پیشنهاد نیکسونی ترامپ به چین؟

مذاکرات تجاری آمریکا و چین در سوئد در هفته جاری به تعویق افتاد تا طرفین با مقامات خود مشورت کنند، اما گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد که ترامپ به دنبال توافقی بزرگ‌تر از صرفاً تجارت است. او از ناکامی در پایان‌دادن به جنگ روسیه و اوکراین ناامید شده و سیاست خود در زمینه تسلیح اوکراین را تغییر داده و ضرب‌الاجلی برای تحریم‌های جدید تعیین کرده است. ترامپ معتقد است که برای فشار بر روسیه، باید چین را از حمایت اقتصادی و نظامی از مسکو جدا کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در سوئد این پیام را به هه لیفنگ، مقام ارشد چینی، منتقل کرد که ترامپ خواستار توافق تجاری بزرگی است که در دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش محقق نشد، اما پیشنهاد می‌دهد در صورت توقف حمایت چین از جنگ پوتین، تنش‌ها کاهش یابد.

بسنت همچنین از لایحه «تحریم‌های ثانویه» در سنای آمریکا خبر داد که تعرفه‌هایی تا پانصد درصد بر کشورهایی که با خرید نفت و گاز از روسیه به جنگ آن کمک می‌کنند، اعمال می‌کند. چین و هند اهداف اصلی این لایحه هستند. در صورت حمایت ترامپ، این لایحه با رأی دوحزبی قاطع تصویب خواهد شد. هند پس از تهدیدهای ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه ۲۵درصدی بر کالاهای هندی، خرید نفت روسیه را متوقف کرد. اگرچه چین با محدودکردن صادرات مواد معدنی کمیاب، اهرم تجاری قوی‌تری دارد، اما تحریم‌های ثانویه در زمانی که اقتصاد چین شکننده است، به آن آسیب می‌رساند. آتش‌بس تجاری بلندمدت با آمریکا و لغو برخی تعرفه‌های ترامپ برای پکن مطلوب خواهد بود.

ترامپ همچنین با ژست‌های دیپلماتیک به چین سیگنال کاهش تنش داده است. او ممنوعیت فروش تراشه‌های پیشرفته انویدیا H20 به چین را لغو کرد، که درخواست کلیدی پکن بود. گزارش‌ها حاکی از آن است که کاخ سفید به لای چینگ-ته، رئیس‌جمهور تایوان، فشار آورد تا در مسیر سفر به آمریکای لاتین در آمریکا توقف نکند، و او این سفر را لغو کرد. این اقدام، برخلاف رویه دولت بایدن که اجازه توقف رئیس‌جمهور تایوان را می‌داد، توجه پکن را جلب کرد. این امتیازات به چین، نگرانی‌هایی در میان تندروهای ضدچین در واشنگتن ایجاد کرده و بیست کارشناس امنیت ملی در نامه‌ای به فروش تراشه H20 اعتراض کردند.

ترامپ از راهبرد نیکسون در بهره‌برداری از تنش‌های روسیه و چین در جنگ سرد الهام گرفته و معتقد است اتحاد کنونی چین و روسیه به دلیل جنگ اوکراین تقویت شده است. جدایی چین از این محور می‌تواند روسیه را به مذاکره با اوکراین وادارد. اما این هدف دشوار است، زیرا چین و روسیه از سال ۲۰۲۲ «مشارکت بدون محدودیت» اعلام کرده‌اند و چین با دریافت نفت ارزان، فناوری نظامی به روسیه ارائه می‌دهد. مشخص نیست که تهدید تحریم‌ها، محاسبات چین را تغییر دهد. همچنین، خواسته‌های شی جین‌پینگ، از جمله کنترل تایوان، که ارتش چین برای محاصره آن تمرین می‌کند، می‌تواند مذاکرات را پیچیده کند. احتمال تضعیف حمایت آمریکا از تایوان نیز نگران‌کننده است.

ترامپ، به‌عنوان معامله‌گری قهار، در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش به دنبال توافق با دشمنان اصلی آمریکا، از جمله ایران، روسیه، چین و کره شمالی است. روسیه به‌دلیل تلاش پوتین برای شکست اوکراین، مقاومت کرده است. اکنون، گمان می‌رود که ترامپ به‌دنبال بررسی امکانات دیپلماتیک با چین است./ منبع