فناوری غیرنظامی، نیروی نظامی چین را تقویت می‌کند

چین به‌عنوان یک بازیگر برجسته در فناوری‌های نوظهور، قدرتی قابل‌ توجه در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر دارد، کنترل بازار جهانی پهپادهای تجاری را در دست گرفته و بیش از سایر کشورها از ربات‌های صنعتی استفاده کرده است. هم‌زمان، این کشور منابع گسترده‌ای را برای پیشی گرفتن از ایالات متحده در هوش مصنوعی اختصاص داده است. پکن تنها به تسلط بر فناوری‌های غیرنظامی علاقه‌مند نیست، بلکه به دنبال توسعه توانمندی‌های نظامی برتر جهان است و این هدف را از طریق همگرایی میان اکوسیستم تجاری مدنی و صنایع دفاعی دنبال می‌کند. این راهبرد که به‌عنوان همگرایی نظامی-مدنی شناخته می‌شود، از موفقیت واشنگتن در بهره‌گیری از نوآوری‌های تجاری برای برتری در میدان نبرد الهام گرفته است، به‌ویژه در زمینه‌هایی مانند تصاویر ماهواره‌ای، میکروالکترونیک و سامانه‌های پشتیبانی تصمیم‌گیری مبتنی بر هوش مصنوعی.

برای سال‌ها، بخش دفاعی چین با ناکارآمدی و فساد روبه‌رو بود و تردیدهایی در مورد توانایی پکن برای اصلاح صنایع دفاعی و بهره‌گیری موفق از فناوری‌های دو منظوره مطرح بود. داده‌های جدید نشان می‌دهد که ارتش خلق چین فراتر از پایگاه تاریخی خود حرکت کرده و از شرکت‌های تجاری نوظهور برای توسعه توانمندی‌های پیشرفته استفاده می‌کند. تحلیل قراردادهای مرتبط با هوش مصنوعی در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که در حالی برخی از تأمین‌کنندگان اصلی، شرکت‌های دولتی دفاعی هستند، بخش عمده‌ای از آن‌ها شرکت‌ها و دانشگاه‌های مدنی‌اند که فناوری‌های دو منظوره تولید می‌کنند. این روند نشان می‌دهد چین به‌طور موفقیت‌آمیز شبکه پدافندی خود را گسترش داده و از شبکه وسیع‌تری از شرکت‌ها و مؤسسات پژوهشی برای تقویت توانمندی‌های هوش مصنوعی بهره می‌برد و می‌تواند برتری فناورانه نظامی آمریکا را کاهش دهد.

دهه‌ها بخش دفاعی چین عمدتاً در اختیار شرکت‌های دولتی عظیم بود، اما طی یک دهه اخیر، با نگرانی رئیس‌جمهور شی جین‌پینگ نسبت به وابستگی ارتش به تعداد محدودی شرکت دولتی، موانع حضور شرکت‌های مدنی برای تأمین فناوری‌های دو منظوره کاهش یافته است. بررسی تقریباً ۳۵۰ نهاد نشان می‌دهد که نزدیک به سه‌چهارم آن‌ها شرکت‌های بدون وابستگی دولتی بوده و مجموعاً قراردادهای بیشتری نسبت به شرکت‌های دولتی برنده شده‌اند و دو سوم آن‌ها پس از سال ۲۰۱۰ تأسیس شده‌اند. رقابت بیشتر در بخش دفاعی چین می‌تواند به ارتش این کشور در پذیرش فناوری‌های پیشرفته کمک کند؛ به‌طور مثال، iFlytek Digital با قراردادهایی برای نرم‌افزار ترجمه و سامانه‌های پشتیبانی تصمیم‌گیری هوش مصنوعی و PIESAT با پلتفرم‌های شبیه‌سازی رزمی و قابلیت‌های شناسایی خودکار اهداف، از جمله این شرکت‌ها هستند. شرکت‌های غیرسنتی دیگری نیز پهپادهایی تولید کرده‌اند که ارتش در مأموریت‌هایی نزدیک ژاپن و تایوان استفاده کرده است.

این شرکت‌ها بخشی از زنجیره‌های جهانی ارزش‌اند و در کشورهایی هم‌پیمان با آمریکا فعالیت دارند. iFlytek برنامه‌هایی برای گسترش در اروپا و تأسیس دفتر جدید در پاریس اعلام کرده و PIESAT دارای شعبه در استرالیا، دانمارک، سنگاپور و مالزی است. دانشگاه‌ها نیز در این همگرایی نقش دارند؛ برخی دانشگاه‌های غیرنظامی پروژه‌هایی با کاربرد نظامی مانند الگوریتم‌های کنترل ریزپرنده‌ها دریافت کرده‌اند. این ادغام فناوری‌های مدنی و نظامی چالش‌هایی برای سیاستگذاران و دانشگاه‌های آمریکایی ایجاد می‌کند و محدودیت‌های گسترده پژوهشی می‌تواند راه‌حل مناسبی نباشد. تنوع فزاینده شبکه صنعتی هوش مصنوعی چین، تلاش‌های آمریکا برای محدود کردن مدرن‌سازی ارتش را پیچیده می‌کند، زیرا تمرکز بر چند شرکت دولتی اثر محسوسی نخواهد داشت اگر شبکه تأمین‌کنندگان کوچک‌تر و مؤسسات پژوهشی نیز گسترده باشد. آمریکا اکنون با چالشی جدی مواجه است: حفاظت از منافع امنیت ملی و همزمان حفظ فضایی باز برای نوآوری فناورانه. این امر نیازمند ابزارهای تحلیلی دقیق، همکاری نزدیک با شرکت‌ها و دانشگاه‌ها و هماهنگی با متحدان است تا اقدامات امنیتی هدفمند، قابل اجرا و پایدار باشند. اگرچه شرکت‌های دولتی هنوز بخش عمده‌ای از صنایع دفاعی را در اختیار دارند و مشکلاتی مانند پاکسازی‌های اخیر ارتش وجود دارد، داده‌ها نشان می‌دهد که همگرایی نظامی-مدنی چین دیگر صرفاً یک هدف نیست بلکه واقعیتی ملموس است و سیاست‌های آمریکا باید خود را با این واقعیت تطبیق دهند./ منبع