آمریکا هنوز مسلمانان را «دشمن» میداند
نسل جدید مسلمانان آمریکایی در برابر میراث اسلامهراسی پس از ۱۱ سپتامبر نقش سیاسی پررنگتری یافته است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، آمریکا هنوز مسلمانان را «دشمن» میداند (The US right still paints Muslims as the ‘enemy’. But they are fighting for a brighter future for Americans)، نوشته نسرین مالک (Nesrine Malik)، در گاردین (The Guardian)، پیامدهای سیاسی و اجتماعی ۲۵ سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر را بررسی میکند. یادداشت، همزمانی تداوم نگرشهای منفی نسبت به اسلام با افزایش حضور سیاسی و اجتماعی آمریکاییان مسلمانتبار را برجسته میسازد و آن را بخشی از دگرگونی گستردهتر جامعه و سیاست آمریکا میداند. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
۲۵ سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر، جامعه آمریکا با دو روند همزمان مواجه است: از یک سو، اسلامهراسی همچنان در بخشی از فضای اجتماعی و سیاسی کشور حضور دارد و از سوی دیگر، نسلی از آمریکاییان با ریشههای مهاجرتی از کشورهای مسلماننشین، حضور و نفوذ بیشتری در فرهنگ، رسانه و سیاست پیدا کرده است. نیویورک، بهعنوان یکی از مهمترین مراکز این تحول، نمونهای از تغییر ترکیب اجتماعی و افزایش نقش سیاسی این گروه به شمار میرود.
ظهور چهرههایی مانند زهران ممدانی در سیاست نیویورک و عبدال السید در میشیگان، بخشی از این تغییر است. این چهرهها صرفاً نماینده یک هویت دینی نیستند، بلکه دیدگاهی سیاسی را مطرح میکنند که مسائل معیشتی داخلی را با موضوعات سیاست خارجی، مهاجرت و پیامدهای جنگهای خاورمیانه مرتبط میداند. در این چارچوب، تجربه حاشیهنشینی و مواجهه با تبعیض میتواند به عاملی برای مشارکت سیاسی گستردهتر تبدیل شود.
در عین حال، پایان یافتن دوران فوری پس از ۱۱ سپتامبر به معنای از میان رفتن اسلامهراسی نبوده است. دادههای جدید مرکز تحقیقات پیو نشان میدهد در ژانویه ۲۰۲۶، ۵۱ درصد آمریکاییان معتقد بودند اسلام بیش از سایر ادیان به خشونت گرایش دارد؛ این رقم در مارس ۲۰۰۲، چند ماه پس از حملات ۱۱ سپتامبر، ۲۵ درصد بود. همچنین شکاف حزبی در این نگرش افزایش یافته و در سال ۲۰۲۶، این دیدگاه میان جمهوریخواهان و مستقلان متمایل به جمهوریخواهان بسیار بیشتر از دموکراتها و مستقلان متمایل به دموکراتها بوده است.
این تغییر نگرش در شرایطی رخ داده که جمعیت مسلمانان آمریکا نیز رشد کرده و حضور عمومی و سیاسی آن افزایش یافته است. بر اساس دادههای پیو، جمعیت مسلمانان آمریکا در سال ۲۰۲۶ حدود ۵.۵ میلیون نفر برآورد شده، در حالی که این رقم در سال ۲۰۰۷ حدود ۲.۴ میلیون نفر بود. بنابراین، مسلمانان آمریکایی امروز نهتنها از نظر جمعیتی قابل مشاهدهترند، بلکه در عرصههای سیاسی و فرهنگی نیز حضور فعالتری دارند.
یکی از پیامدهای مهم تجربه پس از ۱۱ سپتامبر، تبدیل هویت دینی یا فرهنگی به بخشی از هویت سیاسی برخی اعضای این نسل بوده است. فضای امنیتی، سوءظن اجتماعی و کلیشههای ضداسلامی، برای بخشی از جوانانی که پیش از آن هویت دینیشان اهمیت سیاسی محدودی داشت، تجربهای متفاوت ایجاد کرد. این روند میتواند توضیح دهد که چرا برخی از چهرههای این نسل، سیاست را عرصهای برای مقابله با تبعیض و بازتعریف جایگاه مسلمانان در جامعه آمریکا میدانند.
در این میان، اسلامهراسی در خلأ سیاسی شکل نمیگیرد. مشکلات اقتصادی، نارضایتی از عملکرد دولت، پیامدهای جنگهای خارجی و نگرانیهای اجتماعی میتوانند زمینهای برای نسبتدادن مشکلات داخلی به مهاجران یا گروههای مذهبی ایجاد کنند. از این منظر، حمله سیاسی به مسلمانان میتواند بخشی از رقابت گستردهتر بر سر تعریف تهدید، هویت ملی و مسئولیت مشکلات کشور باشد.
با این حال، افزایش مشارکت سیاسی مسلمانان لزوماً به معنای محدودشدن به مسائل جامعه مسلمان نیست. ائتلافهای سیاسی جدید میتوانند بر محور موضوعاتی مانند هزینه زندگی، شرایط اقتصادی، حقوق مدنی، سیاست خارجی و نقش آمریکا در خاورمیانه شکل بگیرند. به همین دلیل، حضور سیاسی چهرههای مسلمان یا مسلمانتبار میتواند بخشی از رقابت گستردهتر بر سر جهتگیری سیاست آمریکا باشد.
مراسم بیستوپنجمین سالگرد ۱۱ سپتامبر نیز نمادی از این تغییر نسلی بود؛ جایی که حضور ممدانی در کنار چهرههایی از نسل سیاسی پیشین، از جمله رودی جولیانی، دو دوره متفاوت از تاریخ سیاسی نیویورک را در کنار یکدیگر قرار داد. در مجموع، تحولات ربع قرن گذشته نشان میدهد که میراث ۱۱ سپتامبر همچنان بر نگرشهای عمومی اثر دارد، اما همزمان نسلی که در سایه این میراث رشد کرده، حضور سیاسی و اجتماعی بیشتری پیدا کرده و در حال بازتعریف جایگاه خود در جامعه آمریکا است./ منبع
