اوکراین پیاده‌نظام نخواهد بود

دیپلماسی برای پایان جنگ اوکراین که از فوریه ۲۰۲۲ آغاز شده، به‌نظر نمایشی و فاقد پیشرفت واقعی است. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، تظاهر به خواست صلح می‌کند و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، یا او را صادق می‌داند یا همراهی می‌کند. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و رهبران اروپا نیز تظاهر به اعتماد به ترامپ دارند. نشست‌های آلاسکا و واشنگتن در آگوست ۲۰۲۵، هرچند بدون دستاورد ملموس، منافعی برای طرف‌ها داشت. پوتین با حضور در آلاسکا، خشم ترامپ را فرو نشاند و رویای مذاکره با رئیس‌جمهور آمریکا برای تقسیم اروپا را محقق کرد. ترامپ فشار داخلی برای تحریم‌های سخت‌تر علیه نفت روسیه را کاهش داد و در واشنگتن به اوکراین و اروپا اطمینان داد که تسلیحات می‌فروشد و با متحدان ناتو مشورت می‌کند. اما ماهیت غیرقابل‌پیش‌بینی ترامپ، که به دیکتاتوری‌های قدرتمند علاقه نشان داده، می‌تواند او را به تهدید علیه کی‌یف و اروپا بازگرداند.

اوکراینی‌ها، با وجود مذاکرات پوتین و ترامپ، آینده خود را به‌دست دیگران نمی‌سپارند. کی‌یف با مذاکره مخالف نیست، اما بدون حمایت اروپا و در صورت فروپاشی داخلی، تسلیم نخواهد شد. برای صلح پایدار، اوکراین به تضمین‌های امنیتی نیاز دارد. ترامپ از ارائه حمایت‌هایی شبیه ناتو سخن گفته، اما تفاوت میان ناتو و این حمایت‌ها زیاد است. شرکای اوکراین بعید است برای کی‌یف بجنگند و تنها می‌توانند تسلیحات، تداوم عرضه و عضویت در اتحادیه اروپا را فراهم کنند. عضویت در اتحادیه اروپا حیاتی است، زیرا بدون آن، پوتین امیدوار به بازگرداندن اوکراین به حوزه نفوذ خود خواهد بود. ترامپ می‌تواند ویکتور اوربان، نخست‌وزیر مجارستان و دوست پوتین، را برای تسهیل پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا متقاعد کند. اما روسیه، از جمله از طریق سرگئی لاوروف، با درخواست غیرمنطقی مشارکت در تضمین‌های امنیتی اوکراین، به‌دنبال مانع‌تراشی است؛ مشابه پیمان بوداپست ۱۹۹۴ که اوکراین را در ازای کنارگذاشتن تسلیحات هسته‌ای، آسیب‌پذیر کرد.

مذاکرات درباره توقف جنگ با چالش‌هایی مواجه است. آمریکا ابتدا آتش‌بس موقت را پیشنهاد کرد که اوکراین و اروپا پذیرفتند، اما پوتین خواستار توافق صلح دائمی شد. این موضع، که مورد علاقه ترامپ است، تله‌ای برای خرید زمان است، زیرا مذاکرات طولانی به روسیه اجازه می‌دهد سرزمین‌های بیشتری را اشغال کند و از تحریم‌های سخت‌تر آمریکا بگریزد. پوتین وجود اوکراین را علت اصلی جنگ می‌داند و در ژوئن ۲۰۲۵ ادعا کرد «همه اوکراین مال ماست». برای صلح، او باید استقلال اوکراین را بپذیرد. ایده تبادل ارضی، که ترامپ از پوتین اقتباس کرده، برای اوکراینی‌ها غیرقابل‌قبول است، زیرا مانند معامله با دزدی است که بخشی از دارایی را نگه می‌دارد. این امر برخلاف قوانین اوکراین است و می‌تواند به ناآرامی‌های داخلی منجر شود. راه‌حل جایگزین، حفظ وضعیت خاکستری برای مناطق مورد مناقشه است؛ مشابه تایوان و چین، که با حمایت آمریکا پایدار مانده است.

ترامپ پیشنهاد نشستی سه‌جانبه با پوتین و زلنسکی را داده که می‌تواند به توافق کمک کند. زلنسکی از سال ۲۰۲۲ مذاکره مستقیم را پذیرفته، اما کرملین با بهانه‌هایی از آن طفره می‌رود. پوتین استاد مذاکرات فرسایشی است و جنگ احتمالاً ادامه خواهد یافت، زیرا انگیزه‌های روسیه تغییر نکرده و اوکراین تا تضمین استقلال خود مبارزه می‌کند. اروپا باید کمک‌های نظامی را افزایش دهد، اما جهان هنوز حمایت لازم برای توافق را به کی‌یف ارائه نکرده است./ منبع