مدیریت مهاجرت از کوکوتا.

۵. ادامه همکاری با سازمان ملل برای هماهنگی غذا، دارو و لجستیک، در حالی که سازمان ملل باید برای پارادایم جدید کمک، با نقش فزاینده سازمان‌های خصوصی، آماده شود./ منبع