پشتکردن آمریکا به دموکراسی جهانی؛ چگونه ترامپ جایگاه واشنگتن را در جهان تغییر داد
تغییر بنیادین در سیاست خارجی آمریکا و رویکردهای اقتدارگرایانه دونالد ترامپ، موازنه قدرت جهانی را به نفع حکومتهای غیردموکراتیک و به زیان ارزشهای دموکراتیک تغییر داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «پشتکردن آمریکا به دموکراسی جهانی؛ چگونه ترامپ جایگاه واشنگتن را در جهان تغییر داد» به قلم توماس کاروترز (Thomas Carothers) در بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی (Carnegie Endowment for International Peace) منتشر شده است. نویسنده استدلال میکند که دولت دونالد ترامپ با کنار گذاشتن دههها سیاست دوحزبی، حمایت از دموکراسی را از اولویتهای راهبردی خود حذف کرده و با اتخاذ رویکردهای همسو با اقتدارگرایان، موازنه قدرت جهانی را به نفع آنان تغییر داده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
دولت دونالد ترامپ در چارچوب سیاست «اول آمریکا»، تعهد پنجاهساله ایالات متحده به پیشبرد دموکراسی در جهان را رها کرده و جایگاه واشنگتن را در عرصه بینالمللی بهطور بنیادین تغییر داده است. این چرخش تاریخی از طریق هشت تغییر عمده در سیاست خارجی محقق شده است. نخست، حمایت از دموکراسی از روایت کلی سیاست خارجی حذف شده و ارزشهای مشترک دموکراتیک دیگر مبنایی برای اتحادها و مشارکتهای راهبردی محسوب نمیشوند. دوم، دولت از انتقاد یا اعمال فشار بر رهبرانی که در حال از بین بردن نهادهای دموکراتیک کشورشان هستند خودداری میکند و حمایت از دولتهای دموکراتیک تحت فشار قدرتهای خارجی مانند اوکراین، یا رویاروی با تهدیدات داخلی، به شکل چشمگیری کاهش یافته است.
همزمان با این تغییرات دیپلماتیک، ظرفیت نهادی آمریکا برای برنامهریزی و اجرای سیاستهای دموکراسیمحور بهشدت تضعیف شده و دولت، کمکهای مالی در این حوزه را نزدیک به ۹۰ درصد کاهش داده است. افزون بر این، واشنگتن با خروج از نهادهایی مانند شورای حقوق بشر سازمان ملل و قطع حمایت از سازمانهای منطقهای، پشتوانه بینالمللی برای پیشبرد دموکراسی را تضعیف کرده است. در کنار این موارد، رویکردهای جدیدی در حوزههای مقررات فناوری و مبارزه با فساد اتخاذ شده که پیامدهای منفی برای ارزشهای دموکراتیک به همراه داشته است.
فراتر از توقف حمایتها، دولت ترامپ اقدامات جدیدی را در پیش گرفته که فعالانه به دموکراسی جهانی آسیب میرساند. مداخله آشکار و مکرر در انتخابات سایر کشورها، مانند لهستان و مجارستان، به نفع نامزدهای راستگرا و اقتدارگرا، به یکپارچگی انتخاباتی و حاکمیت سیاسی ضربه زده است. همچنین، ابراز تحسین و علاقه مکرر ترامپ به رهبران اقتدارگرا و تأکید بر روشهای حکمرانی آنان، پیام قدرتمندی در سطح جهانی مخابره میکند. تکرار رفتارهای ضددموکراتیک در داخل آمریکا ــ نظیر حمله به رسانهها، تضعیف استقلال قضایی و زیر سؤال بردن نتایج انتخابات ــ الگویی برای سایر رهبران اقتدارگرا در سراسر جهان فراهم کرده است؛ چنانکه چهرههایی در مجارستان، آرژانتین و صربستان از این الگوبرداری بهره بردهاند.
این عقبنشینی در برههای حساس رخ میدهد که دموکراسی پس از بیست سال رکود جهانی و قدرتگیری فزاینده قدرتهای اقتدارگرا، در شرایطی شکننده قرار دارد. اگرچه ایالات متحده تنها نیروی حامی دموکراسی در جهان نبوده، اما قدرتمندترین و تأثیرگذارترین آنها محسوب میشده است. پیامدهای این تغییر رویکرد، از جمله کاهش فشار بر چین و روسیه و تضعیف اتحادهای غربی، اکنون در سراسر جهان احساس میشود و عمق آسیبهای آن به میزان تداوم این سیاست در واشنگتن بستگی خواهد داشت./ منبع
