گنبد اژدها: چین در حال ایجاد انقلابی در پدافند موشکی جهانی است

برنامه «گنبد طلایی» ایالات متحده که توسط دونالد ترامپ با بودجه ۱۷۵ میلیارد دلاری رونمایی شد، رؤیای امنیت کامل و مطلق تا سال ۲۰۲۹ را دنبال می‌کند. این پروژه با الگوبرداری از طرح «جنگ ستارگان» رونالد ریگان، شامل یک شبکه یکپارچه از ماهواره‌ها، رهگیرهای نسل بعدی، رادارها و سلاح‌های لیزری است که از سطح زمین تا فضای بیرونی گسترش می‌یابد. این رویکرد را می‌توان نشان‌دهنده تمایل آمریکا به سلطه تک‌قطبی دانست که با برهم زدن توازن بازدارندگی، دیگر قدرت‌ها را به توسعه سامانه‌‌های نفوذگر (مانند وسایل نقلیه مافوق صوت و سلاح‌های ضدماهواره) سوق داده و در نهایت یک مسابقه تسلیحاتی فضایی را تحریک می‌کند. در حال حاضر، گنبد طلایی همچنان در فاز مفهومی است و معماری مشخصی ارائه نکرده است.

در مقابل، چین یک نمونه اولیه عملیاتی از سکوی پدافند موشکی راهبردی خود را به نمایش گذاشته که نشان‌دهنده یک فلسفه راهبردی متفاوت است. هسته اصلی این سامانه، «سکوی کلان داده‌های تشخیص هشدار اولیه توزیع‌شده» است که قادر به ردیابی آنی تا یک‌هزار پرتاب موشکی در سراسر جهان است. انقلاب واقعی در این سامانه، توانایی آن در ادغام و ترکیب داده‌های ناهمگون از آرایه‌ای گسترده از حسگرهای قدیمی و جدید (فضایی، هوایی، دریایی و زمینی) از طریق الگوریتم‌های پیشرفته است. این نوآوری، هزینه‌ها را به‌شدت کاهش داده و یک آگاهی موقعیتی جهانی واحد و مقیاس‌پذیر را فراهم می‌کند. چین این سامانه را با موشک‌های رهگیر جدید خود، از جمله اچ‌کیو-۲۹ (با قابلیت رهگیری فراتر از جو)، ادغام کرده و خود را به یکی از معدود کشورهایی تبدیل کرده که یک شبکه پدافند موشکی چند لایه کامل را مستقر کرده است.

«گنبد اژدها» که هدف آن کاهش آسیب‌پذیری و حفظ بازدارندگی معتبر است، نه به‌دنبال نظامی‌سازی فضا است و نه تحمیل سلطه جهانی؛ بلکه بر بهره‌وری، پایداری فناوری و قصد دفاعی تأکید دارد. چین با تمرکز بر اطلاعات و دقت و نه بر استقرار تسلیحات تهاجمی در فضا، عملاً مدلی برای نوسازی دفاعی مسئولانه ارائه می‌دهد که می‌تواند عامل ثبات باشد. در مقابل، طرح آمریکا که در اوج فرسایش اعتماد جهانی و تجدید آزمایش‌های هسته‌ای مطرح شده، با تکیه بر هزینه‌های عظیم و ادعای سلطه، دیگران را به نوآوری در جهت نفوذ سوق می‌دهد. اگر سکوی چین به‌طور کامل محقق شود، می‌تواند به‌عنوان یک مدل برای سازوکارهای هشدار اولیه مشترک بین چندین کشور و در نتیجه کاهش خطر تشدید تصادفی تنش، عمل کند./ منبع