بحران هند و تأثیر آن بر اتحاد کشورهای جنوب جهانی

در آغاز دومین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، روابط ایالات متحده و هند روندی مثبت داشت و ترامپ و مودی، رهبران دو کشور، روابط نزدیکی برقرار کردند که بر پایه شک و تردید مشترک نسبت به چین شکل گرفته بود. اما ۶ ماه پس از آغاز دوره دوم، اقدامات دولت ترامپ باعث تنش در روابط دوجانبه شد و همزمان هند و چین به سمت نزدیکی پیش رفتند.

یکی از مهم‌ترین این اقدامات اعمال تعرفه پنجاه‌درصدی بر نفت روسیه توسط آمریکا بود که موجب اعتراض مقامات هندی شد و به‌عنوان مداخله قهری در سیاست خارجی هند تلقی شد. این اقدام در حالی صورت گرفت که اروپا همچنان نفت روسیه را خریداری می‌کرد. هم‌زمان، بهبود روابط واشنگتن با رقیب سنتی هند، پاکستان، و اختلاف نظر ترامپ و مودی بر سر نقش میانجیگری آمریکا در مناقشه اخیر هند و پاکستان، بر شدت تنش‌ها افزود.

در پاسخ به این تحولات، هند روابط خود با چین را که در پنج سال گذشته به‌دلیل درگیری مرزی سال ۲۰۲۰ سرد شده بود، دوباره احیا کرد. سفر مودی به چین و از سرگیری پروازهای مستقیم بین دو کشور و دیدار وزیر خارجه چین با مقامات هندی، همراه با توافق‌هایی برای رفع محدودیت صادرات مواد نادر و افزایش جریان تجارت و سرمایه‌گذاری، نشان‌دهنده نزدیکی مجدد دو کشور است.

با وجود پیشرفت‌ها، اختلافات عمیق هند و چین همچنان پابرجاست و اعتماد متقابل محدود است. با ادامه فاصله‌گیری هند از آمریکا، احتمال تقویت همکاری‌های دو جانبه چین و هند افزایش می‌یابد. این روند همچنین می‌تواند تأثیر گسترده‌تری بر همگرایی کشورهای جنوب جهانی و بلوک‌هایی مانند بریکس داشته باشد، جایی که هند به‌دنبال حفظ استقلال راهبردی و مدیریت همزمان روابط با روسیه و آمریکا و شرکت در سازوکارهای چینی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای است.

افزایش فشارهای واشنگتن باعث می‌شود هند به سمت همکاری‌های بیشتر با چین و روسیه و تقویت سازوکارهای جهانی جایگزین حرکت کند. توسعه عضویت بریکس در سال‌های اخیر و افزایش جمعیت و سهم این کشورها از تولید ناخالص داخلی جهان، نشان‌دهنده رشد اهمیت این گروه در عرصه بین‌المللی است. در این شرایط، سیاست‌های آمریکا در قبال شرکای نزدیک خود می‌تواند جایگاه این کشور در مقابله با تهدیدهای فراملی مانند تغییرات اقلیمی، تروریسم و فناوری‌های نوظهور را محدود کند.

اقدامات آمریکا، از جمله اعمال تعرفه‌ها بر هند و برزیل، می‌تواند موجب همبستگی بیشتر کشورهای جنوب جهانی و اتخاذ موضع انتقادی‌تر نسبت به واشنگتن شود. در نتیجه، بریکس و دیگر ائتلاف‌های جنوب جهانی ممکن است آمریکا را به‌عنوان بازیگری غیرقابل پیش‌بینی و زورگو تلقی کنند و این امر زمینه‌ساز کاهش تدریجی و همزمان تأثیر آمریکا در عرصه جهانی خواهد بود./ منبع