چرا ژاپن «صلحطلب» چین را نگران کرده است؟
تلاش توکیو برای بازتعریف ظرفیتهای نظامی و تقویت همکاریهای دفاعی منطقهای، پکن را نسبت به فروپاشی دکترین صلحطلبی ژاپن و ظهور یک موازنه قدرت جدید در شرق آسیا به شدت نگران ساخته است.
تحرکات و ابتکارات دفاعی اخیر ژاپن که در قالب تقویت بنیه نظامی و تعمیق اتحادهای راهبردی با شرکای منطقهای ایالات متحده صورت میگیرد، با واکنش تند مقامات پکن مواجه شده است. مقامات چینی این رویکرد جدید را نوعی «نظامیگری مجدد» تلقی میکنند که آشکارا با قانون اساسی صلحطلبانه ژاپن پس از جنگ جهانی دوم تضاد دارد. تنشها میان دو کشور زمانی شدت گرفت که نخستوزیر ژاپن هشدار داد هرگونه حمله احتمالی یا محاصره نظامی تایوان توسط چین، میتواند به عنوان یک «وضعیت تهدیدکننده بقا» برای توکیو تعریف شود؛ آستانهای حقوقی که بر اساس تفسیرهای جدید، به ارتش ژاپن اجازه میدهد در کنار متحدان خود دست به اقدام نظامی بزند. پکن نیز در پاسخ، به اقدامات تلافیجویانه از جمله کاهش پروازها و اعمال محدودیت بر صادرات خاکهای نادر روی آورده است.
علاوه بر این، انباشت گسترده ذخایر پلوتونیوم ژاپن که به باور چین فراتر از نیازهای صلحآمیز غیرنظامی است، به هراس پکن از توانایی توکیو برای دستیابی سریع به بازدارندگی هستهای دامن زده است؛ موضوعی که با مطرح شدن ایده بحث درباره مهار هستهای از سوی مشاوران ارشد دولت ژاپن، با لحن تندتری از سوی چین به عنوان یک خط قرمز بینالمللی توصیف شد. اگرچه ژاپن با تکیه بر نگرانیهای مشترک همسایگان از توسعهطلبی دریایی پکن، در حال توسعه نفوذ و دیپلماسی دفاعی خود است، اما ناظران بینالمللی تأکید میکنند که محوریت ائتلاف امنیتی واشنگتن-توکیو همچنان به عنوان محرک اصلی این تقابل باقی خواهد ماند؛ روندی که شرق آسیا را به سمت یک آرایش نظامی نوین سوق میدهد./نیوزویک
