اگر ترامپ به توافق روسیه و اوکراین دست یابد، چه خواهد شد؟

تلاش‌های یک‌ساله ترامپ برای میانجی‌گری میان روسیه و اوکراین، در فوریه ۲۰۲۶ با برگزاری دومین دور مذاکرات مستقیم مقامات امنیتی در ابوظبی وارد فاز جدی‌تری شده است. با وجود خوش‌بینی کاخ سفید، بسیاری از کارشناسان معتقدند پوتین با کشاندن فرستادگان کم‌تجربه ترامپ به کارگروه‌های بی‌پایان، صرفاً به‌دنبال خرید زمان برای پیشروی در میدان نبرد است. ترامپ در یک سال گذشته با تعلیق کمک‌های نظامی و اطلاعاتی، کی‌یف را وادار به امتیازدهی‌های دردناکی کرده است؛ از جمله پذیرش آتش‌بس غیرمشروط، صرف‌نظر از عضویت در ناتو و حتی طرح ایجاد «منطقه غیرنظامی» در بخش‌هایی از دونتسک که هنوز در کنترل اوکراین است. در مقابل، روسیه نه‌تنها از مطالبات حداکثری خود عقب ننشسته، بلکه با حملات گسترده به زیرساخت‌های انرژی اوکراین در زمستان ۲۰۲۶، فشار را بر زلنسکی به اوج رسانده است.

نقطه عطف احتمالی در این مذاکرات، تغییر در ترکیب تیم‌های مذاکره‌کننده است. انتصاب کیریلو بودانوف، رئیس سابق اطلاعات نظامی، به‌عنوان رئیس دفتر زلنسکی، نشان‌دهنده چرخش کی‌یف به‌سمت رویکردی عمل‌گرایانه‌تر است. بودانوف که سابقه مذاکرات موفق با روس‌ها برای تبادل اسرا را دارد، اکنون روبروی ایگور کوستیوکوف، رئیس اطلاعات نظامی روسیه، نشسته است. این حضورِ نظامیان در میز مذاکره، گمانه‌زنی‌ها درباره بحث روی جزئیات فنی آتش‌بس را تقویت کرده است. با این حال، پرسش بنیادین این است که چرا پوتین باید به توافقی تن دهد که حداقل‌های حاکمیت اوکراین را حفظ کند؟ پوتین ممکن است با نگاهی تاکتیکی، امتیازات سرزمینی (مانند تخلیه دونتسک توسط اوکراین) را بپذیرد، با این باور که ضمانت‌های امنیتی غرب برای کی‌یف توخالی است و او می‌تواند در آینده دوباره به اوکراین ضعیف‌شده هجمه برد.

در نهایت، هرگونه توافق در شرایط فعلی احتمالاً «ناقص و متزلزل» خواهد بود. ترامپ ضرب‌الاجل ژوئن ۲۰۲۶ را برای دستیابی به توافق نهایی تعیین کرده و تهدید کرده است که در صورت شکست مذاکرات، گزینه‌های تندی را روی میز خواهد داشت. برای اوکراین، بزرگترین چالش، متقاعدکردن جامعه‌ای است که ۵۴ درصد آن مخالف واگذاری سرزمین در ازای صلح هستند. با این حال، خستگی از جنگ و فشار شدید اقتصادی بر روسیه تحت تحریم‌ها، محرک‌هایی هستند که ممکن است دو طرف را به‌سمت یک «بن‌بست دیپلماتیک» یا توافقی حداقلی سوق دهند. در این میان، تنها راه موفقیت پایدار اوکراین، نه صرفاً امضای یک کاغذ، بلکه حفظ توان دفاعی و حمایت‌های مالی بلندمدت اروپا (نظیر وام ۹۰ میلیارد یورویی اخیر اتحادیه اروپا) برای بازدارندگی در برابر خواسته‌های زیادی آتی کرملین است./ منبع